ABD’nin Kaliforniya eyaletinde büyük demiryolu istasyonlarının modernizasyonunu hızlandırmayı amaçlayan SB 1375 sayılı yasa tasarısı, Meclis Ödenek Komitesi’nden onay alarak yasama sürecinde önemli bir aşamayı geride bıraktı. Tasarı, bir sonraki adım olarak Kaliforniya Meclisi Genel Kurulu’nda oylanacak.
Çevresel İnceleme Sürecine Özel Düzenleme Getiriliyor
SB 1375, belirli kriterleri karşılayan kentsel intermodal demiryolu istasyonu projelerine, Kaliforniya Çevre Kalitesi Yasası (CEQA) kapsamında sınırlı bir muafiyet tanınmasını öngörüyor.
Düzenleme, mevcut istasyonların ve demiryolu altyapısının modernizasyonu veya kapasite artırımı amacıyla yürütülecek kamu projelerini kapsıyor. Raylar, peronlar, istasyon binaları, kamusal alanlar, güvenlik sistemleri, gürültü bariyerleri, hemzemin geçitler, erişilebilirlik düzenlemeleri ve farklı ulaşım türleri arasındaki bağlantılar uygun proje kapsamına giriyor.
Muafiyet İçin Sıkı Şartlar Aranacak
Tasarı kapsamında çevresel muafiyet otomatik olarak uygulanmayacak. Projelerin temiz demiryolu işletmeciliği, tarihi yapıların korunması, doğal kaynakların gözetilmesi, yerli topluluklarla istişare, inşaat sürecinin etkilerinin azaltılması ve kamuoyu katılımı gibi birçok koşulu yerine getirmesi gerekecek.
Bunun yanında konut ve küçük işletmelerin olası yer değiştirmelerine yönelik planların hazırlanması, kiracılara destek sağlanması ve uygun fiyatlı konut politikalarının dikkate alınması da zorunlu tutuluyor.
Tasarı ayrıca, söz konusu istasyonlarda hizmet verecek yolcu trenlerinde sıfır emisyonlu araçların veya Tier 4 emisyon standartlarını karşılayan lokomotiflerin kullanılmasını şart koşuyor. Muafiyet başvurularının ise 1 Ocak 2032 tarihinden önce yapılması gerekiyor.
Diridon İstasyonu Düzenlemenin En Önemli Örneği
Tasarı kapsamında öne çıkan projelerin başında San Jose’deki Diridon İstasyonu geliyor. Gelecekte Kaliforniya Yüksek Hızlı Tren Sistemi, Caltrain, BART, VTA, Amtrak, ACE ve Capitol Corridor hatlarının buluşma noktası olması planlanan istasyonun kapasitesinin artırılması ve farklı ulaşım sistemleri arasındaki aktarmaların kolaylaştırılması hedefleniyor.
Projede görev alan kamu kurumları, 2025 yılında rayların mevcut kotta korunmasını ve çevredeki yolların yayalar ile bisiklet kullanıcıları için yeniden düzenlenmesini içeren tasarım alternatifini seçmişti. Projenin çevresel değerlendirme sürecinin yaklaşık üç ila dört yıl sürmesi beklenirken, bu süreçte finansman modeli ve uygulama aşamaları da şekillendirilecek.
Son Kararı Kaliforniya Meclisi Verecek
SB 1375 daha önce Kaliforniya Senatosu’ndan oy birliğiyle geçmişti. Tasarının yürürlüğe girebilmesi için Kaliforniya Meclisi Genel Kurulu’nda da kabul edilmesi gerekiyor.
Tasarıyı hazırlayan Senatör Dave Cortese, düzenlemenin büyük ulaşım projelerinde gereksiz bürokratik gecikmeleri azaltmayı hedeflediğini, bununla birlikte çevresel koruma, işçi hakları ve toplumsal hassasiyetlere ilişkin mevcut güvencelerin korunacağını ifade etti. Tasarının yasalaşması halinde muafiyet yalnızca belirlenen uygunluk kriterlerini karşılayan demiryolu istasyonu projeleri için geçerli olacak.
