Gazze’ye insani yardım ulaştırmak ve bölgedeki yasa dışı ablukayı kırmak amacıyla yola çıkan Küresel Sumud Filosu, uluslararası sularda İsrail donanmasının sert ve yasa dışı müdahalesiyle karşı karşıya kaldı. 30 gemilik filo, Gazze kıyılarına yaklaşırken İsrail unsurlarının saldırılarıyla gemileri ele geçirilmeye, iletişim hatları kesilmeye ve aktivistler gözaltına alınmaya başlandı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, bu saldırıyı “uluslararası hukuku en ağır biçimde ihlal eden bir terör eylemi” olarak niteledi. Bu gelişme, insani yardım çabaları üzerindeki gerilimi zirveye taşıdı.
Filoya Karşı Yoğun Askeri Kuşatma ve Yasa Dışı Müdahale
Küresel Sumud Filosu, Gazze kıyılarına 60 deniz mili mesafede iken İsrail donanmasının hedefi haline geldi. Filo yetkilileri ve aktivistler, askeri müdahalenin başladığını ve gemilerin ele geçirildiğini sosyal medya ve kısıtlı iletişim kanalları üzerinden duyurdu.
İlk Hedefler: Alma, Sirius ve Adara
Saldırının başladığı anlarda, filonun en kritik gemilerinden bazıları hedef alındı:
Sirius Gemisi: Filo tarafından yapılan ilk teyitli açıklamada, İsrail donanması unsurlarının Sirius gemisine ve diğer bazı teknelere yasa dışı şekilde durdurarak baskın yaptığı belirtildi.
Bağlantı Kesintisi: AA muhabirine ulaşan aktivistler, Alma, Sirius ve Adara gemilerine İsrail askerlerinin müdahale ettiğini ve bu gemilerle tüm iletişimin kesildiğini bildirdi.
Kamera ve İletişim Hatları: Filonun ABD merkezli sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, gemilerin yasa dışı kuşatma altında olduğu, kameraların devre dışı kaldığı ve gemilere askeri personel çıktığı kesinleşti.
Filodaki aktivistlerin ailelerine gönderilen acil mesajda, “Bu 3 tekneye müdahale edildi. Lütfen sakin olun. Şimdi tüm gözleri filoya çevirme, elçiliklerinize baskı yapma ve hükümetinizi İsrail’in soykırımını desteklemeyi bırakmaya çağırma zamanıdır” ifadeleri yer aldı.
40’tan Fazla Ülkeden Aktivistler Kuşatma Altında
Gazze’ye ablukayı kırmak için 30 geminin yola çıktığı filoda, dünya genelinden 40’tan fazla ülkeden aktivist bulunuyordu. Filo yetkilisi Abukeshek, İsrail tarafından “durdurulan” 13 geminin (Alma, Sirius, Adara, Spectre, Yulara, Aurora, Otaria, Huga, Deir Yessine, Grande Blu, Morgana, Hio ve Seulle) isimlerini paylaştı.
Saldırıya uğrayan gemilerdeki aktivistlerin uyruk dağılımı, hareketin küresel çapını gözler önüne serdi:
Filodaki aktivistlerin, olası bir İsrail saldırısına karşı can yelekleriyle güvertede teyakkuzda bekledikleri, canlı yayınlar üzerinden yapılan görüntülerde yansıdı.
Sert Müdahale Taktikleri: Tazyikli Su ve Çarpma
İsrail donanması, gemileri ele geçirmek için fiziki şiddet içeren taktiklere başvurdu.
Tazyikli Su ve Kimyasal Şüphesi
Tazyikli Su Kullanımı: İskoç aktivist James (Jim) Hickey ve Türk aktivist Hüsamettin Eyüboğlu‘nun açıklamalarına göre, İsrail gemileri filoya yaklaşarak tazyikli su sıktı. Hickey, İsrail’in “durana kadar su sıkmaya devam edeceği” tehdidini bildirdiğini aktardı.
“Kimyasal Sıvı” Şüphesi: Filo katılımcılarından sunucu İkbal Gürpınar, “Teker teker bütün teknelere bir sıvı fışkırtıyorlar. Kimyasal olduğunu düşünüyoruz. Çünkü biraz beyaz köpüre köpüre gidiyor” iddiasında bulundu.
Kasten Çarpma: Filonun sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Florida adlı gemiye kasten çarpıldığı ifade edildi, ancak can kaybı veya yaralanma olmadığı bilgisi paylaşıldı. Meteque ve Yulara gemilerine de tazyikli su sıkıldığı bildirildi.
Aktivist Direnişi: “Motorları Kapatmıyoruz, Yola Devam”
İsrail donanması, Mango gemisine motorları durdurma ve yasa dışı olarak Ashdod (Usdud) limanına yönelme çağrısı yaptı. Ancak gemideki Türk aktivist Hüsamettin Eyüboğlu, “Biz motorlarımızı durdurmayacağız, yolumuza devam edeceğiz, önümüzde 57 deniz mili yolumuz kaldı” diyerek kararlılıklarını gösterdi.
Eyüboğlu, İsrailli unsurlara “istiyorlarsa gelip kendileri kapasınlar” şeklinde cevap verdiklerini ve Gazze yolundan dönmeyeceklerini vurguladı. Aktivistlerin, yaklaşan İsrail gemilerine “Bella Ciao” şarkısı ve “Free Palestine” sloganlarıyla karşılık verdiği bildirildi. Eyüboğlu ile iletişim, bu açıklamanın ardından kesildi.
Türkiye’den Sert Tepki: “Terör Eylemi” Nitelemesi
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Küresel Sumud Filosu’na yönelik saldırısını kınayan sert bir yazılı açıklama yayımladı.
Uluslararası Hukukun En Ağır İhlali
Bakanlık, saldırıyı şu sözlerle niteledi:
“Gazze halkına insani yardım ulaştırmak amacıyla yola çıkan Küresel Sumud Filosu’na İsrail güçleri tarafından uluslararası sularda gerçekleştirilen saldırı, uluslararası hukuku en ağır biçimde ihlal eden ve masum sivillerin hayatını tehlikeye atan bir terör eylemidir.”
Açıklamada, saldırının, Gazze’yi kıtlığa mahkum eden soykırımcı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin “faşist ve militarist” politikalarının sadece Filistinlilerle sınırlı kalmadığının ve İsrail zulmüne karşı mücadele eden herkesi hedef aldığının ispatı olduğu vurgulandı.
Serbest Bırakılma ve Hukuki Süreç Başlatıldı
Eş Güdüm: Türkiye’nin, seyahatin başından bu yana filodaki vatandaşları bulunan diğer ülkelerle eş güdüm içinde hareket ettiği belirtildi.
Girişim Başlatıldı: İsrail güçlerince alıkonulan Türk vatandaşlarının ve diğer yolcuların bir an önce serbest bırakılması için gerekli tüm girişimlerin başlatıldığı aktarıldı.
Hukuki Süreç: Açıklamada ayrıca, “Saldırının faillerinin hesap vermesi için de hukuki yollara başvurulacaktır” ifadesine yer verildi.
Bakanlık, Birleşmiş Milletler ve ilgili tüm uluslararası kuruluşlara, Gazze’ye yönelik hukuksuz ablukanın derhal kaldırılması, insani yardım girişine izin verilmesi ve seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınması için harekete geçme çağrısında bulundu.
Ele Geçirme ve Aktivistlerin Durumu
İsrail devlet televizyonu muhabiri Itay Blumental, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, İsrail askerlerinin filodaki birkaç gemiye çıktığını ve komandoların bazı gemilere çıktığını doğruladı.
İsrail Teyidi ve Greta Thunberg Görüntüsü
İsrail Dışişleri Bakanlığı, Küresel Sumud Filosu’ndaki bazı gemileri ele geçirdiklerini ve alıkoydukları yolcuların bir İsrail limanına götürüldüğünü duyurdu. Bakanlık, ele geçirdiği gemideki filo katılımcısı iklim aktivisti Greta Thunberg’in İsrail askerinin yanında yer aldığı görüntülerini paylaşarak propagandif bir hamle yaptı. Ancak kaç geminin ele geçirildiği ve aktivistlerin hangi limana götürüleceği hakkında detay vermedi.
Yolculuk Devam Ediyor: “İnsanlık Suçu”
Saldırıların aralıksız sürmesine rağmen, Küresel Sumud Filosu’nun X hesabından yapılan son açıklamalar, gemilerin önemli bir kısmının direncini sürdürdüğünü gösterdi:
Gazze’ye Mesafe: Saldırılara rağmen 30 geminin 46 deniz mili uzaklıktaki Gazze’ye doğru yol almaya devam ettiği kaydedildi.
Hükümetlere Çağrı: Filo, saldırının uluslararası sularda silahsız insani yardım görevlilerine yönelik yasa dışı bir saldırı olduğunu ve bunun “insanlık suçu” teşkil ettiğini belirtti. Hükümetler, dünya liderleri ve uluslararası kurumlar, teknelerde bulunan herkesin güvenliği ve serbest bırakılması için acil eyleme çağrıldı.
Aktivist İkbal Gürpınar, saldırılmayan gemilerin yola devam ettiğini ve Gazze’ye 57 mile kadar düştüklerini belirterek, “Bugüne kadarki en yaklaşan filo olmuş olduk” ifadesini kullandı.
Bu olay, 2010 Mavi Marmara saldırısını akıllara getirirken, Gazze’deki ablukanın insaniyet üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çeken küresel hareketin bir parçası olarak tarihe geçti. Filodaki aktivistler, “Bu, her türlü baskıya karşı her alanda birlikte çalışan küresel bir hareketin doğuşudur” diyerek kararlılıklarını sürdürüyor.
