Olaydan sonra Türkiye’ye kaçtığı tespit edilen ve Hollanda medyasına gönderdiği mektupta, cinayeti kendisinin işlediğini açıklayan baba Halid Al Najjar duruşmaya katılmadı. Hollanda polisi, “aile namusunun kirletildiği” gerekçesiyle meydana gelen şiddet olaylarının giderek arttığını bildirdi. Bu tür olayların en çok Suriyeliler arasında görülmesi dikkat çekiyor; onları Türkiye, Fas ve Afganistan kökenlilerin izlediği belirtiliyor.
Hollanda’nın kuzeyindeki Joure kasabasında yaşayan Suriyeli sığınmacı Al Najjar ailesinin 18 yaşındaki kızı Ryan’ın cansız bedeni, 28 Mayıs günü bir su kanalında bulundu. Hollanda polisi, genç kızın cinayet sonucu yaşamını yitirdiğini belirledi. Soruşturma sürecinde Ryan’ın erkek kardeşleri 24 yaşındaki Mohanad ile 22 yaşındaki Muhammed tutuklandı.
‘Çok Batılı Davranıyordu’
Baba Halid Al Najjar’ın Türkiye’ye kaçtığı belirlendi. İstanbul’dan Hollanda medyasına bir mektup gönderen Halid Al Najjar, cinayeti kendisinin işlediğini ve başka kimsenin sorumlu olmadığını ifade etti. Al Najjar, “Kızımın çok fazla Batılı davranmaya başlaması nedeniyle ona çok kızdım ve bu yüzden öldürdüm” savunmasında bulundu.
Yapılan detaylı incelemeler sonucunda, Suriyeli ailenin iki yıldan fazla bir süre boyunca kızlarına baskı uyguladığı ve bu durumun sonucunda Ryan’ın, Çocuk Koruma Kurumu tarafından ailesinden uzaklaştırıldığı ortaya çıktı. Mahkeme kayıtlarına göre, Ryan, Koruma ve Güvenlik Merkezi çalışanlarına, “Ebeveynlerim sürekli başörtüsü takmamı zorlayarak, istemediğim biriyle evlendirmek istiyorlar” dedi.
Son olarak, babasının kendisini dövmesi üzerine evden kaçan Ryan, komşularına, babasının kendisini öldürmek istediğini anlattı. Komşularının polisi araması üzerine bu durum çocuk mahkemesine yansıdı. Yargıç, Mart 2023’te Ryan’ın kapalı bir gözetim merkezine yerleştirilmesine karar verdi. Ryan’ın daha önce açık kurumlardan kaçarak eve döndüğü belirtilirken, çocuk mahkemesi yargıcı, “Başka seçimler yapma konusunda kendini güvende hissetmiyordu” diyerek böyle bir karar aldığını açıkladı.
Yasal Gözetim Sona Ermişti
Daha sonra Rotterdam’da bir eve yerleştirilen Ryan, geçen Mayıs’ta 18 yaşına basınca, yasal gözetim sona erdi. Hollanda’da yayımlanan De Telegraaf gazetesine göre, Al Najjar ailesinin haberleşme grubunda yapılan yazışmalarda, Ryan’ın öldürülmesi kararlaştırıldı. Doğum gününden iki gün sonra, Rotterdam’da kaldığı evden iki erkek kardeşi tarafından alınan Ryan, aşağıda babasının bulunduğu bir araca bindirildi. 28 Mayıs sabahı, Lelystad yakınlarındaki bir su kanalında cesedi bulundu.
Lelystad Mahkemesi’nde cuma günü başlayan ön duruşmaya, Türkiye’den Suriye’ye geçtiği belirtilen baba Halid Al Najjar katılmadı. Tutuklu iki ağabey, kardeşlerini öldürmediklerini savunarak tahliye talebinde bulundu. Savcı, güvenlik kameraları kayıtlarının da iki ağabeyinin Ryan’ın ölümünde önemli bir rol oynadığını belirterek tutukluluğun devam etmesini istedi. Davanın esastan görüşülmesine önümüzdeki günlerde başlanacak.
Namusa Dayalı Şiddet Olaylarının Artışı
Hollanda polisinin verilerine göre, namusa dayalı şiddet olaylarının dörtte birinden fazlasının Suriyeli sığınmacılar arasında yaşandığı ifade ediliyor. Ayrıca, namus kavramına dayalı şiddet olaylarının son yıllarda kaygı verici bir şekilde arttığı belirtiliyor. Polis, bu artışın en önemli nedeninin sığınmacı akını olduğunu vurguluyor.
- 10 yıl önce Hollanda’da yıllık toplam 460 vaka meydana gelirken, bu yıl şu ana kadar 619 şiddet olayı kaydedildi.
- Bunların dördü ölümle sonuçlandı.
- Hollanda’da 150 binden fazla Suriyeli yaşıyor.
Polise göre, Suriyeliler arasındaki namus cinayeti ve şiddet vakaları kaygı verici boyutlara ulaştı. Bu nedenle, polis, uyum kursları sırasında namusa dayalı şiddetin kapsamlı bir şekilde takip edilmesini istiyor. Yapılan araştırmalara göre, Hollanda’ya gelen Suriyeli kadınların daha fazla özgürlüğe kavuşması ve boşanmak istemesi, en önemli şiddet nedenleri arasında yer alıyor.
Emniyet Namusa Dayalı Şiddet Uzmanlık Merkezi’nden kültürel antropolog Janine Janssen, kamu yayıncısı NOS’a yaptığı açıklamada, şiddetin evli olmayan genç kızların bekaretini kaybetmesi veya ailelerinin isteği dışında bir eş seçmesi durumunda da daha sık uygulandığını belirtti. Janssen, savaş travmasının da şiddete yol açan psikolojik sorunlara neden olabileceğini vurguladı. Ayrıca, namusa dayalı şiddetin sadece İslam kültürüne özgü olmadığını, diğer sosyal gruplarda da görüldüğünü ifade etti.
Polise yansıyan namusa dayalı şiddet olaylarının büyük bir kısmı, tehdit veya baskıdan oluşuyor. Sürekli gözetim, cinsel istismar ve zorla evlendirme de kayıtlara geçen namusa dayalı şiddet türleri arasında yer alıyor. Namusa dayalı şiddetin kurbanları genellikle kadınlar ve kız çocuklarıdır; cinsel yönelim ya da evlilik dışı ilişki nedeniyle bazı erkeklerin de bu şiddete maruz kaldığı belirtiliyor.
