Türkiye, nükleer enerji alanında yeni nesil teknolojilere yönelik çalışmalarını hızlandırırken, sahip olduğu toryum kaynaklarının nükleer yakıt olarak değerlendirilmesi amacıyla uluslararası bir iş birliğine imza attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında yenilikçi nükleer teknolojilerde Ar-Ge kapasitesini artırmayı hedefleyen mutabakat zaptı imzalandı.
TENMAK’ın İstanbul Çekmece Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen imza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katıldı.
Toryumun Nükleer Yakıta Dönüştürülmesi Hedefleniyor
İmzalanan mutabakat kapsamında Türkiye’nin sahip olduğu toryum rezervlerinin yüksek katma değerli nükleer teknolojilerde kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek. İş birliğine yerli sanayi ve teknoloji şirketlerinin yanı sıra araştırmacılar ile mühendislik alanındaki insan kaynağının da dahil edilmesi planlanıyor.
Çalışmaların önemli başlıklarından birini, toryumun yeni nesil reaktör teknolojilerinden Ergimiş Tuz Reaktörlerinde kullanılabilecek özellikte Türkiye’de üretilmesi oluşturacak. Bu doğrultuda nükleer yakıt standartlarını karşılayan toryum bileşiklerinin yerli imkanlarla geliştirilmesi ve üretilmesi için Ar-Ge ile projelendirme faaliyetleri gerçekleştirilecek.
Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarını ilerleterek uluslararası ölçekte toryum bazlı nükleer yakıt tedarikçisi konumuna ulaşması hedefleniyor.
Bakan Bayraktar’dan Ticari Ürün Vurgusu
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, mutabakatın özellikle toryumun farklı bir nükleer yakıt seçeneği olarak değerlendirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.
Bayraktar, yürütülecek Ar-Ge çalışmalarının ilerleyen süreçte ticari bir ürüne dönüşmesini beklediklerini ifade ederek, “Farklı bir yakıt, özellikle toryum olması açısından bu iş birliği önemli” değerlendirmesinde bulundu.
Küçük modüler reaktörlerin nükleer enerjide yeni bir dönemin önemli unsurlarından biri haline geldiğini belirten Bayraktar, dünya genelinde çok sayıda ülkenin bu teknoloji üzerinde çalışmalar yürüttüğünü söyledi. Türkiye’nin de küçük modüler reaktörler konusunda kamu kurumları, yatırımcılar ve farklı sektör paydaşlarıyla çalışmalar gerçekleştirdiğini aktaran Bayraktar, çeşitli teknolojilerin ülkeye kazandırılması için araştırmaların devam ettiğini kaydetti.
Toryum Dışa Bağımlılığı Azaltabilir
Copenhagen Atomics tarafından geliştirilen teknolojide toryum yakıtının önemli bir yere sahip olduğuna işaret eden Bayraktar, Türkiye’nin sahip olduğu toryum kaynaklarının değerlendirilmesinin nükleer yakıt alanında dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
İş birliğinin sonuç vermesini beklediklerini dile getiren Bayraktar, “Bu iş birliği, ümit ediyorum netice verecek ve bu alandaki çalışmalar ileride ticarileşebilecek bir ürüne dönüşecek” ifadelerini kullandı.
Çalışmaların TENMAK ve ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde yürütüleceğini belirten Bayraktar, Türkiye’nin yeni nesil nükleer teknolojilerde kendi kapasitesini geliştirmesinin önemine dikkat çekti.
Ergimiş Tuz Reaktörleri İçin Ar-Ge Yapılacak
Danimarka merkezli Copenhagen Atomics, toryumun nükleer yakıt çevriminde kullanılmasını mümkün kılabilecek dördüncü nesil reaktör konseptlerinden Ergimiş Tuz Reaktörleri üzerine çalışmalar gerçekleştiriyor. Şirketin geliştirdiği “Onion Core” adı verilen Modüler Ergimiş Tuz Reaktörü konsepti de bu çalışmaların önemli başlıkları arasında bulunuyor.
TENMAK ile gerçekleştirilen iş birliği kapsamında bu teknolojinin Türkiye’nin araştırma altyapısı, nitelikli insan kaynağı ve sanayi yetkinlikleriyle birlikte değerlendirilmesi planlanıyor.
Türkiye’de de TENMAK’ın mevcut araştırma altyapısında toryum bileşiklerinin üretimi ve nükleer yakıt teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Yeni mutabakatla birlikte bu çalışmaların uluslararası iş birliğiyle daha ileri bir aşamaya taşınması amaçlanıyor.
