Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) kapsamında geliştirdiği analiz ve raporlama modülü öğretmen, öğrenci ve velilerin kullanımına açıldı. Yeni uygulamayla okul sınavlarının sonuçları soru ve öğrenme çıktısı bazında incelenebilecek. Bu gelişmenin ardından üniversiteye sınavsız geçiş olasılığı da tartışılmaya başlandı. Ancak Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) kaldırılmasına ilişkin resmî bir karar açıklanmış değil.
MEB’in 16 Kasım 2026 tarihli duyurusuna göre modül, sınav sonuçlarının öğrenme süreçlerini geliştirmeye yardımcı olacak ayrıntılı geri bildirimlere dönüştürülmesini amaçlıyor. Dolayısıyla yeni uygulamanın ilan edilmiş amacı üniversite yerleştirme sistemini değiştirmek değil, okullardaki ölçme ve değerlendirme çalışmalarını geliştirmek.
Öğrencilerin hangi konularda zorlandığı görülebilecek
OYSS kapsamında öğretmenler, okul genelindeki ortak yazılı sınavlarda öğrencilerin her sorudan aldığı puanı e-Okul’a işleyebilecek. Bu veriler üzerinden oluşturulan analiz ve raporlar EBA aracılığıyla incelenebilecek.
Raporlar; soru bazlı başarı, öğrenme çıktıları, sınıf ve şube düzeyindeki performans ile soruların güçlük seviyeleri hakkında daha ayrıntılı değerlendirme yapılmasına imkân tanıyor. Böylece öğretmenlerin hangi konularda yeniden anlatım, pekiştirme veya telafi çalışması gerektiğini belirlemesi kolaylaşacak. Öğrenciler ve veliler de güçlü ve geliştirilmesi gereken öğrenme alanlarını takip edebilecek.
Sınavsız üniversite dönemi başlıyor mu?
Sistemin sağlayacağı ayrıntılı akademik veriler, lise yıllarındaki başarının daha kapsamlı değerlendirilmesi konusunda yeni tartışmalara zemin hazırlayabilir. Üniversiteye geçişte tek bir merkezi sınavın yanında uzun dönemli okul performansını dikkate alan alternatif modeller eğitim alanında değerlendirilebilecek seçenekler arasında yer alıyor.
Ancak bu ihtimallerin OYSS’nin doğrudan sonucu veya kararlaştırılmış bir yükseköğretime geçiş modeli olduğu söylenemez. Bakanlığın yeni modülü duyurması, sınavsız üniversiteye geçişin başladığı anlamına gelmiyor.
OBP’nin üniversite yerleştirmesindeki rolü değişecek mi?
Mevcut yükseköğretime yerleştirme düzeninde Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), YKS sonuçlarıyla birlikte yerleştirme puanının hesaplanmasında rol oynuyor. Okullar arasında not verme uygulamalarının farklılaşması ise OBP’nin nesnelliği üzerine zaman zaman tartışmalara neden oluyor.
Ortak yazılı sınavlardan elde edilen verilerin ileride okul başarılarının karşılaştırılabilirliğine ilişkin değerlendirmelerde nasıl kullanılacağı henüz belli değil. OBP’nin hesaplama yönteminde değişiklik yapılacağına veya OYSS analizlerinin üniversite yerleştirme puanına doğrudan katılacağına ilişkin açıklanmış bir düzenleme bulunmuyor.
YKS kaldırılacak mı? Resmî karar bulunmuyor
17 Kasım 2026 itibarıyla YKS’nin kaldırıldığına ilişkin resmî bir karar veya yürürlüğe girmiş yeni bir üniversiteye yerleştirme sistemi bulunmuyor. ÖSYM’nin yayımladığı YKS süreçleri ve mevcut yerleştirme uygulamaları merkezi sınav modelinin sürdüğünü gösteriyor.
Üniversiteye girişte kapsamlı bir değişikliğe gidilmesi halinde yeni uygulamanın ilgili kurumlar tarafından resmen duyurulması ve mevzuatta gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor. Öğrencilerin mevcut sınav hazırlıklarını doğrulanmamış iddialara göre değiştirmemesi önem taşıyor.
MEB’in yeni sisteminde şimdilik öne çıkan kazanım, sınav puanlarını yalnızca sonuç olarak görmek yerine öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarını belirleyen veriler üzerinden eğitimi planlayabilmek. YKS ve OBP’ye ilişkin olası gelişmelerin ise resmî açıklamalar üzerinden takip edilmesi gerekiyor.