Anthropic’in Claude Ajanları Yeni Bir Enzim Sistemi Keşfetti

Anthropic'in Claude Ajanları Yeni Bir Enzim Sistemi Keşfetti - RayHaber
Anthropic'in Claude Ajanları Yeni Bir Enzim Sistemi Keşfetti - RayHaber

Anthropic, yapay zekânın bilimsel araştırmalardaki kullanımına ilişkin dikkat çekici bir sonuç açıkladı. Şirketin Claude ajanları, yüz binlerce genetik veriyi kendi değerlendirmeleriyle tarayarak daha önce tanımlanmamış bir enzim sisteminin izini buldu.

Biyolojik işlevi henüz belirlenemeyen sistemin bazı yapısal özellikleri, gen düzenleme teknolojisi CRISPR’ın ilk keşfedildiği dönemde dikkat çeken DNA tekrarlarını hatırlatıyor. Ancak araştırmacılar, yeni sistemin CRISPR olduğu veya gen düzenlemede kullanılabileceği sonucuna varmak için henüz erken olduğunu belirtiyor.

950 Claude Ajanı Aynı Anda Çalıştı

Anthropic’in araştırması tek bir yapay zekâ sohbetinden farklı bir yöntemle yürütüldü. Şirket, geniş DNA veri tabanlarını incelemek amacıyla yaklaşık 950 Claude ajanını paralel olarak görevlendirdi.

Ajanlara, ters transkriptaz adı verilen enzimler arasında ilginç ve daha önce yeterince araştırılmamış örnekleri bulmaları yönünde genel bir görev verildi. Claude ajanları daha sonra veri tabanlarını taradı, farklı enzim ailelerini karşılaştırdı, bilimsel literatürü inceledi ve belirledikleri adayları kendi değerlendirmeleri doğrultusunda elemeye başladı.

Yaklaşık 21 saat süren çalışma sırasında toplam 210 milyon token kullanıldı. İnsan araştırmacıların süreçteki temel görevleri araştırma hedefini belirlemek ve yapay zekânın ortaya çıkardığı adayları laboratuvarda test etmek oldu.

200 Binden Fazla Aday 20 Sisteme İndirildi

Çalışmanın ölçeği, yapılan taramanın kapsamını da ortaya koydu. Claude ajanları ilk aşamada 200 binden fazla ters transkriptaz örneğini bir araya getirdi.

Yaklaşık 3 bin 500 yeni aday belirleyen sistem, daha ayrıntılı incelemelerin ardından listeyi 20 güçlü adaya kadar daralttı.

Anthropic’e göre benzer kapsamda bir genom taramasının uzman araştırmacılar tarafından geleneksel yöntemlerle yapılması haftalar veya aylar sürebiliyor. Claude ise yüzlerce ajanı eş zamanlı çalıştırarak araştırmanın büyük bölümünü yaklaşık bir gün içerisinde tamamladı.

Asıl dikkat çekici bulgu da bu eleme sürecinde ortaya çıktı. Ajanlardan biri, daha önce bilinen ancak çevresindeki yapıların önemi üzerinde durulmamış sıra dışı bir enzimin yakınında düzenli şekilde tekrarlanan DNA dizileri tespit etti.

Claude DNA’daki Tekrarları Fark Etti

Claude, enzimin çevresindeki ham DNA dizisini incelerken belirli aralıklarla tekrar eden bir yapı belirledi. Bunun üzerine tekrarların sayısını ve aralarındaki mesafeleri ölçerek bilinen biyolojik sistemlerle karşılaştırdı.

Ajan aynı zamanda söz konusu yapının bilimsel literatürde daha önce tanımlanıp tanımlanmadığını araştırdı. Elde edilen sonuçların yalnızca sıra dışı bir DNA dizisine işaret etmeyebileceği değerlendirilerek bulgu insan araştırmacıların incelemesine sunuldu.

Anthropic’in gerçekleştirdiği laboratuvar testleri de söz konusu yapının daha önce tanımlanmamış bir enzim sisteminin parçası olabileceğine işaret etti.

Şirket, yeni sisteme “array-associated reverse transcriptases” adını verdi ve sistemi ART olarak kısalttı.

CRISPR’a Benzeyen Yapının İşlevi Henüz Bilinmiyor

ART sisteminin ağırlıklı olarak bakterileri enfekte eden virüslerde, yani bakteriyofajlarda bulunduğu belirlendi. Sistem; ters transkriptaz enzimi, enzimin yanında bulunan başka bir gen ve düzenli aralıklarla tekrarlanan uzun DNA dizilerinden oluşuyor.

Araştırmacıların özellikle dikkatini çeken unsur, DNA tekrarlarının düzeninin CRISPR sistemlerinde görülen yapılara benzemesi oldu.

CRISPR da ilk ortaya çıkarıldığında bakterilerin DNA’sındaki sıra dışı tekrar dizileri üzerinden fark edilmiş, daha sonraki araştırmalar bu sistemin genetik materyalin kesilmesi ve değiştirilmesinde kullanılabileceğini ortaya koymuştu.

Ancak Anthropic’in keşfettiği ART sisteminin CRISPR ile aynı işlevi gördüğünü veya gen düzenleme amacıyla kullanılabileceğini söylemek için henüz yeterli kanıt bulunmuyor. Sistemin temel biyolojik görevi dahi şu aşamada bilinmiyor.

İlk deneylerde yalnızca ART sistemindeki tekrar dizilerinden kısa RNA parçalarının üretildiği gözlemlendi. Bu RNA’ların hangi işlevi yerine getirdiğinin anlaşılması için yeni araştırmalar yapılması gerekecek.

Bilimsel Önemi Bağımsız Araştırmalar Belirleyecek

Anthropic çalışmayı yapay zekâ destekli önemli bir bilimsel keşif olarak değerlendirirken, bulgunun gerçek bilimsel değerinin bağımsız araştırmalarla ortaya konulması bekleniyor.

CRISPR araştırmalarının önde gelen isimlerinden MIT ve Broad Institute profesörü Feng Zhang da çalışmayı inceledikten sonra ters transkriptazlarla bağlantılı RNA tekrarlarının dikkat çekici olduğunu ve daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini belirtti.

Bununla birlikte keşfedilen enzimin kendisi tamamen yeni değil. Önceki bilimsel çalışmalarda da söz konusu ters transkriptaz tespit edilmişti. Claude’un ortaya çıkardığı yeni unsur, enzimin çevresindeki DNA tekrarları ile ek proteinin oluşturduğu daha geniş sistem oldu.

Bu nedenle çalışmanın önemi yalnızca yeni bir biyolojik yapının bulunmasından kaynaklanmıyor. Araştırmada yapay zekâ, çok büyük miktardaki genetik veri arasından insan araştırmacıların gözden kaçırabileceği bir örüntüyü belirleyerek yeni bir araştırma alanının ortaya çıkmasına katkı sağladı.

Laboratuvar Aşamasında İnsan Araştırmacılar Devrede

Anthropic, çalışmanın yapay zekânın kendi başına laboratuvar deneyleri gerçekleştirdiği anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor.

Claude; DNA veri tabanlarını tarıyor, bilimsel yayınları inceliyor, aday sistemleri belirliyor ve hipotezler oluşturuyor. Fiziksel laboratuvar deneylerinin tamamı ise insan bilim insanları tarafından gerçekleştiriliyor.

Şirketin San Francisco Körfez Bölgesi’nde kurduğu moleküler biyoloji laboratuvarı düşük biyogüvenlik seviyelerindeki çalışmalarla faaliyet gösteriyor ve insanlarda hastalığa neden olabilen patojenlerle çalışmıyor.

Anthropic şimdi ART sisteminin biyolojik olarak ne işe yaradığını anlamaya çalışıyor. Sistemin programlanabilir bir mekanizmaya sahip olduğunun ortaya çıkması halinde bulgu, yapay zekânın yalnızca mevcut bilimsel bilgileri analiz eden bir araç değil, yeni araştırma alanlarının belirlenmesine katkı sağlayan bir sistem olarak kullanımına ilişkin dikkat çekici örneklerden biri olabilir.