Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un Genel Müdürü Aleksey Likhachev, ABD’nin nükleer elektrik üretim kapasitesini artırma hedefleri açısından Rusya ile iş birliğinin önemini vurguladı. Çin’in Şıncın kentinde gazetecilere konuşan Likhachev, ABD’nin yeni nükleer yatırımlarıyla birlikte uranyum zenginleştirme ve dönüştürme hizmetlerine yönelik ihtiyacının artacağını savundu.
18 Kasım 2026 tarihinde yapılan açıklamalar, iki ülke arasındaki nükleer yakıt ticaretinin yaptırımlara rağmen nasıl sürdüğü konusunu yeniden gündeme getirdi. Likhachev, ABD ile sektörel temaslarda bulunduklarını ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i de bilgilendirdiklerini belirtti.
ABD’nin uranyum ihtiyacına dikkat çekti
Rosatom yöneticisi, Rusya’nın uranyum zenginleştirme ve dönüştürme hizmetlerinde güçlü bir konuma sahip olduğunu ifade ederek ABD’nin elektrik üretimini ciddi ölçüde artırma planlarının güvenilir nükleer yakıt tedarikini daha önemli hale getirdiğini söyledi.
Likhachev, Rusya ile çalışılmadan ABD’nin hedeflediği ölçekte kapasite artışının çok zor olacağını savundu. Bu ifade Rosatom’un değerlendirmesini yansıtıyor; ABD yönetimi ise Rusya’ya bağımlılığı azaltmak için yerli nükleer yakıt dönüşüm ve zenginleştirme yatırımlarını destekliyor.
Yaptırımlara rağmen ticaret devam ediyor
Likhachev, ticari kısıtlamalara karşın özel izinler çerçevesinde ABD’ye Rus nükleer yakıt ürünü sevkiyatlarının sürdüğünü söyledi. 2027’de de bu ihracatın mevcut seviyelere yakın gerçekleşmesini beklediklerini kaydetti.
ABD’nin 2024’te yürürlüğe koyduğu düzenleme Rusya kaynaklı düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum ithalatını yasaklasa da belirli koşullarda istisna tanınmasına olanak sağlıyor.
Uranyum ithalatında 2028 dönüm noktası
ABD Enerji Bakanlığı, alternatif tedarikin bulunmaması veya ulusal çıkar gerekçesiyle belirli miktardaki ithalata geçici muafiyet verebiliyor. Bu muafiyetlerin en geç 1 Ocak 2028’de sona ermesi öngörülüyor.
Rusya da ABD’nin ithalat yasağına karşılık zenginleştirilmiş uranyum ihracatını kısıtladı; buna rağmen özel izinlerle bazı sevkiyatlara olanak tanındı.
Nükleer yakıt tedarikinde yeni dönem
Yeni reaktörlerin inşası, uranyumun dönüştürülmesi, zenginleştirilmesi ve yakıt olarak hazırlanmasını kapsayan uzun vadeli bir tedarik zinciri gerektiriyor. Bu nedenle ABD’nin nükleer kapasite artırma hedefi, hem yerli üretim yatırımlarına hem de uluslararası ticaret ve izin rejimine bağlı olarak şekillenecek.
Rosatom’un açıklamaları, enerji alanındaki iş birliği olanakları ile yaptırımlar arasında süren gerilimi bir kez daha ortaya koydu.