İngiltere Merkez Bankası Tahvil Satışlarında Yavaşlamaya Hazırlanıyor
İngiltere Merkez Bankası, uzun süredir uyguladığı bilanço küçültme programında yeni bir döneme hazırlanıyor. Uzun vadeli İngiliz devlet tahvillerinde fiyatların 1998’den bu yana en düşük seviyelere gerilemesi, bankanın 20 ve 30 yıllık tahvillerde aktif satışları durdurabileceği beklentisini güçlendirdi.
Yeni stratejinin 17 Eylül’de gerçekleştirilecek para politikası toplantısında açıklanması bekleniyor. Piyasalarda öne çıkan beklenti, bankanın mevcut 70 milyar sterlinlik yıllık bilanço küçültme hedefini yaklaşık 50 milyar sterline çekmesi yönünde.
Uzun Vadeli Tahvil Satışları Durdurulabilir
İngiltere Merkez Bankası, yıllardır portföyündeki devlet tahvillerini vadeleri geldikçe azaltırken bir yandan da piyasada doğrudan satış gerçekleştiriyor. Ancak küresel tahvil piyasasında son dönemde yaşanan sert hareketlilik, özellikle uzun vadeli İngiliz tahvilleri üzerindeki baskıyı artırdı.
Yeni planın hayata geçirilmesi halinde 20 ve 30 yıllık tahvillerin aktif satışlarının tamamen sonlandırılması ve satışların daha kısa vadeli menkul kıymetlere yönlendirilmesi bekleniyor.
Banka, son bir yıllık dönemde uzun vadeli tahvillerin satış miktarını diğer vadelere kıyasla zaten azaltmıştı. Haziran ayında duyurulan satış takviminde de uzun vadeli tahvillerin toplam içerisindeki payının düşürüldüğü görülmüştü.
Böylece banka bilançosunu küçültmeyi sürdürecek ancak tahvil piyasasında en yoğun baskının hissedildiği uzun vadeli bölüme yeni arz eklememeye çalışacak.
70 Milyar Sterlinlik Hedef 50 Milyara İnebilir
İngiltere Merkez Bankası, Ekim 2025 ile Eylül 2026 arasındaki 12 aylık dönemde tahvil portföyünü 70 milyar sterlin azaltma kararı almıştı. Haziran sonunda para politikası amacıyla tutulan devlet tahvillerinin toplam büyüklüğü 521,8 milyar sterlin seviyesinde bulunuyordu.
Mevcut programın tamamlanmasıyla söz konusu portföyün yaklaşık 488 milyar sterline gerilemesi hedefleniyor. Ancak 17 Eylül’de başlayacak yeni dönem için piyasalarda daha düşük bir küçültme temposu öngörülüyor.
Yıllık hedefin 50 milyar sterline çekilmesi durumunda bilanço daraltma hızı yaklaşık yüzde 29 oranında yavaşlayacak. Böylece piyasaya gerçekleştirilecek ek tahvil satışının azalması ve fiyatlar üzerindeki baskının hafiflemesi bekleniyor.
Tahvil Programının Maliyeti 120 Milyar Sterline Yaklaşıyor
Bilanço küçültme programı, İngiltere Merkez Bankası açısından yalnızca tahvil piyasasındaki etkileri nedeniyle değil, kamu maliyesine oluşturduğu maliyet bakımından da tartışma konusu oluyor.
Banka, faizlerin düşük olduğu dönemde satın aldığı devlet tahvillerini faizlerin yükseldiği bir ortamda elden çıkarıyor. Faiz oranlarındaki yükseliş tahvil fiyatlarını aşağı çektiği için satışlar önemli ölçüde muhasebe zararına yol açıyor.
Mevcut piyasa koşullarının devam etmesi halinde varlık alım programından kaynaklanan toplam kamu maliyetinin yaklaşık 120 milyar sterline ulaşabileceğine yönelik hesaplamalar bulunuyor.
Uzun vadeli tahvil satışlarının durdurulmasının ise önümüzdeki yıllarda kamu finansmanı üzerindeki yükü azaltarak milyarlarca sterlinlik bir rahatlama sağlayabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle 17 Eylül’de alınacak karar, para politikasının yanı sıra İngiltere’nin bütçesi ve borçlanma maliyetleri açısından da önem taşıyor.
Tahvil Piyasasındaki Baskı Kararı Etkiledi
İngiliz tahvil piyasasında son haftalarda küresel faizlerdeki yükseliş, enerji fiyatlarındaki artış ve enflasyon endişeleri aynı anda etkili oldu. Uzun vadeli tahvil fiyatları 1998’den bu yana görülmeyen seviyelere gerilerken, 10 yıllık tahvil faizleri de 2007’den bu yana en yüksek seviyelerin bulunduğu bölgeye çıktı.
Bu koşullarda İngiltere Merkez Bankası’nın piyasaya daha fazla uzun vadeli tahvil sunmasının borçlanma maliyetlerini daha da artırabileceği yönündeki eleştiriler güçlendi.
Banka bilanço küçültme politikasından tamamen vazgeçmeye hazırlanmasa da yeni dönem, önceki yıllardaki daha agresif tahvil satış stratejisinde belirgin bir yavaşlamaya işaret edebilir. 17 Eylül’de açıklanacak yeni hedef, İngiltere Merkez Bankası’nın tahvil piyasasındaki baskıya vereceği yanıtın boyutunu ortaya koyacak.