Japonya, giderek büyüyen şoför açığını teknolojiyle çözmek için sürücüsüz ulaşım alanında önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Waymo, taksi çağırma uygulaması GO ve Tokyo’nun önde gelen taksi şirketlerinden Nihon Kotsu, 2027 yılında tamamen sürücüsüz ticari taksi hizmeti başlatmak üzere anlaşma sağladı.
Projenin hayata geçirilmesi halinde Japonya, Level 4 otonom sürüş teknolojisiyle tamamen sürücüsüz araçların kullanıldığı ilk ticari taksi hizmetlerinden birine ev sahipliği yapacak. İlk etapta sınırlı sayıda araçla başlaması planlanan hizmetin filosunun zaman içerisinde yaklaşık 100 araca çıkarılması hedefleniyor.
Taksi Yolculuğunda Şoför Olmayacak
Projenin en önemli özelliği, ticari hizmet başladığında araçlarda güvenlik amacıyla dahi olsa bir sürücünün bulunmasının planlanmaması. Waymo’nun Level 4 teknolojisine sahip araçları, belirlenen operasyon koşulları içerisinde yolculuklarını insan müdahalesi olmadan gerçekleştirecek.
Yolcular araç çağırmak için hem GO hem de Waymo uygulamalarından yararlanabilecek. Hizmetin 2027 yılı içerisinde kademeli şekilde devreye alınması planlanırken, kesin başlangıç tarihi ve hizmet verilecek bölgeler güvenlik testlerinin sonuçlarına ve Japonya’daki düzenleyici kurumlardan alınacak izinlere bağlı olacak.
Tokyo projesi aynı zamanda Waymo’nun ABD dışındaki en önemli ticari büyüme girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Tokyo’da Bir Yıldır Gerçek Trafikte Test Yapılıyor
Sürücüsüz taksi projesi tamamen yeni bir girişim olarak başlamıyor. Waymo, GO ve Nihon Kotsu 2025 yılından bu yana Tokyo’nun farklı bölgelerinde gerçek trafik koşullarında otonom araç testleri gerçekleştiriyor.
Minato, Shinjuku, Shibuya, Chiyoda, Chuo, Shinagawa ve Koto bölgelerinde yürütülen testlerde araçlarda eğitimli Nihon Kotsu personeli görev yapıyor.
Bu süreçte Waymo’nun otonom sürüş sistemi, Japonya’daki soldan trafik düzenine ve Tokyo’nun dar şehir yollarına uyarlanıyor. Yoğun yaya hareketliliği ve kentin kendine özgü trafik koşulları da testlerin önemli unsurları arasında bulunuyor.
Nihon Kotsu ise Waymo araçlarının kullanımı için gerekli operasyon altyapısını hazırlarken, Japon ekiplerin otonom filo yönetimi konusunda eğitim almasını sağladı.
Şirketler şimdi kontrollü test aşamasından gerçek yolcuların taşınacağı tamamen sürücüsüz ticari hizmet modeline geçmeye hazırlanıyor.
Japonya’da Şoför Açığı Büyüyor
Sürücüsüz taksi projesinin arkasında yalnızca teknolojik gelişme yarışı bulunmuyor. Japonya uzun süredir taksi ve toplu ulaşım sektörlerinde yaşanan personel sıkıntısıyla mücadele ediyor.
Japonya Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre ülkedeki taksi şoförü sayısı 2019 ile 2022 yılları arasında yaklaşık 50 bin kişi azaldı. Son dönemde kısmi bir toparlanma yaşansa da yeterli sayıda sürücü bulmak ulaşım sektörünün temel sorunları arasında kalmaya devam ediyor.
Hükümet de bu nedenle belirli koşullar altında özel araçların taksi hizmetlerinde kullanılmasına imkan veren ülkeye özgü bir araç paylaşım modelini devreye aldı.
Otonom araçlar ise özellikle geceleri, taksi arzının yetersiz kaldığı bölgelerde ve yaşlanan nüfusun ulaşım ihtiyacının karşılanmasında uzun vadeli çözüm seçeneklerinden biri olarak görülüyor.
GO ve Nihon Kotsu, sürücüsüz araçların mevcut taksi hizmetlerinin tamamen yerini almasından ziyade, gelecekte daha da büyümesi beklenen şoför açığını karşılayacak ilave bir kapasite oluşturmasını hedefliyor.
Taksi Şirketlerinin Maliyet Yapısı Değişebilir
Tokyo’da uygulanacak sistemin başarılı olması, Japonya’nın yanı sıra dünya genelindeki taksi sektörü açısından da önemli bir dönüm noktası oluşturabilir.
Taksi işletmelerinde önemli maliyet kalemlerinden birini sürücü giderleri oluşturuyor. Tamamen otonom araçların yaygınlaşması halinde işletmelerin maliyet yapısının sürücü ücretlerinden araç teknolojisi, bakım, uzaktan operasyon, sigorta ve yazılım giderlerine doğru değişmesi beklenebilir.
Bununla birlikte aynı aracın gün içerisinde daha uzun süre hizmet verebilmesi ve sürücü bulunamadığı için kullanılamayan araçların sayısının azalması da mümkün hale gelebilir.
Ancak Waymo ve ortakları için asıl sınav yalnızca araçların kendi kendine hareket edebilmesi olmayacak. Tokyo gibi yoğun nüfuslu, dar sokaklara ve son derece karmaşık trafik koşullarına sahip bir kentte otonom sistemin günlük ticari operasyonu güvenli ve istikrarlı biçimde sürdürebilmesi gerekecek.
Waymo, GO ve Nihon Kotsu’nun 2027 yılında yaklaşık 100 araçlık filoya ulaşma hedefi bu nedenle yalnızca yeni bir ulaşım hizmetinin başlangıcı olmayacak. Proje aynı zamanda sürücüsüz taksilerin dünyanın en karmaşık kentlerinden birinde güvenli, sürekli ve ekonomik biçimde çalışıp çalışamayacağının da önemli testlerinden biri olacak.
