Türkiye’de Şirket Kapanışları Eylül’de Yüzde 4,6 Arttı

Türkiye’de Şirket Kapanışları Eylül’de Yüzde 4,6 Arttı - RayHaber
Türkiye’de Şirket Kapanışları Eylül’de Yüzde 4,6 Arttı - RayHaber

Türkiye’de eylül ayında hem yeni şirket kuruluşları hem de kapanan işletmelerin sayısı arttı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin (TOBB) 23 Ekim’de açıkladığı verilere göre, ay boyunca 9 bin 506 yeni şirket kurulurken 2 bin 212 şirket faaliyetini sonlandırdı. Ağustosa kıyasla kurulan şirket sayısı yüzde 3,2, kapanan şirket sayısı ise yüzde 4,6 yükseldi. Kapanışlarda toptan ve perakende ticaret ilk sırada yer alırken imalat ve inşaat sektörleri de öne çıktı.

Aylık artışa karşın eylül verileri, şirket kapanışlarının geçen yılın aynı dönemine göre gerilediğini gösterdi. Eylül 2025’e kıyasla kapanan şirket sayısı yüzde 5,3, kurulan şirket sayısı ise yüzde 2,6 azaldı. Yılın ilk dokuz ayında yeni şirket kuruluşları artarken toplam kapanış sayısında sınırlı bir düşüş kaydedildi.

Ağustosa Göre 98 Şirket Daha Kapandı

Ağustos ayında 2 bin 114 olan kapanan şirket sayısı, eylülde 2 bin 212’ye yükseldi. Böylece aylık kapanış sayısı 98 arttı. Aynı dönemde yeni kurulan şirket sayısı 9 bin 212’den 9 bin 506’ya çıkarak 294 adetlik artış gösterdi.

Şirketlerin yanı sıra gerçek kişi ticari işletmeleri ve kooperatiflerde de kapanışlar yükseldi. Ağustosa göre kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinin sayısı yüzde 11,2, kooperatiflerin sayısı ise yüzde 4,2 arttı.

Ancak şirketler, gerçek kişi ticari işletmeleri ve kooperatifler farklı hukuki yapılara sahip. Bu nedenle söz konusu grupların kapanış verilerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

En Fazla Şirket Toptan ve Perakende Ticarette Kapandı

Eylül ayında kapanan şirket ve kooperatiflerin 719’u toptan ve perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteriyordu. Bu sektörü 327 kapanışla imalat, 199 kapanışla inşaat izledi.

Gerçek kişi ticari işletmelerinde de benzer bir dağılım görüldü. Kapanan işletmelerin 451’i toptan ve perakende ticaret, 198’i inşaat, 122’si ise imalat sektöründe yer aldı.

Veriler, kapanışların özellikle ticaret, üretim ve yapı faaliyetlerinin yoğun olduğu alanlarda toplandığını ortaya koydu. Bununla birlikte bir sektörde kapanan işletme sayısının yüksek olması, o sektördeki işletmelerin kapanma oranının da yüksek olduğu anlamına gelmiyor. Böyle bir karşılaştırma için sektörlerde faaliyet gösteren toplam işletme sayısının da dikkate alınması gerekiyor.

Dokuz Ayda 20 Bin 496 Şirket Kapandı

Ocak-eylül döneminde Türkiye genelinde kapanan şirket sayısı 20 bin 496 olarak kaydedildi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,5’lik azalışa karşılık geldi.

Aynı dönemde kurulan şirket sayısı yüzde 5,4 artarak 85 bin 320’ye yükseldi. Kurulan şirket ve kooperatiflerin toplam sayısı ise 86 bin 368 oldu. İki veri arasındaki fark, kooperatiflerin şirket sayısından ayrı tutulmasından kaynaklandı.

Kuruluş ve kapanış rakamları, işletme hareketliliğini anlamak açısından önemli göstergeler arasında yer alıyor. Ancak bu veriler tek başına şirketlerin ekonomik performansını ortaya koymuyor. İşletmelerin faaliyet büyüklüğü, istihdamı, cirosu ve kapanış nedenleri istatistiklerde doğrudan gösterilmiyor. Bu nedenle kapanan şirketlerin tamamını iflas etmiş işletmeler olarak değerlendirmek doğru değil.

Yeni Şirketlerin Yüzde 38,8’i İstanbul’da Kuruldu

Eylül ayında Türkiye’nin bütün illerinde yeni şirket kuruluşu gerçekleşti. Kurulan 9 bin 506 şirketin yüzde 38,8’i İstanbul’da, yüzde 11’i Ankara’da, yüzde 5,6’sı ise İzmir’de faaliyete başladı. Böylece üç büyük şehir, yeni şirket kuruluşlarının yarısından fazlasını oluşturdu.

Yeni kurulan şirketlerin 8 bin 422’si limited, 1.084’ü anonim şirket statüsünde kayıtlara geçti. Bu dağılım, yeni kuruluşlarda limited şirketlerin ağırlığını koruduğunu gösterdi.

Bununla birlikte illerdeki şirket kuruluş yoğunluğu değerlendirilirken nüfus, ticari faaliyet hacmi ve mevcut şirket sayısı gibi göstergelerin de dikkate alınması gerekiyor.

Ticaret Sektöründe 3 Bin 224 Yeni Kuruluş

Eylül ayında kurulan şirket ve kooperatiflerin 3 bin 224’ü toptan ve perakende ticaret sektöründe faaliyet göstermek üzere kuruldu. İnşaat sektöründe 1.290, imalat sektöründe ise 1.162 yeni kuruluş kaydedildi.

Ticaret sektörü böylece hem yeni girişimlerin hem de kapanışların en yoğun görüldüğü faaliyet alanı oldu. Bu durum sektördeki işletme hareketliliğinin yüksekliğine işaret ediyor.

Ancak aynı ayda kurulan ve kapanan işletmelerin farklı şirketler olduğu göz önünde bulundurulmalı. Yeni kuruluşların kapanışları doğrudan telafi ettiği sonucuna varmak için yalnızca aylık kuruluş ve kapanış sayılarını karşılaştırmak yeterli değil.

Kuruluş Sermayesi Bir Ayda Yüzde 58,2 Arttı

Eylül ayında kurulan şirketlerin toplam kuruluş sermayesi, ağustosa göre yüzde 58,2 yükseldi. Yeni şirket sayısındaki yüzde 3,2’lik artışla karşılaştırıldığında sermayedeki yükseliş daha güçlü gerçekleşti.

Bu fark, şirketlerin ilan ettiği toplam nominal kuruluş sermayesinin yalnızca şirket sayısındaki değişime bağlı olmadığını gösteriyor. Bununla birlikte kuruluş sermayesi, aynı tutarda nakdin şirketlerin kasasına girdiği veya bu büyüklükte fiilî yatırım yapıldığı anlamına gelmiyor.

Ticaret siciline bildirilen sermaye tutarı ile gerçekleştirilen yatırım, üretim kapasitesi ve yaratılan istihdam farklı göstergeler. Bu nedenle kuruluş sermayesindeki aylık artış, reel yatırım eğilimini ölçmek için tek başına yeterli değil.

Yabancı Ortaklı 799 Şirket Kuruldu

Eylül ayında yabancı ortak sermayeli 799 yeni şirket kuruldu. Bunların 264’ü Suriye, 61’i ise İran ortaklı şirketler olarak kayıtlara geçti.

Yabancı ortaklı kuruluşların 84’ü anonim, 715’i limited şirket statüsünde faaliyet göstermek üzere kuruldu. Bu şirketlerde yabancı ortakların sermaye payı, toplam sermayenin yüzde 77,1’ini oluşturdu.

Ancak yabancı ortaklı şirket sayısı, Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırım tutarıyla aynı gösterge değil. Kuruluş sermayesi verileri, fiilî sermaye girişinin miktarını veya yatırımın hangi dönemde gerçekleştiğini tek başına ortaya koymuyor.

Eylül verileri, Türkiye’de yeni şirket kuruluşlarının devam ettiğini ancak kapanışların da işletme hareketliliğinin önemli bir parçası olmayı sürdürdüğünü gösterdi. Önümüzdeki dönemde özellikle ticaret, imalat ve inşaat sektörlerindeki kuruluş-kapanış eğilimleri yakından izlenecek.