Türkiye’nin dış ticaretinde belirleyici rol oynayan firmaların yılın son çeyreğine ilişkin beklentilerinde ihracat ve ithalat tarafında farklı yönlü hareket görüldü. Ticaret Bakanlığı tarafından 1-16 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen Dış Ticaret Beklenti Anketi’nin 8 Ekim’de açıklanan sonuçları, ihracat beklentilerinin zayıfladığını, ithalat beklentilerinin ise güçlendiğini ortaya koydu.
İhracat Beklenti Endeksi 100 Puanın Altına İndi
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde 101,5 seviyesinde bulunan İhracat Beklenti Endeksi, dördüncü çeyrekte 96,9’a geriledi. Böylece endeks bir önceki çeyreğe göre 4,6 puan düşüş gösterdi.
İhracat beklentisindeki gerilemede firmaların mevcut sipariş düzeyleri ile son üç aylık ihracat siparişlerine ilişkin değerlendirmeleri etkili oldu. Özellikle mevcut kayıtlı ihracat sipariş düzeyinin 83 puandan 67,2 puana inmesi dikkat çekti.
Son üç aylık ihracat siparişlerine ilişkin gösterge de 101,7 puandan 79,6 puana geriledi.
Buna karşın firmaların önümüzdeki üç aya ilişkin beklentilerinde artış görüldü. Gelecek üç aylık ihracat beklentisi 121,2 puana, ihracat siparişi beklentisi ise 119,7 puana yükseldi.
Mevcut İhracat Siparişlerinde Zayıflama Görüldü
İhracat Beklenti Endeksi’ni oluşturan alt göstergelerde farklı yönlü hareketler yaşandı. Özellikle mevcut siparişlere ilişkin göstergelerdeki düşüş, toplam endeksin 100 puanın altına gerilemesinde belirleyici oldu.
Gelecek döneme ilişkin ihracat beklentilerindeki yükseliş ise endeksteki düşüşü sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.
İthalat Beklenti Endeksi 115,4’e Çıktı
İhracat tarafındaki gerilemenin aksine ithalat beklentilerinde güçlü bir artış kaydedildi. Üçüncü çeyrekte 102,7 olan İthalat Beklenti Endeksi, dördüncü çeyrekte 115,4’e yükseldi.
Böylece ithalat beklentisi bir önceki çeyreğe göre 12,7 puan arttı.
Endeksteki yükselişte gelecek üç aya ilişkin ithalat beklentisi, ithalat birim fiyatı beklentisi, mevcut kayıtlı ithalat siparişleri ve son üç aylık ithalat siparişlerine yönelik değerlendirmeler etkili oldu.
İthalat Birim Fiyatı Beklentisi 22,7 Puan Arttı
İthalat Beklenti Endeksi’ni oluşturan tüm göstergelerde bir önceki çeyreğe göre yükseliş yaşandı. En dikkat çekici artışlardan biri ise gelecek üç aya ilişkin ithalat birim fiyatı beklentisinde görüldü.
Söz konusu gösterge 118,5 puandan 141,2 puana çıkarak 22,7 puan yükseldi. Gelecek üç aylık ithalat beklentisi de 130,1 puana ulaşırken, mevcut kayıtlı ithalat sipariş düzeyi 97,4 puan olarak hesaplandı.
İki Endeks Arasındaki Fark 18,5 Puana Çıktı
Ticaret Bakanlığı’nın Dış Ticaret Beklenti Anketi’nde 100 puan eşik değer olarak kabul ediliyor. Endeksin 100 puanın üzerinde olması beklentilerin artış yönünde olduğunu, 100 puanın altında bulunması ise azalış beklentisini ifade ediyor. 100 puanlık değer ise değişim beklenmediğini gösteriyor.
Bu çerçevede 2026 yılının dördüncü çeyreğinde ihracat beklentisi 96,9 puanla eşik değerin altında kalırken, ithalat beklentisi 115,4 puanla eşik değerin üzerinde gerçekleşti.
İhracat ve ithalat beklentileri arasındaki fark da belirgin biçimde açıldı. İki endeks arasındaki fark üçüncü çeyrekte 1,2 puan seviyesindeyken, dördüncü çeyrekte 18,5 puana yükseldi.