ABD’nin St. Louis kentindeki Metro Transit, MetroLink trenlerinde tek vagonlu işletmeyi yeniden denemeye hazırlanıyor. 3 Ekim’de başlayacak pilot uygulamada, normal şartlarda iki vagonla hizmet veren trenlerden bazıları tek vagonlu olarak işletilecek. Kurum, uygulamanın yıllık bakım maliyetlerini yaklaşık 4,8 milyon dolardan 800 bin dolara kadar düşürebileceğini öngörüyor.
Pilot uygulamanın 2027 baharına kadar aşamalı olarak sürdürülmesi planlanıyor. İlk aşamada Kırmızı ve Mavi hatların her birinde normal seferler kapsamında yalnızca birer tek vagonlu tren kullanılacak. Metro Transit, uygulamayla maliyet ve kaynak kullanımındaki değişimin yanı sıra yolcu deneyimi, güvenilirlik ve güvenlik üzerindeki etkileri de inceleyecek.
Sefer Sıklığı Değişmeyecek
Metro Transit, tek vagonlu trenlerin test edilmesinin yolculara sunulan hizmet sıklığını değiştirmeyeceğini belirtiyor. Pilot süresince mevcut sefer tarifeleri korunacak ve trenlerin geliş aralıklarında bir değişiklik yapılmayacak.
Değişiklik yalnızca trenlerin uzunluğunda gerçekleşecek. Bununla birlikte yolcu yoğunluğunun yükselmesinin beklendiği özel etkinliklerde tek vagonlu trenler kullanılmayacak. Hafta içi gündüz saatlerinde planlı ray çalışmaları sırasında da tek vagonlu işletmeye ilişkin farklı düzenlemeler uygulanabilecek.
MetroLink bugün Kırmızı ve Mavi olmak üzere iki hatta hizmet veriyor ve sistem 46 millik demiryolu ağı üzerinde 38 istasyondan oluşuyor.
İlk Aşamada Her Hatta Bir Tren Denenecek
Metro Transit’in pilot programı küçük ölçekli başlayacak. İlk iki hafta boyunca Kırmızı Hat ve Mavi Hat üzerinde normal seferler sırasında birer tek vagonlu tren çalıştırılacak.
İşletmeci, bu trenlerin hangi koşullarda kullanılmasının uygun olduğunu belirlemek amacıyla operasyon verilerini izleyecek. Yolcu sayıları, hizmet performansı ve yolculardan alınacak geri bildirimler değerlendirmeye dahil edilecek.
Metro Transit Operasyon Başkanı Ron Forrest, daha önceki tek vagonlu denemeleri hatırlayan yolcuların uygulamaya ilişkin endişeleri bulunduğunu belirterek, uzun vadeli bir işletme modeline geçmeden önce sonuçların dikkatli biçimde inceleneceğini ifade etti.
Tek Vagonlu İşletmede Kapasite Hesabı
Metro Transit’in ağustos ayında operasyon komitesine sunduğu çalışmada, tek vagonlu trenler için iki farklı kapasite yaklaşımı ele alındı. İlk seçenekte tren başına 72 yolcu, çoğunluğu oturan yolculardan oluşan kapasite standardı öngörülüyor.
Diğer modelde ise 72 koltuğa ek olarak 36 ayakta yolcu bulunması ve toplam kapasitenin 108 kişiye çıkarılması değerlendiriliyor.
72 yolculuk kapasitenin esas alınması halinde yoğun saatlerde ve özel etkinliklerde ilave seferlere daha fazla ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor. 108 kişilik kapasite modelinde ise ek sefer ihtiyacının daha sınırlı olması bekleniyor. Ancak bu seçenekte bisikletler için alan azalırken tekerlekli sandalye ve bebek arabaları için de daha az yer kalması söz konusu olabilecek.
Üç Farklı İşletme Modeli Değerlendirildi
Metro Transit, tek vagonlu trenlerin kullanımı için üç farklı işletme seçeneğini karşılaştırdı. Her iki hatta da her gün tek vagonlu trenlerin kullanılması en yüksek maliyet tasarrufunu sağlayabilecek model olarak değerlendirilirken, yolcu yoğunluğu nedeniyle kapasite sorunları yaşanma ihtimali de bu seçenekte daha yüksek görülüyor.
Başka bir modelde hafta içi Mavi Hat’ta tek vagonlu, Kırmızı Hat’ta ise iki vagonlu trenlerin kullanılması; hafta sonlarında ise tek vagonlu işletmeye ağırlık verilmesi öngörülüyor. Bu yaklaşım maliyet tasarrufu ile yolcu kapasitesi arasında bir denge oluşturmayı amaçlıyor.
Üçüncü seçenekte Mavi Hat’ta sefer sıklığının artırılması değerlendirildi. Ancak bu modelin işletme açısından daha fazla karmaşıklık yaratabileceği belirtildi. MetroLink sisteminde şu anda günde 248 tarifeli sefer gerçekleştiriliyor.
MetroLink’te Temmuz Ayında 706 Bin Biniş Kaydedildi
Metro Transit’in Temmuz 2026 operasyon verilerine göre MetroLink genelinde 706 bin yolcu binişi gerçekleşti. Bu sayı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,4 düşüş anlamına geliyor.
Missouri bölümünde 562 bin biniş kaydedilirken yıllık bazda yüzde 1,9 gerileme görüldü. Illinois bölümündeki biniş sayısı ise 144 bin olarak gerçekleşti ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,7 arttı.
MetroLink’in zamanında performans oranı yüzde 95,5 olurken kurumun hedefi yüzde 96 olarak belirlendi. Temmuz ayında 102 olarak bütçelenen tren operatörü kadrosunda 87 kişi görev yaparken, 39 elektromekanik personeli kadrosunda 24 kişi görevde bulundu.
Metro Transit’in resmi sistem verilerine göre MetroLink’in 69 aracı bulunuyor ve sistem 38 istasyonda hizmet veriyor.
Yolcu Geri Bildirimleri Kalıcı Kararda Etkili Olacak
Pilot uygulama sırasında Metro Transit, tek vagonlu trenlerin yolcu yoğunluğu ve hizmet kalitesi üzerindeki etkilerini takip edecek. Yolcuların da pilot program için oluşturulan kanal üzerinden seyahat deneyimlerini paylaşması bekleniyor.
Toplanan geri bildirimler, işletme verileri ve yolcu sayılarıyla birlikte değerlendirilerek tek vagonlu trenlerin uzun vadede kullanılıp kullanılmayacağına karar verilmesine katkı sağlayacak.
Komisyon üyeleri de uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde engelli yolcular üzerindeki olası etkiler, güvenlik ve değişikliğin yolculara nasıl aktarılacağı gibi başlıkların ayrıntılı biçimde ele alınmasını istedi.
2023’teki Pilot Uygulamanın Ardından Yeni Test
Metro Transit daha önce 2023 yılında da tek vagonlu MetroLink trenlerini test etmişti. 2 Ekim 2023’te başlayan uygulamada Kırmızı ve Mavi hatlarda bazı iki vagonlu trenlerin yerine tek vagonlu trenler kullanılmış, yoğun saatler ve özel etkinliklerde ise iki vagonlu trenler hizmet vermeye devam etmişti.
Kurum o dönemde tek vagonlu trenlerin güvenlik ekiplerinin araçları daha kolay denetlemesine ve mekanik aşınmanın azalmasına katkı sağlayabileceğini belirtmişti.
Pilot uygulamanın ardından 4 Aralık 2023’te yeni işletme planına geçilmişti. Bu planda hafta içi 20.00’ye kadar iki vagonlu trenler kullanılırken, akşam saatlerinde yalnızca ön vagondan biniş yapılmış ve hafta sonlarında tek vagonlu işletmeye ağırlık verilmişti. Yüksek yolcu yoğunluğu veya büyük etkinlikler sırasında ise yeniden iki vagonlu trenler devreye alınmıştı.
Yeni pilot uygulamayla Metro Transit, tek vagonlu işletmenin günümüz yolcu talebi ve mevcut operasyon koşullarında ne ölçüde sürdürülebilir olduğunu yeniden test edecek. Sonuçların 2027 baharına kadar yapılacak değerlendirmeler sonrasında MetroLink’in gelecekteki işletme planına yansıtılması bekleniyor.
