ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), Kansas eyaletinde 15 Ekim’de meydana gelen Union Pacific tren kazasına ilişkin ön inceleme raporunu yayımladı. Raporda, Greensburg yakınlarında seyreden trenin iki ayrı frenleme olayı yaşadığı ve ardından 37 vagonun raydan çıktığı belirtildi.
Fotoğraf: Union Pacific Railroad / NTSB
Kaza, yerel saatle yaklaşık 08.25’te, Union Pacific’in Pratt Alt Bölgesi’nde 330,87 mil işaretinde, demiryolu hattının ABD 400 Karayolu’nun yanından geçtiği noktada meydana geldi. NTSB’nin ön raporuna göre olayda yaralanan olmadı ve tehlikeli madde sızıntısı yaşanmadı. Maddi hasarın yaklaşık 2,4 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.
ZG2LC-14 sefer sayılı batı yönündeki tren, ön bölümde üç lokomotif ve orta kısımda iki dağıtılmış güç ünitesi olmak üzere toplam beş lokomotifle hareket ediyordu. Trende çeşitli intermodal ve otomotiv ekipmanlarından oluşan 171 yüklü vagon bulunuyordu. Raydan çıkan vagonlar, trenin 17 ile 53 arasındaki sıralarında yer aldı.
Tren mürettebatı bir makinist ve bir kondüktörden oluşuyordu. Kaza sırasında havanın bulutlu ve hafif yağmurlu olduğu, sıcaklığın ise 11 derece ölçüldüğü bildirildi.
Greensburg Yakınlarında İki Ayrı Frenleme Yaşandı
NTSB’nin incelediği olay kaydedici verilerine göre tren, Greensburg’a yaklaşırken saatte yaklaşık 56 mil hızla ilerliyordu. Tren, sinyal göstergelerine uygun şekilde hareket ederken pozitif tren kontrolü (PTC) ve enerji yönetim sistemi aktif durumdaydı. Ön ve orta bölümdeki lokomotiflerin gaz kolları ise en yüksek güç seviyesi olan 8. kademedeydi.
Bu sırada lokomotif güvenlik sisteminin devreye girmesiyle otomatik bir ceza freni uygulandı ve tren tamamen durdu. Makinist, daha sonra dağıtılmış güç sistemindeki lokomotiflerle tren sonu cihazı arasındaki iletişimin sürdüğünü kontrol etti. Fren borusu basıncını yeniden sağlayan makinist, ardından treni tekrar hareket ettirdi.
Ancak kısa süre sonra tren bu kez istenmeyen bir acil frenleme yaşadı. Fren borusu basıncındaki beklenmeyen düşüş nedeniyle frenler otomatik olarak acil durum moduna geçti ve tren aniden durdu. Bu esnada kondüktör raydan çıkan vagonları fark ederek makinisti uyardı.
NTSB Raporunda Yer Alan Fren Ve Kontrol Terimleri
Raporda kullanılan teknik kavramlar, trenin frenleme ve kontrol sistemlerinin çalışma biçimine ilişkin ayrıntıları ortaya koyuyor.
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Enerji Yönetim Sistemi | Tren içindeki araçlar arasındaki kuvvetleri sınırlandıran, yakıt tüketimini ve ekipman aşınmasını azaltmaya yardımcı olan otomatik gaz ve fren kontrol sistemi. |
| Gaz Kolu 8. Kademe | Lokomotifin sağlayabileceği en yüksek çekiş gücü ve beygir gücünü ifade eden güç seviyesi. |
| Ceza Freni Uygulaması | Lokomotifin güvenlik sistemi tarafından otomatik olarak başlatılan ve fren borusu basıncını düşürerek tren frenlerini devreye sokan işlem. |
| Fren Borusu Basıncının Yeniden Sağlanması | Frenleme sonrasında hava frenlerinin serbest bırakılabilmesi için fren borusunun yeniden doldurulması. |
| İstenmeyen Acil Fren Uygulaması | Tren ayrılması, hava hortumunun patlaması veya fren sistemi arızası gibi nedenlerle fren borusu basıncının beklenmedik şekilde düşmesi ve frenlerin otomatik olarak acil duruma geçmesi. |
NTSB, ön raporunda frenlemelerin hangi nedenle gerçekleştiğini veya vagonların tam olarak nerede raydan çıktığını açıklamadı. Kurul, soruşturma sürecinde elde edilen bilgilerin değişebileceğini ve raporun kazanın muhtemel nedenine ilişkin nihai bir değerlendirme içermediğini vurguladı.
NTSB’nin Soruşturmasında Hangi Konular İnceleniyor?
Soruşturma ekibi, raydan çıkan vagonları ve diğer ekipmanları, demiryolu hattını ve trenin mekanik durumunu inceledi. Ayrıca olay kaydedici verileri, sinyal sistemleri ve sevk bilgileri değerlendirildi; olayla ilgili kişilerle görüşmeler gerçekleştirildi.
Kazaya ilişkin soruşturmaya Federal Demiryolu İdaresi, Union Pacific, Lokomotif Mühendisleri ve Tren İşçileri Kardeşliği, Uluslararası Sac Metal, Hava, Demiryolu ve Ulaşım İşçileri Birliği’nin Ulaşım Bölümü ile Yol Bakım Çalışanları Kardeşliği de taraf kuruluş olarak katılıyor.
NTSB henüz kazanın muhtemel nedenini belirlemiş değil. Teknik incelemelerin ve veri analizlerinin devam ettiği bildirildi.
Teksas’taki Union Pacific Kazasıyla Benzerlik Dikkat Çekti
Kansas’taki kazada kullanılan pozitif tren kontrolü ve enerji yönetim sistemi, NTSB’nin bu yılın başlarında Union Pacific’e ait başka bir trenin karıştığı raydan çıkma olayına ilişkin raporunda da yer aldı.
18 Mart 2026’da Teksas eyaletinin Richmond kenti yakınlarındaki Glidden Alt Bölgesi’nde meydana gelen kazada, batı yönünde ilerleyen MEWEG-18 sefer sayılı trenin 24 vagonu raydan çıktı. NTSB’nin ön raporuna göre olay sırasında pozitif tren kontrolü ve enerji yönetim sistemi devredeydi.
Yaklaşık saatte 56 kilometre hızla ilerleyen tren, mürettebat tarafından başlatılmayan istenmeyen bir acil frenleme yaşadı. Kazada yedi tank vagonunun delinmesi sonucu yaklaşık 120 bin galon etanol çevreye yayıldı. Union Pacific’in hasar tahmini yaklaşık 3,6 milyon dolar olarak açıklanırken, raporun hazırlandığı sırada bu hesaplamanın henüz tamamlanmadığı belirtildi.
Greensburg Ve Richmond Kazalarının Karşılaştırması
NTSB’nin ön raporlarında yer alan bilgilere göre iki kazanın tarihleri, tren yapıları, raydan çıkan vagon sayıları ve sonuçları farklılık gösteriyor.
| Özellik | Greensburg, Kansas | Richmond, Teksas |
|---|---|---|
| Kaza Tarihi | 15 Ekim 2026 | 18 Mart 2026 |
| Tren | ZG2LC-14, batı yönü | MEWEG-18, batı yönü |
| Lokomotifler | Önde 3, ortada 2 dağıtılmış güç ünitesi | Önde 3, ortada 1 dağıtılmış güç ünitesi |
| Tren Vagon Sayısı | 171 yüklü vagon | 97 yüklü, 50 boş vagon |
| Raydan Çıkan Vagonlar | 37, 17-53. sıralar | 24, 3-26. sıralar |
| Kaydedilen Hız | İlk frenleme sırasında yaklaşık 56 mil/saat | Raydan çıkmadan kısa süre önce yaklaşık 56 km/saat |
| PTC Ve Enerji Yönetim Sistemi | Her ikisi de aktif | Her ikisi de devrede |
| Frenleme Olayları | Ceza freniyle durma, yeniden hareket ve ardından istenmeyen acil frenleme | Mürettebatın başlatmadığı istenmeyen acil frenleme |
| Tehlikeli Maddeler | Tehlikeli madde sızıntısı bildirilmedi | Yedi tank vagonundan yaklaşık 120 bin galon etanol sızdı |
| Tahmini Hasar | Yaklaşık 2,4 milyon dolar | Yaklaşık 3,6 milyon dolar |
| Soruşturma Durumu | Ön inceleme sürüyor, muhtemel neden belirlenmedi | Ön inceleme sürüyor, muhtemel neden belirlenmedi |
Her iki olayda da pozitif tren kontrolü ve enerji yönetim sistemlerinin devrede olmasına rağmen istenmeyen acil frenleme yaşanması dikkat çekiyor. Bununla birlikte NTSB, iki kazanın nedenleri arasında doğrudan bir bağlantı kurmuş değil. Her iki olayla ilgili soruşturmalar devam ediyor.