İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İBB Miras, kentin tarihî çeşmelerini koruma ve yeniden kent yaşamına kazandırma çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Karaköy Perşembe Pazarı’nda yer alan ve 18. yüzyıldan günümüze ulaşan Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından yeniden görünür hale getirildi.
Çeşme 1732-1733 Yıllarında İnşa Edildi
Çeşmenin kitabesinde yer alan bilgilere göre Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, Hicri 1145, Miladi 1732-1733 yıllarında inşa edildi. Yapının, dönemin Sadrazamı Hekimoğlu Ali Paşa’nın kethüdası Yahya Ağa tarafından yaptırıldığı belirtiliyor.
Kesme taştan yapılan çeşme, klasik Osmanlı mimarisinin özelliklerini taşıyor. Sivri kemerli ve hazneli meydan çeşmesi olarak tasarlanan yapının zaman içinde bazı özgün bölümleri kayboldu. Çeşmenin ayna taşı ve teknesi günümüze ulaşmazken, zeminde meydana gelen kaymalar nedeniyle yapı deniz yönüne doğru eğildi.
Taşlar Restorasyon Öncesi Tek Tek Belgelenerek Söküldü
İBB Miras ekiplerinin yürüttüğü çalışmalarda, çeşmenin ön cephesinin ayna taşı seviyesine kadar zemine gömülü olduğu belirlendi. Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan restorasyon projesi doğrultusunda, yapının mevcut taşları sökülmeden önce tek tek belgelenerek envantere kaydedildi.
Belgeleme işlemlerinin tamamlanmasının ardından taşlar dikkatli şekilde yerlerinden çıkarıldı. Restorasyon sürecinde yapının zemini sağlamlaştırılırken, zaman içerisinde oluşan bitki kökleri ve diğer bitki oluşumları da temizlendi.
Eksik Taşlar Özgün Tekniğe Uygun Tamamlandı
Çeşmenin cidar tuğlaları yeniden örülerek mevcut taşlar özgün yerlerine yerleştirildi. Zaman içerisinde kaybolan veya kullanılamayacak durumda olan taşların yerine ise yeni taşlar kullanıldı.
Restorasyonun tüm aşamalarında Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan proje esas alınırken, yapının özgün malzeme ve yapım tekniklerinin korunmasına özen gösterildi.
Tarihî Yapı Karaköy’ün Kıyı Dokusu İçinde Yeniden Görünür Oldu
Yaklaşık üç asırlık geçmişe sahip Kethüda Yahya Ağa Çeşmesi, İstanbul’un tarihî ticaret bölgelerinden Karaköy Perşembe Pazarı’nda yeniden kent dokusunun bir parçası haline geldi.
Restorasyonla birlikte koruma altına alınan çeşmenin, bulunduğu meydan ve sahil hattıyla ilişkisi de yeniden ortaya çıkarıldı. Böylece yapı, bölgenin tarihî dokusu içerisindeki görünürlüğünü yeniden kazandı.
İBB Miras, İstanbul genelinde tarihî çeşmelerin korunmasına yönelik çalışmalarını da sürdürüyor. Kurum tarafından bugüne kadar 240 tarihî çeşmede restorasyon, bakım ve onarım çalışması gerçekleştirildi.