Euro Bölgesi’nde ekonomik toparlanmaya yönelik beklentiler kasım ayında da zayıfladı. 9 Kasım Pazartesi günü açıklanan Sentix yatırımcı güven endeksi, ekim ayındaki 2,7 puan seviyesinden 2,4 puana indi. Böylece endekste üst üste ikinci ay düşüş yaşandı. Yüksek enerji maliyetleri, finansman koşulları ve siyasi belirsizlikler ekonomik büyümeye ilişkin beklentiler üzerinde baskı oluştururken Almanya’da sınırlı bir iyileşme kaydedildi.
Yatırımcı Güveni İki Aydır Geriliyor
Sentix tarafından yayımlanan araştırmaya göre Euro Bölgesi yatırımcı güven endeksi kasım ayında 0,3 puan azalarak 2,4 seviyesine geriledi. Piyasa beklentisi endeksin 2,1 puana düşmesi yönündeydi. Gerçekleşen sonuç tahminlerin üzerinde kalmasına rağmen yatırımcı güvenindeki aşağı yönlü hareket devam etti.
Endeks, eylül ayında 5,1 puana yükselerek Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesini görmüştü. Ancak ekimde 2,7 puana gerileyen gösterge, kasım ayında da düşüş kaydetti. Son iki aylık dönemde toplam 2,7 puanlık kayıp yaşanması, üçüncü çeyrekte güçlenen toparlanma beklentilerinin yılın son çeyreğinde ivme kaybettiğine işaret ediyor.
Geleceğe Yönelik Ekonomik Beklentiler Zayıfladı
Araştırmanın alt göstergeleri, mevcut ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerin değişmediğini, ancak gelecek döneme yönelik beklentilerin gerilediğini ortaya koydu.
Euro Bölgesi mevcut durum endeksi kasım ayında eksi 3,3 puanda sabit kaldı. Bu sonuç, yatırımcıların bölgedeki mevcut ekonomik koşulları hâlâ olumsuz değerlendirdiğini gösteriyor.
Önümüzdeki altı aylık döneme ilişkin beklentileri ölçen endeks ise 0,5 puanlık düşüşle 8,8’den 8,3’e indi. Gösterge pozitif bölgede kalmasına rağmen gerilemesini sürdürdü. Bu durum, yatırımcıların ekonomik büyüme konusunda önceki aylara kıyasla daha ihtiyatlı bir tutum sergilediğini ortaya koyuyor.
Enerji ve Finansman Maliyetleri Ekonomiyi Zorluyor
Euro Bölgesi’nde ekonomik faaliyetleri sınırlayan unsurların başında yüksek enerji ve akaryakıt fiyatları, artan finansman maliyetleri ve siyasi belirsizlikler geliyor.
Elektrik ve doğal gaz fiyatlarının yüksek seyretmesi, özellikle enerji yoğun üretim yapan sanayi kuruluşlarının maliyetlerini artırıyor. Yükselen giderler şirketlerin kârlılığını etkilerken yeni yatırım kararlarının ertelenmesine de neden olabiliyor.
Faiz oranlarının yüksek olması ise işletmelerin krediye erişimini zorlaştırıyor ve yatırımların finansman yükünü artırıyor. Hane halkı açısından borçlanma maliyetlerinin yükselmesi, tüketim harcamalarını sınırlayabilecek bir diğer etken olarak öne çıkıyor.
Enerji ve finansman kaynaklı baskıların devam etmesi, Euro Bölgesi’nde ekonomik toparlanmanın kalıcılığına ilişkin güvenin güçlenmesini zorlaştırıyor. Kasım ayı verileri de mevcut ekonomik koşullarda belirgin bir iyileşme sağlanamadığını ve büyüme beklentilerinin zayıfladığını gösteriyor.
Almanya’da Sınırlı İyileşme Kaydedildi
Euro Bölgesi genelindeki düşüşe karşın Almanya’nın yatırımcı güven endeksinde kasım ayında artış görüldü. Avrupa’nın en büyük ekonomisine ilişkin Sentix endeksi, 0,3 puan yükselerek eksi 3,6’dan eksi 3,3 seviyesine çıktı.
Bu artış, Almanya ekonomisine yönelik değerlendirmelerde sınırlı bir iyileşmeye işaret ediyor. Ancak endeksin negatif bölgede kalması, yatırımcıların ülkenin ekonomik görünümüne ilişkin henüz güçlü bir iyimserlik taşımadığını ortaya koyuyor.
Alman sanayisi yüksek enerji maliyetleri, finansman koşulları ve dış talebe yönelik belirsizliklerle karşı karşıya bulunuyor. Bu faktörler, ülkedeki toparlanmanın hızını ve kapsamını sınırlayan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Euro Bölgesi’ndeki Görünüm Türkiye’nin İhracatını da İlgilendiriyor
Avrupa ekonomisindeki büyüme beklentileri, Türkiye’nin dış ticaret performansı açısından da önem taşıyor. Almanya başta olmak üzere Euro Bölgesi ülkeleri, Türkiye’nin otomotiv, makine, tekstil ve çeşitli sanayi ürünlerinde öne çıkan ihracat pazarları arasında bulunuyor.
Avrupa’daki şirketlerin yatırımlarını ertelemesi veya üretim planlarını yavaşlatması, bu pazarlara ara malı ve nihai ürün sağlayan Türk firmalarının siparişlerini etkileyebilir. Bununla birlikte yatırımcı güvenindeki gerileme, Türkiye’nin Avrupa’ya ihracatının doğrudan düşeceği anlamına gelmiyor. Dış talep, sanayi üretimi, siparişler ve ithalat verilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Kasım ayına ilişkin Sentix araştırması, 5-7 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya 220’si kurumsal olmak üzere toplam 1.025 yatırımcı katıldı.
Araştırma sonuçları, Euro Bölgesi’nde ekonomik görünümün tamamen olumsuz bir tabloya dönüşmediğini, ancak sürdürülebilir toparlanmaya duyulan güvenin son iki ayda belirgin biçimde zayıfladığını ortaya koydu.
