Küresel piyasalarda soya fasulyesi fiyatları, ABD’de hasadın hızlanması ve üretimin rekor seviyeye ulaşacağı beklentisiyle ekim ayında düşüş gösterdi. Yüzde 4,5 değer kaybeden emtianın kile başına fiyatı 12,34 dolara geriledi. Böylece soya fasulyesi, Aralık 2025’ten bu yana en sert aylık düşüşünü yaşadı.
Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tedarik sorunları nedeniyle gübre arzına yönelik endişeler, yıl boyunca tarım emtiası piyasalarını etkileyen gelişmeler arasında yer aldı. Soya fasulyesi fiyatları ekimdeki kayba rağmen yıl genelinde yüzde 14’ün üzerinde değer kazandı.
Üç Aylık Yükselişin Ardından Fiyatlar Geriledi
Soya fasulyesi, 2026 yılına yükselişle başladı. Kile başına fiyatlar ocak ayında yüzde 1,6, şubatta yüzde 10, martta yüzde 0,02 ve nisanda yüzde 2,1 arttı. Mayıs ayında yüzde 0,7, haziranda ise yüzde 3,6 düşüş kaydedildi.
Temmuzda yüzde 3,8, ağustosta yüzde 8,5 ve eylülde yüzde 0,4 yükselen fiyatlar, 13,35 dolara ulaşarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Ancak ekim ayında yaşanan düşüşle birlikte üç aylık yükseliş dönemi sona erdi.
ABD’de Rekor Üretim Beklentisi Fiyatlar Üzerinde Baskı Oluşturdu
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede ABD’deki soya fasulyesi hasadının olağan dönemlere kıyasla daha hızlı ilerlediğine dikkat çekti.
ABD’de bu yıl rekor düzeyde soya fasulyesi üretimi beklendiğini belirten Kaymaz, hasadın yüzde 88’inin tamamlandığını ifade etti. Ülkede ekilen ürünün hasat edilme oranına ilişkin beş yıllık ortalamanın ise yüzde 84 seviyesinde bulunduğunu aktardı.
Hasadın hızlanmasıyla kısa sürede yüksek miktarda ürünün piyasaya sunulmasının fiyatları aşağı yönlü etkilediğini kaydeden Kaymaz, ABD’nin kış dönemine yüksek stoklarla girdiğini söyledi.
Çin’in ABD’den soya fasulyesi alımlarını sürdürdüğünü ancak ithalat hızında yavaşlama görüldüğünü belirten analist, ilerleyen dönemde Çin’in ABD’den daha fazla ürün satın almasının beklendiğini dile getirdi.
Brezilya’nın Fiyat Avantajı Rekabeti Artırdı
Ekim ayında Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesinin, bu ülkeden ihraç edilen soya fasulyesinin uluslararası piyasalardaki fiyat avantajını artırdığını belirten Kaymaz, gelişmenin küresel rekabete yansıdığını ifade etti.
ABD’deki yüksek navlun maliyetlerinin de Brezilya menşeli ürünlerin rekabet gücünü desteklediğini kaydeden Kaymaz, kur hareketleri ve taşımacılık giderlerindeki farklılıkların ekim ayında soya fasulyesi fiyatlarında görülen düşüşte etkili olduğunu bildirdi.