2024 Nobel Ekonomi Ödülü Sahipleri
2024 Nobel Ekonomi Ödülü, ünlü ekonomistler Daron Acemoğlu, Simon Johnson ve James A. Robinson’a verildi. Bu üç değerli isim, ekonomik kurumların oluşumu ve bunların toplumsal refah üzerindeki etkilerine dair gerçekleştirdikleri derinlemesine araştırmalarla ödüle layık görüldü. Ödül haberi sonrası, Türkiye’den birçok siyasi figür, Acemoğlu’na tebrik mesajları gönderdi. Özellikle Ahmet Davutoğlu’nun mesajı dikkat çekici bir içerik taşıyordu.
Ahmet Davutoğlu, Dışişleri Bakanı olduğu dönemde Daron Acemoğlu ile yaşadığı bir anıyı paylaşarak, “Sayın Cumhurbaşkanımızdan ve Sayın Başbakanımızdan onay alarak kendisine Türkiye Cumhuriyeti’nin Paris’teki OECD Büyükelçisi olma teklifini götürdüğümde, kendisi düşünmek için bir süre istedi. Ardından ‘bu görevden büyük bir onur duyduğunu, ama Nobel ödülü alacak çalışmalara adadığını’ belirterek nazik bir şekilde izin istemişti.” dedi.
Davutoğlu’nun sosyal medya mesajı şu şekildeydi:
“Eserlerinden ve kendisiyle yaptığımız istişarelerden çok istifade ettiğim değerli meslektaşım ve dostum Sayın Daron Acemoğlu’nun, Simon Johnson ve James A. Robinson ile birlikte ekonomi alanında Nobel Ödülü kazanmış olmasından ülkem ve bilim camiamız adına büyük bir gurur duydum. Bu gurur, yalnızca onun şahsıyla sınırlı kalmayıp, Nobel ödülüne layık görülen temel tezlerinin, içinde bulunduğumuz kritik süreçte, gerek uluslararası toplum gerekse ülkemiz için hayati önem taşıyor olmasındandır.
Nobel Komitesi’nin onu bu ödüle layık görmesine temel teşkil eden “sosyal kurumların ülke refahı açısından önemi” tezi, bugün içinden geçmekte olduğumuz kriz sürecinde bizim için her zamankinden daha değerli ve ilham vericidir. Kendisiyle 29 Eylül 2010’da Dışişleri Bakanı iken Harvard Üniversitesi’nde verdiğim bir konferans için bulunduğum Boston’da, diğer Türk bilim insanlarıyla yaptığımız toplantıda tanıştığım andan itibaren, ekonominin sosyo-politik arka planı ile ilgili yaklaşımı beni de derinden etkilemiştir.
Bu bağlamda daha sonra Sayın Cumhurbaşkanımızdan ve Sayın Başbakanımızdan onay alarak kendisine Türkiye Cumhuriyeti’nin Paris’teki OECD Büyükelçisi olma teklifinde bulunduğumda, düşünmek için bir süre istedi. Ardından ‘bu görevden büyük bir onur duyduğunu, fakat Nobel ödülü alacak çalışmalara adadığını’ söyleyerek nazikçe izin istemişti. Kendisine, ‘ekonomiye yaklaşımı ve tezleri ile bir gün Nobel’i alacağından emin olduğumu, OECD’deki çalışmalarının buna engel olmayacağını, hatta katkı yapabileceğini, dünya çapında bir bilim insanımızı büyükelçi atayarak önemli bir mesaj vermek istediğimi; ancak zihnen hâlâ kütüphanelerde ve anfilerde olan bir bilim insanı olarak kendisini anladığımı’ ifade etmiştim.
Daha sonra yayınladığı eserler (Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, And Poverty, 2012/Ulusların Düşüşü, Doğan, 2012; The Narrow Corridor: How Nations Struggle for Liberty, 2020/Dar Koridor, Doğan, 2020; Power and Progress: Our Thousand-Year Struggle Over Technology and Progress/ İktidar ve Teknoloji, Doğan, 2023) benim için büyük bir bilgi kaynağı oldu. Onun hedefi olan Nobel ödülüne ulaşacağından hiç şüphem kalmamıştı. Kendisine ve arkadaşlarına bir kez daha tebriklerimi iletiyor, gerek ülkemizdeki gerekse dünyadaki iktidar sahiplerinin ekonomik kalkınmanın sosyal ve kurumsal altyapısıyla ilgili bu son derece önemli tezlerden ders almalarını diliyorum.”
