Britanya’da demiryolu ulaşımında yolcuların farklı tren işletmecilerini kullanmasını kolaylaştıracak uygulamanın kapsamı genişliyor. Avanti West Coast, Chiltern Railways, CrossCountry ve Great Western Railway’in Ulaştırma Bakanlığı (DfT) tarafından yürütülen programa 20 Eylül’de dahil olmasıyla, iptal edilen seferlerin yolcuları daha fazla alternatif trende ek ücret ödemeden seyahat edebilecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte, geçerli bir bileti bulunan ve seferi iptal edilen yolcular, programda yer alan diğer işletmecilerin uygun hizmetlerinden yararlanabilecek. Böylece farklı şirketler tarafından işletilen trenler arasındaki bilet kabulü daha geniş bir kapsama ulaşacak.
İptal Edilen Seferlerde Alternatif Tren İmkanı
Ulaştırma Bakanlığı’nın 14 Eylül’de yaptığı açıklamaya göre uygulamadan yararlanmak isteyen yolcuların, iptal edilen trenleri için geçerli biletlerinin bulunması gerekiyor. Kullanılacak alternatif trenin ise iptal edilen seferin planlanan saatinden en fazla iki saat önce veya sonra hareket etmesi şartı aranıyor.
Alternatif hizmetin yolcunun güzergahı için doğrudan ya da makul bir seçenek olması gerekiyor. Yolcuların başka bir işletmecinin trenine binebilmek için yeni bir bilet satın alması veya ayrıca bilet indirmesi gerekmeyecek. Tren üzerindeki müşteri hizmetleri personeline mevcut biletin gösterilmesi yeterli olacak.
17 Demiryolu Markası Sisteme Dahil Olacak
20 Eylül’de gerçekleştirilecek genişlemeyle birlikte uygulamaya katılan işletmeci markalarının sayısı 17’ye yükselecek. Sistemde halihazırda c2c, Gatwick Express, Greater Anglia, Great Northern, LNER, London Northwestern Railway, Northern, Southeastern, Southern, Thameslink, South Western Railway, TransPennine Express ve West Midlands Railway bulunuyor.
Yeni aşamada ise Avanti West Coast, Chiltern Railways, CrossCountry ve Great Western Railway sisteme dahil olacak. East Midlands Railway de programa katılacak işletmeciler arasında yer alıyor ancak şirketin sisteme dahil olacağı tarih henüz açıklanmadı.
Ulaştırma Bakanlığı tarafından belirlenen işletmecilerin tamamı DfT ile sözleşmeli sektör içerisinde faaliyet gösteriyor. Bununla birlikte bu şirketlerin bir bölümü hizmetlerini İskoçya ve Galler’e kadar uzatıyor. ScotRail ve Transport for Wales ise mevcut katılımcı listesinde bulunmuyor.
Uygulamanın Kapsamı Genişletiliyor
Dört yeni işletmecinin katılımıyla sistem, daha fazla şehirlerarası demiryolu hizmetini kapsayacak. Bakanlık, özellikle demiryolu ağının farklı şirketler tarafından işletilen bölümleri arasında yolcuların mağduriyet yaşamamasını hedefliyor.
Demiryolu Bakanı Lord Hendy, parçalı yapıdaki demiryolu sisteminin yolcuların aksaklıklar sırasında ulaşım seçeneklerini kaybetmesine neden olmaması gerektiğini belirtti. Yolcu haklarını takip eden Transport Focus da düzenlemeyi uzun süredir talep edilen bir değişiklik olarak değerlendirdi.
Kuruluş, uygulamanın genişlemesinin önemli bir adım olduğunu ancak aksaklık yaşandığında yolculara hangi seçeneklerin sunulduğunun açık biçimde anlatılması gerektiğini vurguladı.
Farklı Operatörlerde Bilet Kabulü 2024’te Başladı
Farklı demiryolu işletmecileri arasındaki bilet kabulü aslında ilk kez 20 Eylül 2026’da uygulanmayacak. Sistem, 15 Aralık 2024’te LNER, Northern ve TransPennine Express’in katılımıyla başlatılmıştı.
İlk uygulamada da iki saatlik bir zaman aralığı bulunuyordu. Ancak bu süre, alternatif trenin kalkış saatinden ziyade yolcunun varış noktasına ulaşma zamanı üzerinden değerlendiriliyordu.
Yeni düzenlemede ise temel kriter alternatif trenin hareket saati olacak. Buna göre yolcunun kullanacağı trenin, iptal edilen seferden iki saat önce ya da iki saat sonra hareket etmesi halinde bilet kabulünden yararlanılması mümkün olacak.
İlk dönemde işletmeciler arasında bilet kabulü çoğu zaman tek tek ve karşılıklı anlaşmalarla belirleniyordu. Bu durum, yolcuların başka bir şirketin trenine mevcut biletleriyle binip binemeyecekleri konusunda belirsizlik yaşamasına neden oluyordu. Yeni sistemin genişlemesiyle birlikte bu belirsizliğin azaltılması hedefleniyor.
Chiltern Railways İçin Devir Tarihi Değişiyor
20 Eylül tarihi, Chiltern Railways açısından yalnızca bilet kabul sistemine katılım nedeniyle önem taşımıyor. Şirket aynı gün kamu mülkiyetine geçecek.
Haziran ayında Parlamento’ya yapılan açıklamaya göre Great Western Railway’in kamu mülkiyetine devri ise 13 Aralık 2026’da gerçekleştirilecek. Bakanlığın planına göre demiryolu işletmecilerinin kamu mülkiyetine geçirilmesi süreci 2027 sonuna kadar tamamlanacak.
Açıklamalara göre devirlerin tamamlanmasının ardından DfT ile sözleşmeli işletmeciler arasında özel mülkiyette kalacak şirketlerin sayısı da azalacak.
Yeni Biletleme Sistemlerine 156 Milyon Sterlin Yatırım
Bilet kabul sistemindeki genişleme, Britanya demiryollarında yürütülen daha kapsamlı biletleme dönüşümünün bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Ulaştırma Bakanlığı, yeni nesil biletleme sistemleri için 156 milyon sterlin yatırım yapıyor. Ayrıca 2027 yılına kadar 100’den fazla istasyonda daha ön ödemeli bilet sisteminin kullanılmaya başlanması planlanıyor.
Bunun yanında Büyük Britanya Demiryolları tarafından işletilecek yeni bir internet sitesi ve mobil uygulama da geliştiriliyor. Söz konusu çalışmalarla yolcuların bilet satın alma, seyahat planlama ve demiryolu hizmetlerindeki aksaklıklar sırasında alternatiflere ulaşma süreçlerinin daha kolay hale getirilmesi amaçlanıyor.
