Kızıldeniz ve Arap Yarımadası çevresinde artan güvenlik riskleri, deniz taşımacılığında maliyetleri yukarı çekmeye devam ediyor. Mediterranean Shipping Company (MSC), Asya’dan Türkiye’nin de aralarında bulunduğu Doğu Akdeniz ve Karadeniz limanlarına yapılan taşımalarda iki yeni ek ücreti 15 Eylül itibarıyla uygulamaya aldı.
Yeni düzenlemeyle korsanlık riski ve Süveyş Kanalı geçişlerinden kaynaklanan maliyetler navlunlara yansıtılırken, Asya’dan Türkiye’ye gerçekleştirilen deniz taşımalarında ek maliyet baskısı oluştu.
İki Ek Ücretin Toplamı 91 Dolara Çıkıyor
MSC’nin uygulamasına göre Asya’dan belirlenen Doğu Akdeniz ve Karadeniz limanlarına gönderilen yüklerde TEU başına 55 dolar korsanlık riski ek ücreti alınacak. Bu tutara Süveyş Kanalı için belirlenen 36 dolarlık ek ücret de dahil edilecek.
Böylece iki kalemden kaynaklanan toplam ilave maliyet TEU başına 91 dolara ulaşacak. 20 feetlik standart bir konteyner bir TEU olarak hesaplanırken, 40 feetlik konteyner iki TEU kabul edildiğinden, yalnızca bu iki ek ücretin toplamı 182 dolara kadar çıkabilecek.
Uygulama 15 Eylül 2026’da başlarken, MSC yeni bir duyuru yapıncaya kadar ücretlerin devam edeceğini bildirdi.
Türkiye’de 13 Liman Kapsama Girdi
Yeni ücretlerin uygulanacağı güzergâhlarda Türkiye’den 13 liman yer alıyor. MSC’nin açıkladığı listede Aliağa, Antalya, Evyap, Gebze, Gemlik, Giresun, İskenderun, İstanbul, İzmir, Mersin, Samsun, Tekirdağ ve Trabzon bulunuyor.
Böylece Asya’dan Türkiye’ye yönelen yüklerin önemli bölümünün yeni maliyet kalemlerinden etkilenmesi bekleniyor. Doğu Akdeniz ve Karadeniz’deki Batum, Burgaz, Köstence, Odessa, Poti ve Varna limanları da uygulama kapsamında bulunuyor.
Özellikle Çin ve diğer Asya ülkelerinden Türkiye’ye yapılan ithalatta deniz taşımacılığı maliyetleri yeni ek ücretlerle birlikte yeniden gündeme geliyor.
Güvenlik Riskleri Navlunlara Yansıyor
Yeni ücretlerin arkasında Arap Yarımadası çevresindeki güvenlik koşulları bulunuyor. Bölgede artan korsanlık ve güvenlik riski, gemilerin operasyonlarını ve kullandıkları güzergâhları etkilerken taşıma şirketlerinin ilave maliyetlerle karşılaşmasına neden oluyor.
Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz hattı, Asya ile Avrupa arasındaki en önemli deniz ticareti koridorları arasında yer alıyor. Bu güzergahta yaşanan güvenlik sorunları veya alınan ilave tedbirler; seyir süresi, yakıt tüketimi, sigorta ve operasyon giderleri gibi birçok maliyet kalemini etkileyebiliyor.
MSC’nin yeni uygulaması da bölgedeki güvenlik risklerinin doğrudan navlun maliyetlerine yansımaya başladığını gösteriyor.
İthalatçıların Maliyeti Artabilir
TEU başına 91 dolarlık ek ücretin nihai ürün fiyatına aynı miktarda yansıması gerekmese de yüksek hacimli taşıma yapan ithalatçılar açısından toplam maliyet önemli seviyelere ulaşabiliyor.
Örneğin 100 TEU’luk bir sevkiyatta yalnızca korsanlık ve Süveyş Kanalı ek ücretlerinden kaynaklanan toplam maliyet 9 bin 100 dolara çıkabiliyor. Buna mevcut navlun, yakıt, terminal, karbon ve diğer taşıma giderleri ayrıca ekleniyor.
Asya’dan makine, elektronik, tekstil ürünleri, otomotiv parçaları ve çeşitli tüketim malları ithal eden şirketler açısından yeni ücretlerin ne kadar süre uygulanacağı önem taşıyor. Bölgedeki güvenlik sorunlarının devam etmesi halinde deniz taşımacılığı maliyetlerinin şirketlerin fiyatlama kararları üzerindeki baskısını artırması bekleniyor.
