Türkiye’nin hızla büyüyen güneş enerjisi sektöründe kullanılan ekipmanlardan birine yönelik ithalat düzenlemesi değişti. Ticaret Bakanlığı, Çin menşeli güneş panellerinde kullanılan bağlantı kutularına ilişkin damping soruşturmasını tamamlayarak kesin önlem uygulanmasına karar verdi.
Düzenleme güneş panelinin tamamını değil, panelin elektrik bağlantısını sağlayan ve sektörde “junction box” olarak adlandırılan bağlantı kutularını kapsıyor.
Beş Çinli Üreticiye Yüzde 38,23 Önlem
Karar kapsamında Çin’de faaliyet gösteren beş üreticiden gerçekleştirilecek bağlantı kutusu ithalatında CIF bedelin yüzde 38,23’ü oranında dampinge karşı kesin önlem uygulanacak.
Önlem kapsamındaki şirketler Zhejiang Twinsel Electronic Technology, Risen Ningbo New Material, QC Solar Suzhou, QC Solar JiangSu ve Zhejiang Chint Xinhui PV olarak sıralandı.
Gümrük idareleri, kapsam dahilindeki ürünlerin Türkiye’ye ithalatında belirlenen dampinge karşı önlem tutarını tahsil edecek.
Diğer Çinli Üreticiler İçin Oran Yüzde 57,11
Soruşturma sonucunda belirlenen daha yüksek oran ise listede yer almayan diğer Çinli üreticilerden yapılacak ithalat için geçerli olacak.
Bu şirketlerden getirilecek güneş paneli bağlantı kutularında CIF bedelin yüzde 57,11’i oranında dampinge karşı kesin önlem uygulanacak. Böylece aynı ürünün ithalat maliyeti, tedarikçinin hangi şirket olduğuna göre önemli ölçüde farklılaşabilecek.
Damping Soruşturması Mayıs 2025’te Başladı
Çin menşeli bağlantı kutularına ilişkin damping soruşturması Mayıs 2025’te başlatılmıştı. Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen incelemede, Çin’den Türkiye’ye gerçekleştirilen ithalatın dampingli olduğu ve bu durumun yerli üretim dalında zarara yol açtığı sonucuna varıldı.
Yapılan tespitlerin ardından soruşturma, kesin dampinge karşı önlem uygulanması kararıyla tamamlandı.
Önlem Güneş Panelinin Tamamını Kapsamıyor
Düzenlemenin kapsamı, uygulanacak oranların doğrudan güneş panellerine yönelik olmadığı açısından önem taşıyor. Yüzde 57,11’lik oran güneş panelinin tamamının ithalatına uygulanmayacak.
Kesin önlem, panelin elektrik bağlantısının gerçekleştirilmesini sağlayan bağlantı kutularını kapsıyor. Bu nedenle söz konusu oranın güneş panellerinin satış fiyatlarına aynı oranda yansıyacağı sonucu çıkarılamıyor.
Bununla birlikte Çin’den bağlantı kutusu tedarik eden panel üreticileri ve ithalatçıların yeni bir girdi maliyetiyle karşılaşması bekleniyor.
Yerli Üretici İçin Rekabet Koşulları Değişecek
Kesin önlemin temel amacı, dampingli ithalat nedeniyle Türkiye’de faaliyet gösteren bağlantı kutusu üreticilerinin rekabet koşullarını korumak. Uygulamanın yerli üreticilerin fiyat rekabetindeki konumunu güçlendirmesi beklenirken, Çin’den ürün tedarik eden şirketlerin maliyetleri artabilir.
İthalatçıların alternatif tedarikçilere yönelmesi de gündeme gelebilir. Ancak düzenlemenin güneş paneli maliyetlerine ne ölçüde yansıyacağı; bağlantı kutusunun toplam maliyet içerisindeki payı ve üreticilerin hangi tedarikçilerle çalıştığı gibi unsurlara bağlı olacak.
Kesin Önlem 23 Eylül’de Yürürlüğe Girdi
Çin menşeli güneş paneli bağlantı kutularına yönelik dampinge karşı kesin önlem, 23 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Mevzuat kapsamında önlemin normal şartlarda beş yılın sonunda sona ermesi öngörülüyor.
Bununla birlikte sürenin dolmasından önce nihai gözden geçirme soruşturması başlatılması halinde uygulamanın, söz konusu soruşturma sonuçlanıncaya kadar devam etmesi mümkün olacak.
