Türkiye ve Yunanistan, iki NATO üyesi ülke arasındaki uzun süredir devam eden ve zaman zaman tırmanan gerginliği düşürme hedefiyle, ikili askeri güven artırıcı önlemlerin (GBÖ) 2025 yılına kadar yürürlüğe girmesi için Yunanistan’ın Selanik kentinde bir araya geldi. Taraflar, yeni bir müzakere turunu tamamlayarak, ilişkilerde olumlu bir adım atmaya çalıştı.
Üst düzey diplomatlar, kıdemli askeri yetkililer ve savunma bakanlığı temsilcilerinden oluşan heyetler, Selanik’teki görüşmelerde, geçmiş yıllarda üzerinde mutabık kalınan ve halen yürürlükte olan sınır ötesi güvenlik önlemlerini kapsamlı bir şekilde gözden geçirdi. Ayrıca, iki ülke arasındaki iş birliğini daha da ileriye taşıyacak olan 2026 yılı yol haritası da detaylı olarak ele alındı.
Görüşülen güven artırıcı önlemlerin içeriği oldukça geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bunlar arasında, iki ülke askeri personeli arasında düzenli temasların kurulması, savunma ve dışişleri bakanlıkları arasında doğrudan ve hızlı iletişim hatlarının tesisi, ortaklaşa afet müdahale tatbikatlarının düzenlenmesi, askeri personelin dil eğitimi değişim programları ve sınır bölgesi olan Meriç Nehri boyunca çevresel konularda iş birliği yapılması gibi somut adımlar yer alıyor. Bu önlemlerin hayata geçirilmesiyle, iki ülke arasındaki yanlış anlaşılmaların önüne geçilmesi ve olası krizlerin tırmanmasının engellenmesi amaçlanıyor.
NATO Müttefikleri Arasında Süregelen Anlaşmazlıklar
Her iki ülke de Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) bünyesinde müttefik olmasına rağmen, Türkiye ve Yunanistan arasında uzun yıllardır çözülemeyen bir dizi anlaşmazlık bulunuyor. Bu anlaşmazlıkların temelini ise deniz sınırlarının belirlenmesi, Yunanistan hava sahası ihlalleri, Doğu Akdeniz’deki enerji kaynaklarının arama ve işletme hakları ile Ege Denizi’ndeki bazı adaların egemenlik iddiaları oluşturuyor.
Geçmişte zaman zaman yaşanan ciddi krizler, iki ülkeyi askeri bir çatışmanın eşiğine kadar getirmişti. Bu durumun en yakın örneği ise 2020 yılında Doğu Akdeniz’de yaşanan gerilim olmuştu. Bu nedenle, iki ülke arasındaki diyalog kanallarının açık tutulması ve güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesi, bölgesel istikrar açısından büyük önem taşıyor.
Yapıcı Görüşmeler ve Gelecek Umudu
Bu hafta, 28-29 Nisan tarihlerinde Yunanistan’ın Selanik kentinde gerçekleştirilen görüşmeler, her iki tarafça da “yapıcı” bir atmosferde geçtiği şeklinde nitelendirildi. Bu olumlu hava, gelecekteki iş birliği ve gerginliğin azaltılması yönünde umutları artırdı. İki ülke arasındaki diyalog sürecinin devamlılığı açısından önemli bir gelişme olarak, bir sonraki müzakere turunun Türkiye’de yapılması planlanıyor. Bu durum, her iki tarafın da sorunların çözümü ve ilişkilerin normalleştirilmesi yönündeki iradesini gösteriyor. Türkiye ve Yunanistan arasındaki bu tür diplomatik çabaların, bölgedeki barış ve istikrarın korunmasına önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
