Rahmi M. Koç Müzesi’nin kara yolu ulaşımı koleksiyonunda uzun yıllardır sergilenen ve çoğu 19. yüzyıl ortasına tarihlenen iki tekerlekli ulaşım araçlarından oluşan zengin bisiklet seçkisi, “Ward Kardeşler Bisiklet Koleksiyonu” ile daha da genişliyor. Müzenin mevcut iki tekerlekli ulaşım koleksiyonuna önemli bir katkı sunan seçki, mühendislik tarihindeki yeniliklerin yanı sıra değişen sosyal yaşamın, ulaşım kültürünün ve bireysel hareket özgürlüğünün izlerini de yansıtıyor.
Dünyaca ünlü koleksiyonerler Daniel Ward ve kardeşi Toby Ward’ın koleksiyonundan müzeye kazandırılan 23 özel bisiklet; pedalsız ilk modellerden üç tekerlekli tasarımlara, güvenlik odaklı yeniliklerden modern bisikletin gelişimine uzanan yaklaşık iki asırlık dönüşüm hikâyesini ziyaretçilerle buluşturuyor
Öğretici bir deneyim sunuyor
1818 tarihli pedalsız Johnson Hobby Horse’tan farklı dönemlere ait öncü modellere uzanan seçki, ziyaretçilere nostaljik olduğu kadar öğretici bir deneyim de sunuyor. Üç ve dört tekerlekli modellerin ilk örneklerinin de yer aldığı koleksiyon, mühendislik tarihinin önemli aşamalarını gözler önüne seriyor. Her biri kendi döneminin tasarım anlayışını, üretim teknolojisini ve kullanım alışkanlıklarını yansıtan bisikletler yalnızca teknik yönleriyle değil; sosyal yaşam, ulaşım kültürü ve bireysel tutkular açısından da dikkat çekiyor.
Koleksiyondan öne çıkan modeller:
Johnson Hobby Horse Bisiklet (1818)
Pedalsız yapısıyla dikkat çeken “Hobby Horse”, sürücünün ayaklarıyla yerden güç alarak ilerlediği erken dönem bisiklet örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. İlk formunun mucidi Baron Karl von Drais olarak bilinse de araç, İngiliz araba üreticisi Denis Johnson tarafından geliştirilerek 1818-1820 yılları arasında İngiltere’de büyük ilgi gördü ve dönemin aristokrat çevrelerinde bir moda akımına dönüştü.
Coventry Rotary (1880)
İngiltere’nin Coventry kentindeki Rudge Company tarafından üretilen sıra dışı üç tekerlekli bisiklet, özellikle kadınların bisiklet kullanımını teşvik etmek amacıyla tasarlandı. İngiliz bisiklet endüstrisinin öncülerinden James Starley’nin geliştirdiği model; iki küçük sıralı tekerlek ve bir büyük yan tekerlekten oluşan yapısıyla dikkat çekiyor. Direksiyon yerine el kollarıyla kontrol edilen araç, yük taşıma kapasitesi sayesinde dönemin fotoğrafçıları ve balıkçıları arasında da popüler hale geldi.
Ladies’ Tricycle (1895)
Singer firması tarafından özellikle kadın kullanıcılar için üretilen Ladies’ Tricycle, havalı lastikleri ve arka taşıma bölümüyle dönemi için konforlu bir sürüş sunuyordu. 1881 yılında Kraliçe Victoria’nın bir çift üç tekerlekli bisiklet satın almasının ardından bu araçlar kısa sürede popülerlik kazanmış; kendi kulüpleri ve yayınları oluşacak kadar yaygınlaşmıştı.
American Star Bisiklet (1889)
W. Pressey tarafından tasarlanan ve New Jersey’de H. B. Smith Machine Company tarafından üretilen American Star, klasik yüksek tekerlekli bisikletlerin güvenlik sorunlarına yenilikçi bir çözüm getirdi. Tekerlek düzeninin tersine çevrilmesiyle sürücünün ağırlık merkezi geriye alınarak denge artırıldı. Bisikletin güvenliği, dönemin en dikkat çekici tanıtımlarından biriyle; Amerika Birleşik Devletleri Kongre Binası merdivenlerinden inerken görüntülenmesiyle kanıtlandı.
