Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ (TÜRASAŞ), yerli demir yolu araçlarının üretimini artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Şirketin 2027 yılı sonuna kadar toplam 95 millî elektrikli ana hat lokomotifi üretmesi hedeflenirken, bugüne kadar 40 lokomotifin teslim edildiği açıklandı. Millî hızlı trenin seri üretimine başlanırken Tanzanya’ya ihraç edilecek 100 yük vagonu için de teslimat hazırlıkları devam ediyor. Demir yolu altyapısının yenilenmesi amacıyla 350 milyon avroluk finansman anlaşması da imzalandı.
Türkiye’nin demir yolu araçlarında yerli üretim kapasitesini geliştirmeye yönelik projelerin son durumu, TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda değerlendirildi. TÜRASAŞ Genel Müdürü Selim Koçbay, 4 Kasım’da gerçekleştirilen toplantıda lokomotif, elektrikli tren, hızlı tren ve yük vagonu üretimine ilişkin güncel bilgileri paylaştı.
Koçbay, E5000 millî elektrikli ana hat lokomotifinin seri üretiminin sürdüğünü ve 2027 yılı sonuna kadar 95 adetlik üretim hedefine ulaşmayı planladıklarını bildirdi.
95 Millî Lokomotifin 40’ı Teslim Edildi
E5000 millî elektrikli ana hat lokomotifinin üretiminde önemli ilerleme kaydedildiğini belirten Koçbay, bugüne kadar 40 aracın teslim edildiğini açıkladı. Kalan 55 lokomotifin üretiminin ise 2027 sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor.
Türkiye’de geliştirilen elektrikli cer sistemleriyle donatılan E5000 lokomotifleri, yük ve yolcu taşımacılığında kullanılmak üzere tasarlandı. Saatte 140 kilometre hıza ulaşabilen ve 5 megavat güce sahip araçların üretimi, TCDD Taşımacılık filosunun yenilenmesi çalışmaları kapsamında gerçekleştiriliyor. Projeyle demir yolu taşımacılığında ihtiyaç duyulan lokomotiflerin yerli imkânlarla karşılanması amaçlanıyor.
Millî Elektrikli Tren Setlerinde 22 Adetlik Üretim Planı
TÜRASAŞ Genel Müdürü Koçbay, saatte 160 kilometre hıza ulaşabilen millî elektrikli tren setlerinin seri üretiminin devam ettiğini de belirtti. Bugüne kadar 14 tren setinin imalatının tamamlandığını kaydeden Koçbay, toplam 22 setlik üretim programının 2027 yılının ilk yarısında bitirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
TCDD Taşımacılık Genel Müdürü Ufuk Yalçın ise komisyondaki sunumunda, millî elektrikli tren setlerinden 13’ünün kurumlarına teslim edildiğini bildirdi. Böylece üretimi tamamlanan tren setleri ile işletmeci kuruluşa ulaştırılan araçların sayısı arasındaki fark da ortaya konuldu.
Millî Hızlı Tren 250 Kilometre Hıza Ulaştı
TÜRASAŞ’ın önemli projeleri arasında yer alan millî hızlı trenin işletme hızının saatte 225 kilometre olması planlanıyor. Koçbay, sekiz araçtan oluşan ilk tren setinin 6 Mart’ta raylarla buluştuğunu ve gerçekleştirilen dinamik testlerde saatte 250 kilometre hıza ulaşıldığını açıkladı.
Avrupa standartlarında sertifikasyon için yaklaşık 300 testin yapılması gerektiğini belirten Koçbay, bunların 200’ünün başarıyla tamamlandığını aktardı. Kalan testlerin ardından belgelendirme sürecinin 2027 yılının ilk çeyreğinde sonuçlandırılması hedefleniyor.
Millî hızlı trenin seri üretim aşamasına da geçildi. Üretim programına göre 2027 yılında 7, 2028 yılında ise 7 tren seti daha üretilerek toplam 14 setin tamamlanması planlanıyor.
Sakarya’da Hızlı Tren Üretim Tesisi Kuruluyor
Millî hızlı trenlerin seri üretimini desteklemek amacıyla Sakarya’da yeni bir fabrika inşa ediliyor. TÜRASAŞ bünyesinde 18 bin metrekarelik alanda kurulan tesisin, eylül ayı itibarıyla yüzde 90 oranında tamamlandığı açıklanmıştı.
Fabrikanın faaliyete geçmesiyle tren setlerinin üretim, montaj ve test süreçlerinin aynı merkezde yürütülmesi planlanıyor. Aylık bir hızlı tren seti üretim kapasitesine sahip olması hedeflenen tesiste imal edilecek sekiz araçlı trenler, 577 yolcu taşıyabilecek.
Tanzanya’ya 100 Yük Vagonu Gönderilecek
TÜRASAŞ’ın üretim faaliyetlerinde yük vagonları da önemli bir yer tutuyor. Koçbay, 2025 yılında 801 yük vagonu üretildiğini, 2026 yılında ise bu sayının 741’e ulaştığını bildirdi. Yıl sonuna kadar toplam üretimin 900 adedi aşması hedefleniyor.
İhracat çalışmalarına ilişkin bilgi veren Koçbay, Tanzanya Demir Yollarına bir manevra lokomotifinin gönderildiğini belirtti. Ülkeye ihraç edilmek üzere hazırlanan 100 yük vagonunun teslimatının da önümüzdeki günlerde gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Şirket, yük taşımacılığında kullanılmak üzere yeni nesil elektrikli ve dizel-elektrikli CoCo tipi ana hat lokomotiflerinin prototip geliştirme çalışmalarını da sürdürüyor.
Demir Yolu Altyapısında Yerlilik Oranı Yükseldi
TCDD Genel Müdürü Veysi Kurt da komisyondaki sunumunda demir yolu altyapısında yerli üretim ve teknoloji kullanımına ilişkin verileri paylaştı. Kurt’un açıklamasına göre elektrifikasyon sistemlerindeki yerlilik oranı yüzde 10’dan yüzde 95’e, sinyalizasyon sistemlerinde yüzde 17’den yüzde 35’e, üstyapı alanında ise yüzde 11’den yüzde 95’e yükseldi. Demir yolu altyapısında yerlilik oranının yüzde 100’e ulaştığı belirtildi.
Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Hattı’na ilişkin hedefleri de paylaşan Kurt, projenin tamamlanmasıyla yıllık yolcu taşıma kapasitesinin 600 binden 3 milyona, yük taşıma kapasitesinin ise 1,5 milyon tondan 9,5 milyon tona çıkarılmasının amaçlandığını kaydetti.
Yapay Zekâ Destekli Sistemle Makinistlerin Yorgunluğu Takip Edilecek
TCDD Taşımacılık Genel Müdürü Ufuk Yalçın, enerji verimliliğini artırmak ve tren işletme güvenliğini güçlendirmek amacıyla yürütülen teknolojik projeler hakkında da bilgi verdi.
Bu kapsamda 405 enerji ölçüm sistemi sipariş edildiğini ve 289 cihazın montajının tamamlandığını açıklayan Yalçın, sistemlerin yaygınlaşmasıyla yılda 1,4 milyar lira tasarruf sağlanmasının hedeflendiğini bildirdi.
Lokomotiflere yerleştirilen kameralar sayesinde trenlerin ve çevresel koşulların Ankara’dan takip edilebildiğini belirten Yalçın, yapay zekâ destekli Seyrüsefer Güvenlik Platformu aracılığıyla makinistlerin uyku ve yorgunluk durumlarının da tespit edilebildiğini ifade etti.
Demir Yolu Modernizasyonuna 350 Milyon Avro
Demir yolu hatlarının bakım ve yenileme çalışmalarına yönelik finansman desteği de sağlandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TCDD Bakım Modernizasyonu Projesi kapsamında Asya Altyapı Yatırım Bankası ile 350 milyon avroluk finansman anlaşması imzalandığını duyurdu.
Anlaşmayla TCDD envanterine 99 yeni nesil bakım makinesinin kazandırılması planlanıyor. Söz konusu araçlar, demir yolu hatları ve makasların yanı sıra elektrikli trenlere enerji sağlayan katener sistemlerinin bakım ve onarımında kullanılacak. Böylece demir yolu altyapısının modernizasyonu ve bakım kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor.
