İzmir’in Torbalı Ovası’nda yaz mevsimiyle birlikte kuru domates üretiminde yoğun mesai başladı. Nisan ayında toprakla buluşan domatesler, temmuz ayındaki hasadın ardından güneşte kurutulmak üzere beyaz örtüler üzerine seriliyor. Yaklaşık bir hafta süren doğal kurutma işleminin ardından ürünler işlenerek başta İtalya olmak üzere dünyanın birçok ülkesine ihraç ediliyor.
Yaklaşık 50 bin dönümlük alanda gerçekleştirilen üretimde binlerce işçi sabahın erken saatlerinden itibaren kavurucu sıcak altında çalışıyor. Tarlalardan kamyonlarla getirilen domatesler tek tek ikiye bölünerek kurutma alanlarına diziliyor. Müşteri taleplerine göre tuzlu ya da kükürtlü şekilde hazırlanan ürünler, güneş altında bekletildikten sonra fabrikalara gönderiliyor.
Kuru Domates 100 Ülkeye İhraç Ediliyor
Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, ilçede başlayan kuru domates üretiminin zamanla Türkiye’nin farklı bölgelerine yayıldığını belirterek Torbalı’nın bu alanda önemli bir merkez haline geldiğini söyledi.
Olgun, bölgenin düşük nem oranı ve uygun güneş açısının kaliteli kurutma için büyük avantaj sağladığını ifade ederek, işlenen kuru domateslerin yaklaşık 100 ülkeye ihraç edildiğini dile getirdi. Ürünlerin ilçedeki tesislerde işlenerek katma değer kazandığını vurgulayan Olgun, tarıma dayalı sanayinin gelişmesinin bölge ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.
İtalya Başta Olmak Üzere Dünyadan Yoğun Talep
Torbalı kuru domatesinin coğrafi işaret tesciline sahip olduğunu hatırlatan Abdulvahap Olgun, ürünün uluslararası pazarda “Torbalı kuru domatesi” adıyla tanındığını söyledi.
En büyük ihracat pazarının İtalya olduğunu belirten Olgun, İtalyan mutfağında özellikle pizza ve sos yapımında Torbalı domateslerinin tercih edildiğini ifade etti. Amerika Birleşik Devletleri ve Brezilya’da hamburger ile sandviçlerde kullanılan ürünün, Hollanda’da ise salatalarda yoğun ilgi gördüğünü belirten Olgun, dış talebin her geçen yıl arttığını söyledi.
Rekolte Yükseldi, Kurutmalık Üretim Artıyor
Bu yıl Torbalı Ovası’nda yaklaşık 50 bin dönümlük alanda domates ekimi gerçekleştirildi. Üretimin bir bölümü salçalık olarak değerlendirilirken, kurutmalık domates üretiminin payının giderek arttığı belirtiliyor.
Olgun, kurutmalık üretimin çiftçiye daha yüksek gelir sağladığını belirterek, yalnızca salçalık üretime bağlı kalınmasının fiyatları baskılayabildiğini, kurutmalık alternatifinin ise ürün değerini artırdığını ifade etti. Bu sezon rekoltenin geçen yıla göre daha yüksek olduğunu dile getiren Olgun, hasadın yağışlar nedeniyle gecikmeli başladığını ve çalışmaların ağustos boyunca süreceğini söyledi.
Hasatta Yüzde 15 Artış Bekleniyor
Üretici Kemal Saygıner de bu sezon yaklaşık yüzde 15 oranında verim artışı beklediklerini açıkladı. Sabah saat 05.00’te başlayan hasatta her gün yaklaşık 16 kamyon ve 320 kişilik ekiple çalıştıklarını belirten Saygıner, tarladan gelen domateslerin tek tek kesilerek kurutma alanlarına serildiğini anlattı.
Toplanan kuru domateslerin fabrikalarda ön elemeden geçirilerek yabancı maddelerden arındırıldığını ifade eden Saygıner, ürünlerin siparişlere göre soğuk hava depolarında muhafaza edildiğini söyledi.
Hedef 600 Ton Kuru Domates Üretimi
Mart ayında dikilen fidelerin yoğun yağış nedeniyle yaklaşık 10 günlük gecikmeyle gelişim gösterdiğini belirten Saygıner, bu durumun hasat takvimine de birkaç günlük gecikme olarak yansıdığını ifade etti.
Hasadın ağustos sonuna ve eylül ayının ilk haftasına kadar devam edeceğini söyleyen Saygıner, sezon boyunca 9 bin ila 10 bin ton yaş domates işleyerek yaklaşık 600 ton kuru domates üretmeyi hedeflediklerini belirtti. Kurutma işlemlerinin dikim sırasına göre kademeli olarak sürdüğünü aktaran Saygıner, her partinin yaklaşık 42 günlük üretim sürecinden geçtiğini sözlerine ekledi.
