Hürmüz Boğazı’nda gerilimin azalacağı yönündeki beklentiler sürerken, Umman açıklarında seyreden bir ticari kargo gemisinin kimliği henüz belirlenemeyen bir cisimle vurulduğunu bildirmesi bölgedeki güvenlik endişelerini yeniden gündeme taşıdı. Olayın ardından uluslararası denizcilik otoriteleri inceleme başlatırken, enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bölgede ticari gemilere dikkatli seyir uyarısı yapıldı.
Ticari Gemi Umman Açıklarında İsabet Aldığını Bildirdi
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi (UKMTO), olayın Umman’a bağlı El Hasab’ın yaklaşık 37 kilometre kuzeydoğusunda meydana geldiğini duyurdu.
Yapılan açıklamada, askeri makamlara ilk bildirimin Türkiye saatiyle 01.00 sıralarında ulaştığı, ticari geminin VHF telsiz sistemi üzerinden bilinmeyen bir cismin gemiye isabet ettiğini bildirdiği aktarıldı.
Geminin adı, bayrağı ve taşıdığı yük kamuoyuyla paylaşılmazken, olayın ardından oluşan hasarın boyutu, olası yaralanmalar veya çevresel etkiler konusunda da henüz doğrulanmış resmi bir bilgi verilmedi.
Yetkililer, gemiye isabet eden cismin türünü ve olayın nedenini belirlemek amacıyla soruşturma başlatırken, bölgeden geçen diğer ticari gemilere şüpheli faaliyetleri derhal bildirmeleri çağrısında bulundu.
ABD Ve İran’dan Farklı Açıklamalar Geldi
Olay, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yeni bir anlaşmanın yakın olduğu ve Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılmasının sürecin ilk adımı olacağını söylemesinin hemen ardından yaşandı.
Trump, İran’a yönelik planlanan büyük çaplı saldırıların diplomatik girişimlere fırsat tanımak amacıyla durdurulduğunu ifade etti.
Buna karşın ABD’li yetkililer, Washington ile Tahran arasında yeni veya farklı bir müzakere turunun planlanmadığını açıkladı.
İran yönetimi de ABD ile doğrudan görüşmeler yapıldığı yönündeki iddiaları reddederek, temasların yalnızca Umman aracılığıyla sürdürüldüğünü ve görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nda geçici bir deniz geçiş düzenlemesinin ele alındığını bildirdi.
Taraflardan gelen farklı açıklamalar, bölgedeki ticari gemilerin hangi güvenlik prosedürlerine göre hareket edeceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Hürmüz Ve Babülmendep’te Trafik Eski Seviyesine Dönmedi
Bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz’in girişindeki Babülmendep Boğazı’nda gemi trafiği savaş öncesindeki seviyelerin altında seyretmeye devam ediyor.
Son verilere göre pazar günü Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca dokuz gemi geçiş yaptı. Bu gemilerin yedisinin İran tarafından belirlenen ve Tahran ile koordinasyon gerektiren deniz rotasını kullandığı bildirildi.
Babülmendep’te ise günlük gemi geçiş sayısının 41’den 30’a düşmesi, bölgedeki güvenlik risklerinin uluslararası ticaret üzerindeki etkisini sürdürdüğünü ortaya koydu.
Yeni olayın ardından denizcilik şirketlerinin bazı seferleri ertelemesi, tankerleri alternatif rotalara yönlendirmesi veya ilave güvenlik önlemleri talep etmesi ihtimali değerlendiriliyor.
Enerji Taşımacılığı İçin Kritik Koridor Risk Altında
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
Dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrolün dörtte birinden fazlası bu boğaz üzerinden sevk edilirken, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri de büyük ölçüde Katar kaynaklı sevkiyatlarla aynı güzergâhı kullanıyor.
Bölgede ticari gemilere yönelik saldırıların sürmesi halinde petrol ve doğal gaz sevkiyatlarında gecikmeler yaşanabileceği, savaş riski sigorta primlerinin yükselebileceği ve navlun maliyetlerinin artabileceği değerlendiriliyor.
Bazı şirketlerin Hürmüz yerine Afrika’nın güneyini dolaşan daha uzun rotaları tercih etmesi ise hem yakıt tüketimini hem de personel maliyetlerini artırabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
Saldırının Nedeni Araştırılıyor
Yetkililer, gemiye isabet eden cismin kasıtlı bir saldırının sonucu mu, hava savunma faaliyetleri sırasında meydana gelen bir isabet mi yoksa başka bir askeri olayın dolaylı sonucu mu olduğunu henüz belirleyebilmiş değil.
Geminin kimliği, uğradığı hasarın boyutu ve olayın teknik ayrıntılarının netleşmesi, gelişmenin enerji piyasaları ve uluslararası deniz taşımacılığı üzerindeki olası etkilerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
Piyasalar ve uluslararası denizcilik sektörü, önümüzdeki günlerde ABD ve İran’dan gelecek yeni açıklamaların yanı sıra Umman’ın yürüttüğü diplomatik girişimlerin Hürmüz Boğazı’nda kalıcı ve güvenli bir geçiş mekanizmasına dönüşüp dönüşmeyeceğini yakından takip ediyor.
