Avanti West Coast 2027’de Kamulaştırılacak

Avanti West Coast 2027’de Kamulaştırılacak - RayHaber
Avanti West Coast 2027’de Kamulaştırılacak - RayHaber

İngiltere’de şehirlerarası demiryolu hizmetleri sunan Avanti West Coast, 7 Mart 2027’de kamu mülkiyetine geçirilecek. Böylece Batı Kıyı Ana Hattı’nın işletmeciliğini sürdüren şirketin özel sözleşmesi, mevcut anlaşmanın öngörülen azami süresinden beş yıldan fazla önce sona erdirilmiş olacak.

Ulaştırma Bakanlığı, Avanti West Coast hizmetlerinin sözleşme süresi tamamlanmadan kamu kontrolüne alınacağını açıkladı. Bakanlık, kamu işletmeciliğiyle özel hissedarlar yerine yolcuların önceliklendirileceğini ve devir tarihinden itibaren vergi mükelleflerinin özel bir işletmeciye ücret ödemeyeceğini belirtti.

2023’teki Sözleşme 2032’ye Kadar Uzatılabilirdi

Avanti West Coast adıyla hizmet veren First Trenitalia’nın mevcut Ulusal Demiryolu Sözleşmesi, Eylül 2023’te imzalandı ve 15 Ekim 2023’te yürürlüğe girdi.

Dönemin Ulaştırma Bakanı Mark Harper, sözleşmenin üç yıllık temel dönem ve dokuz yıla kadar çıkabilen azami süre içerdiğini açıklamıştı. İlk üç yıllık dönemin ardından bakanlığın üç ay önceden bildirimde bulunarak sözleşmeyi sona erdirme yetkisi bulunuyordu.

Avanti’nin sözleşmeye ilişkin duyurusunda ise temel sürenin 18 Ekim 2026’da sona ereceği, gerekli bakanlık onaylarının sürmesi halinde sözleşmenin 17 Ekim 2032’ye kadar devam edebileceği belirtilmişti.

Bu nedenle 7 Mart 2027’de gerçekleşecek kamuya devir işlemi, sözleşmenin sona erdirilebileceği döneme denk gelirken, anlaşmanın ulaşabileceği en geç tarihten beş yılı aşkın süre önce gerçekleşmiş olacak.

İptal Oranındaki Artış Dikkat Çekti

Avanti West Coast’ın kamuya devrinde hizmet performansındaki sorunlar da gündeme geldi.

Demiryolu ve Karayolu Ofisi’nin Nisan-Haziran 2026 dönemine ilişkin verilerine göre Büyük Britanya genelinde tren iptal oranı yüzde 4,1’e yükseldi. Bu oran bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,9 puanlık artışa işaret etti.

Söz konusu hesaplamada tamamen iptal edilen trenler bir, kısmen iptal edilen seferler ise yarım iptal olarak değerlendiriliyor. 21 işletmecide güvenilirlik göstergeleri gerilerken, Avanti West Coast yüzde 3,3’lük artışla iptal oranındaki en yüksek yükselişi kaydeden işletmeci oldu.

Hükümetin değerlendirmesinde ise sorunların yalnızca tren işletmecisinden kaynaklanmadığı vurgulandı. Ulaştırma Bakanlığı, Batı Kıyı Ana Hattı’ndaki performansın sektör ortalamasının altında kaldığını ve uzun yıllar süren yetersiz yatırımların yol açtığı altyapı arızalarının gecikmelerin yaklaşık üçte birini oluşturduğunu belirtti.

Devirle Birlikte Yatırım Planı Uygulanacak

Avanti West Coast’ın kamuya geçirilmesine yönelik plan, hat ve istasyonlarda yeni yatırımları da kapsıyor.

2027 sonuna kadar güç ve sinyalizasyon altyapısının bakımına 10 milyon sterlinlik ek kaynak ayrılması planlanıyor. Bu tutar, Batı Kıyı Ana Hattı altyapısı için daha önce ayrılan 840 milyon sterlinlik yatırımın üzerine eklenecek.

Manchester’a yapılan seyahatlerin daha hızlı ve güvenilir hale getirilmesini amaçlayan yeni zaman çizelgesi düzenlemelerinin Aralık 2026’da başlaması planlanıyor.

Londra Euston istasyonuna üç yıl içinde 50 milyon sterlin yatırım yapılması öngörülüyor. Bunun 11 milyon sterlinlik bölümünün ek koltuklar, bekleme alanlarının iyileştirilmesi ve tuvaletlerin modernizasyonunda kullanılması planlanıyor. Güzergah üzerindeki diğer istasyonlara ise 2027 sonuna kadar toplam 10 milyon sterlinlik kaynak aktarılacak.

Trenlerde bağlantı imkanlarının geliştirilmesi için düşük yörünge uydu teknolojisinin kullanılması, Wi-Fi hizmetlerinin ve 5G kapsama alanının güçlendirilmesi de yatırım planı içinde yer alıyor.

Avanti Kamuya Geçecek Sekizinci İşletmeci Olacak

Avanti West Coast, 2024’te yürürlüğe giren Yolcu Demiryolu Hizmetleri (Kamu Mülkiyeti) Yasası kapsamında kamu mülkiyetine geçirilen işletmeciler arasına katılacak.

Güney Batı Demiryolu 25 Mayıs 2025’te, c2c 20 Temmuz 2025’te ve Greater Anglia 12 Ekim 2025’te kamuya devredildi. West Midlands Trains 1 Şubat 2026’da, Govia Thameslink Railway ise 31 Mayıs 2026’da kamu işletmesine geçti.

Chiltern Railways’in devir işlemi 20 Eylül 2026’da tamamlandı. Great Western Railway’in 13 Aralık 2026’da kamu mülkiyetine geçirilmesi planlanırken, Avanti West Coast için tarih 7 Mart 2027 olarak belirlendi.

Devir işlemleri sonrasında kamu mülkiyetine alınan hizmetlerin, Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde oluşturulan DfT Operator Limited adlı kamu şirketi altında işletilmesi planlanıyor. Bakanlık, sözleşmeli yolcu demiryolu işletmecilerinin kamu mülkiyetine geçirilmesi sürecinin 2027 sonuna kadar tamamlanmasını bekliyor.

Avanti’den Sorunsuz Devir Mesajı

Avanti West Coast Genel Müdürü Andy Mellors, şirketin açıklamasında altı yıldır Batı Kıyı Ana Hattı’nda hizmet vermekten gurur duyduklarını belirtti.

Mellors, yenilenen Pendolino filosu, yeni Evero trenleri ve şirketin ulaştığı en yüksek sefer sayısına dikkat çekti. Önümüzdeki aylarda hükümetle birlikte çalışarak sorunsuz bir devir süreci sağlamaya odaklanacaklarını belirten Mellors, bu süreçte yolculara ve hizmet verilen topluluklara yönelik çalışmaların da sürdürüleceğini ifade etti.