Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, emeklilerin tamamını kapsayan bir çalışma yürüttüklerini belirterek, enflasyonun üzerinde artış öngören düzenlemenin tamamlandıktan sonra Meclis’in takdirine sunulacağını açıkladı. Fonların tasfiye sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, yatırımcılara bugüne kadar yaklaşık 161 milyar lira ödeme yapıldığını, son ara ödemenin ise bir iki hafta içinde gerçekleştirilmesinin planlandığını bildirdi.
TRT Haber’de gündeme ilişkin soruları yanıtlayan Yılmaz; emekli aylıkları, asgari ücret, fonların tasfiyesi, enflasyonla mücadele ve Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı COP31 sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Emekli Aylıkları İçin Kapsamlı Düzenleme Hazırlığı
Emekli maaşlarına yönelik çalışmanın Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından birlikte yürütüldüğünü belirten Yılmaz, farklı seçeneklerin değerlendirildiğini söyledi.
Hazırlığın yalnızca en düşük emekli aylığına yönelik olmadığının altını çizen Yılmaz, sistemin bütününü kapsayan bir çalışma yürütüldüğünü ifade etti. Prim ödeme gün sayısı ve yaş gibi kriterlerin de değerlendirmeye alındığını belirten Yılmaz, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliğinin gözetildiğini kaydetti.
Alternatiflerin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulmasının ardından düzenlemenin Meclis’e taşınacağını bildiren Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“Her halükarda emeklimize enflasyonun üzerinde bir artışı hedefleyen bir çalışmayı tamamlayıp Meclisimizin takdirine sunacağımızı ifade edebilirim.”
Asgari Ücret Görüşmelerinde Denge Aranacak
Asgari ücret görüşmelerinin henüz başlamadığını hatırlatan Yılmaz, müzakerelerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütüleceğini söyledi.
Ücret belirlenirken çalışanların refahının yanı sıra işletmelerin sürdürülebilirliği, rekabet gücü, istihdamın korunması ve kayıt dışılığın önlenmesi gibi unsurların da dikkate alınacağını belirten Yılmaz, iki taraf arasında denge kurulmasının önemine işaret etti.
Fon Yatırımcılarına 161 Milyar Liralık Ödeme Yapıldı
Fonların tasfiye sürecine ilişkin bilgi veren Yılmaz, konunun Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 28 Ağustos’ta yayımladığı yeni fon rehberinin ardından gündeme geldiğini hatırlattı. İlk aşamada 7 şirkete ait 131 fonun tasfiye kapsamına alındığını belirten Yılmaz, Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında gerçekleştirilen toplantının ardından Devlet Denetleme Kurulunun görevlendirildiğini ve Fon Koordinasyon Kurulunun kurulduğunu aktardı.
Başkanlığını yürüttüğü kurulun onuncu toplantısını cuma günü yaptığını bildiren Yılmaz, kurulun ilgili kurumların görevlerini üstlenmediğini, kurumlar arasındaki koordinasyonu sağladığını vurguladı.
Olağan ve olağanüstü tasfiye süreçlerinde yatırımcılara toplam yaklaşık 161 milyar lira ödendiğini açıklayan Yılmaz, 455 bin 758 yatırımcıdan 444 bin 987’sine farklı tutarlarda ödeme gerçekleştirildiğini söyledi. Yılmaz, 371 bin 21 yatırımcının net yatırım tutarının veya portföy değerinin tamamını aldığını kaydetti.
Bu yatırımcılar açısından ara ödeme sürecinin tamamlandığını belirten Yılmaz, nihai tasfiye aşamasında mahsuplaşma yapılacağını ifade etti.
Son Ara Ödeme İçin Hazırlıklar Sürüyor
Ara ödeme süreci henüz tamamlanmayan 84 bin 737 yatırımcı bulunduğunu aktaran Yılmaz, gerekli koşulları karşılayanlara yapılacak son ödemenin ardından bu aşamayı kapatmayı hedeflediklerini bildirdi.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesindeki çalışmaların devam ettiğini belirten Yılmaz, geri kazanımların ve fonlarda bulunan nakde çevrilebilir varlıkların değerlendirildiğini söyledi.
Son ödemenin zamanlamasına ilişkin Yılmaz, “Bütün bunları önümüzdeki bir iki hafta içinde tamamlayıp son taksit ödememizi yapıp bu ara ödemeleri bitirmeyi planlıyoruz. Onun gününü bu hazırlıklarımız bittiğinde kamuoyuna ilan edeceğiz.” dedi.
Ara ödemelerle nihai tasfiye sürecinin birbirinden farklı olduğunu vurgulayan Yılmaz, varlıkların değerlendirilmesini de içeren nihai tasfiyenin daha uzun süreceğini belirtti.
Küçük Yatırımcılara Ve Para Piyasası Fonlarına Öncelik
Olağan tasfiyeye tabi 97 fondan 94’ünde tüm ödemelerin tamamlandığını açıklayan Yılmaz, geriye kalan üç fonun az sayıda yatırımcısı bulunan ve halka açık olmayan kapalı fonlardan oluştuğunu söyledi.
Olağanüstü tasfiye kapsamında Tera, Pusula ve Atlas olmak üzere üç şirketin bulunduğunu aktaran Yılmaz, ödemelerde para piyasası fonları ile küçük yatırımcıların öncelikli olarak değerlendirildiğini kaydetti.
Kaynakları yeterli olan fonlarda 1 milyon liranın üzerinde ödeme yapılabildiğini belirten Yılmaz, imkânları daha kısıtlı fonlarda ise düşük tutarlardan başlanarak 1 milyon liraya kadar ödeme yapılmasının esas alındığını ifade etti.
Henüz ödeme alamayan 10 bin 771 yatırımcı bulunduğunu bildiren Yılmaz, net yatırım tutarı sıfır olanların, yatırdığı tutarı veya daha fazlasını daha önce sistemden çekenlerin ve haksız kazanç ya da manipülasyon nedeniyle hukuki sorun yaşayanların ara ödemelerden yararlanamayacağını dile getirdi.
Gönüllü İadeler 33,4 Milyar Liraya Çıktı
Tasfiye kapsamında yapılan ödemelerde kamu bütçesinden kaynak kullanılmadığını vurgulayan Yılmaz, finansmanın fonlarda kalan likit veya nakde çevrilebilir varlıklardan, gönüllü iadelerden ve adli süreçlerde el konulan varlıkların değerlendirilmesinden sağlandığını belirtti.
Gönüllü iadelerin 33,4 milyar liraya ulaştığını açıklayan Yılmaz, TMSF bünyesinde her fon için ayrı ayrı 131 hesap açıldığını, bunlara ek olarak genel bir hesabın da oluşturulduğunu aktardı.
Belirli bir fonla ilişkilendirilemeyen geri kazanımların genel hesapta toplandığını kaydeden Yılmaz, söz konusu kaynakların kanuni kriterler ve SPK tarafından belirlenen kurallar doğrultusunda diğer fonlara dağıtıldığını söyledi.
Yatırımcıların sisteme giriş ve çıkışlarının, yatırdıkları ve çektikleri tutarların kayıt altında olduğunu belirten Yılmaz, tüm işlemlerin devlet kayıtlarında bulunduğunu ifade etti.
Fon Soruşturmasında 123 Kişi Tutuklandı
Fonlara ilişkin adli sürecin kapsamlı biçimde sürdürüldüğünü belirten Yılmaz, şu ana kadar 123 kişinin tutuklandığını, 279 kişi hakkında ise adli kontrol kararı verildiğini açıkladı.
Ayrıca 124 gerçek ve tüzel kişinin banka hesaplarının dondurulduğunu, 285 el koyma işlemi gerçekleştirildiğini bildiren Yılmaz, yeni suç duyuruları ve yürütülen işlemler nedeniyle bu rakamların değişebildiğini söyledi.
SPK’nın manipüle edildiğinden şüphelenilen hisseleri ayrı ayrı incelediğini aktaran Yılmaz, şüpheli durumların tespit edilmesi halinde adli makamlara iletildiğini kaydetti. Suçluluk konusunda karar verme yetkisinin bağımsız yargıda olduğunu da vurguladı.
Devlet Denetleme Kurulunun ilgili kurumlarda incelemelerini sürdürdüğünü belirten Yılmaz, sorumluluğu tespit edilen bürokratlar hakkında soruşturma süreçlerinin başlatıldığını bildirdi.
Sermaye Piyasalarında Yeni Kanun Hazırlanıyor
Benzer olayların yeniden yaşanmaması için yeni bir kanun hazırlığı yürütüldüğünü açıklayan Yılmaz, düzenlemeyle yaptırımların ağırlaştırılmasının, denetimlerin daha etkin hale getirilmesinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesinin amaçlandığını söyledi.
Kurumların ve sektör temsilcilerinin görüşleri doğrultusunda şekillendirilen çalışmanın, son değerlendirmelerin ardından Meclis’e sunulacağını belirten Yılmaz, ekonomik süreçlerde belirsizliğe yer bırakılmaması gerektiğini ifade etti.
Uluslararası endeks kuruluşlarının yaklaşımlarına yönelik teknik bir çalışma da başlatıldığını aktaran Yılmaz, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısının başkanlığındaki ekibin fiili dolaşım oranlarını bağımsız şekilde doğrulayacak bir mekanizma üzerinde çalıştığını bildirdi.
Yılmaz ayrıca SPK’nın, piyasa manipülasyonlarını daha hızlı tespit edebilmek amacıyla yapay zekâ kullanımına yönelik çalışma başlatacağını söyledi.
Savaşın Enflasyona Etkisi Yaklaşık 7 Puan
Küresel ölçekte yaşanan savaşların enerji maliyetlerini artırdığını, ekonomik büyümeyi baskıladığını ve enflasyonu yukarı çektiğini belirten Yılmaz, enerji ithalatçısı ülkelerin bu gelişmelerden daha fazla etkilendiğini dile getirdi.
Türkiye’nin enerji alanındaki yatırımlarına rağmen fosil yakıt ithalatının önemli bir yapısal sorun olmayı sürdürdüğünü ifade eden Yılmaz, Merkez Bankası hesaplamalarına göre savaşın enflasyon üzerindeki etkisinin yaklaşık 7 puan olduğunu kaydetti.
Merkez Bankasının yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5 olduğunu hatırlatan Yılmaz, Orta Vadeli Program’da ise yüzde 28,4 seviyesinin öngörüldüğünü belirtti. Yılmaz, enflasyonun 2027’de yüzde 21’e, sonraki yıl yüzde 13,5’e indirilmesinin ve ardından tek haneli seviyelere ulaşılmasının hedeflendiğini söyledi.
Enflasyonla mücadelede kararlılık mesajı veren Yılmaz, dış koşullar ne olursa olsun belirlenen ekonomik politikaların sürdürüleceğini ve hedeflenen sonuçlara ulaşılacağını ifade etti.
Sosyal Konut Projesine 250 Milyar Lira Ayrılacak
Enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının yanı sıra arzı artırmaya yönelik adımların da önem taşıdığını belirten Yılmaz; sosyal konut, gıda, yenilenebilir enerji ve lojistik yatırımlarının öncelikli başlıklar arasında bulunduğunu söyledi.
500 bin sosyal konut projesi için gelecek yıl bütçeden 250 milyar lira kaynak ayrıldığını açıklayan Yılmaz, bütçe dışı finansman imkânlarının da değerlendirileceğini bildirdi. Dar gelirli hanelere yönelik projede kiralık konutların da yer alacağını belirten Yılmaz, uygulamanın kira ve konut fiyatları üzerinde olumlu etki oluşturmasını beklediklerini kaydetti.
Gıda arzının güçlendirilmesi için sulama yatırımları ve tedarik zincirine yönelik tedbirlerin sürdürüleceğini ifade eden Yılmaz, lojistik maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla demir yolu yatırımlarına ağırlık verildiğini söyledi. Özellikle üretim bölgelerini limanlara bağlayan iltisak hatlarının öncelikli çalışmalar arasında yer aldığını belirtti.
COP31’de Elektrifikasyon Ve Finansman Hedefleri Öne Çıktı
2026 yılının Türkiye açısından önemli uluslararası zirvelere ev sahipliği yapılan bir dönem olduğunu belirten Yılmaz; NATO Zirvesi, Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi ve Antalya Diplomasi Forumu’nun ardından COP31’in gerçekleştirildiğini hatırlattı.
Zirvenin liderler bölümünün tamamlandığını, teknik müzakerelerin ise 20 Kasım’a kadar Antalya’da devam edeceğini aktaran Yılmaz, organizasyona 1 milyondan fazla kişinin katıldığını bildirdi.
Türkiye’nin öncülük ettiği “35’te 35 Hedefi” kapsamında, 2035 yılında enerji tüketiminin yüzde 35’inin elektrikten karşılanmasının amaçlandığını belirten Yılmaz, elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla küresel ölçekte bir dönüşüm hedeflendiğini söyledi.
Türkiye’nin önerdiği BRIDGE mekanizmasına da değinen Yılmaz, bu yapının finansman arayan nitelikli projelerle yatırım yapabilecek finansman kaynaklarını bir araya getireceğini ifade etti. Mekanizmanın aynı zamanda proje hazırlama kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiğini kaydetti.