Avrupa’da jeopolitik gerginliklerin yeniden yaşandığı bir dönemde, Balkan askeri liderleri, tarihi gerginliklerin gölgesinde kalan bölgede nadir görülen bir birlik gösterisi sunarak iş birliklerini yeniden teyit etmek üzere İstanbul’da bir araya geldi.
Türkiye, 28 Mayıs’ta İstanbul’da 18. Balkan Savunma Şefleri (CHODs) Konferansı’na ev sahipliği yaptı. Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya, Romanya, Sırbistan ve Karadağ’dan askeri liderler ile Slovenya ve Hırvatistan’dan gözlemciler toplantıya katıldı. Ayrıca NATO Askeri Komitesi başkanı ve NATO Ortak Kuvvet Komutanlığı Napoli’nin komutan yardımcısı da bu önemli toplantıda yer aldı.
Sembolizm ve Zamanlamanın Önemi
İlk bakışta, bu sadece başka bir üst düzey askeri toplantı gibi görünebilir, ancak hem sembolizmi hem de zamanlaması açısından büyük önem taşıyor. Tarihsel olarak Avrupa’nın en çatışmaya yatkın bölgelerinden biri olan Balkanlar, Ukrayna’daki devam eden savaş, NATO ve Rusya arasındaki artan gerginlikler ve Avrupa’daki ABD güvenlik taahhütlerinin evrimi ortasında bir kez daha jeopolitik ön saflarda yer alıyor.
Türkiye’den İHA Tehditlerine Karşı Vurgu ve Eğitim Programları
Türk yetkililer, konferans platformunu kullanarak NATO’nun İnsansız Tehditlerle Mücadele Mükemmeliyet Merkezi’nin kurulmasına yönelik planlarını sundu. Donbas bölgesinden Kızıldeniz’e kadar modern savaşlarda insansız hava araçlarının ve otonom sistemlerin stratejik kullanımına ilişkin artan küresel endişelere dikkat çekildi.
Konferans sırasında katılımcılar, Özel Kuvvetler eğitimi ve bilgisayar destekli komuta merkezi tatbikatları da dahil olmak üzere Türkiye tarafından düzenlenen son çokuluslu askeri eğitim programlarının ve tatbikatlarının sonuçlarını gözden geçirdiler. Son zirveden bu yana kaydedilen ilerleme, yıllık raporların ve ortak tatbikatlardan elde edilen operasyonel sonuçların onaylanması da dahil olmak üzere koordinasyon ve çalışma grubu faaliyetlerinin değerlendirilmesiyle belirlendi. Katılımcılar, askeri bağları derinleştirme, mevcut iş birliğini genişletme ve iş birliği için yeni yollar keşfetme konusundaki ortak taahhütlerini yeniden teyit ettiler. Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da konferansta bir konuşma yaptı.
Tarihi Gerginliklerin Gölgesinde Diyalog Köprüleri
Balkanlar’da milliyetçi gerginlikler yıllarca için için yanabilir ve hızla kontrolden çıkabilir. Uzun süredir anlaşmazlıkları olan ülkelerin aynı konferans masasında oturma yeteneği, yanlış iletişimi önlemek ve komşular arasında öngörülebilirliği teşvik etmek için çok önemlidir.
Katılımcılar arasında NATO’nun Barış İçin Ortaklık programının bir üyesi olan Bosna-Hersek ve NATO üyesi olmayan tek ülke olan Sırbistan öne çıktı. Geleneksel olarak Rusya ile yakın bağları olan Sırbistan, çeyrek asırdan biraz daha uzun bir süre önce NATO üyeleri tarafından bombalanmıştı. Üst düzey NATO komutanlarının varlığı, köklü tarihi ve siyasi bölünmelere rağmen askeri diyaloğu sürdürme konusunda açık bir taahhüt mesajı gönderdi.
Yetkililer, Yunanistan’ın bölgesel güvenliğe ilişkin kapsayıcılığı ve ortak sorumluluğu teşvik etmek amacıyla konferans mekanlarının dönüşümlü olarak değiştirilmesi geleneğini sürdürerek 2026 yılında 19. Balkan CHODs Konferansına ev sahipliği yapacağını doğruladı.
Etkinliğin kapanışında, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Metin Gürak, NATO ve Balkan askeri liderleriyle birlikte Baykar Özdemir Bayraktar Ulusal Teknoloji Merkezi’ni ziyaret ederek, Türkiye’nin büyüyen savunma sanayi hedeplerini ve bölgedeki liderlik rolünü sergiledi.
