Yıldız Teknik Üniversitesi Teknoparkı’nda geliştirilen ve 7 yıllık bir çalışmanın eseri olan EDİS Zelzele Erken İhtar Sistemi Marmara Bölgesi’nde binlerce konut ve işyerinde kullanılıyor. Türkiye’nin önde gelen sarsıntı uzmanları ve yazılımcıları tarafından geliştirilen EDİS Zelzele Erken İkaz Sistemi, 2022 İzmir zelzelesinden bu yana büyük küçük bütün sarsıntılarda yüzde 100 muvaffakiyet sağladı.
20 Temmuz akşamında merkez üssü Marmara Denizi olan 4.1 büyüklüğünde meydana gelen zelzelede EDİS Zelzele Erken İkaz Sistemi, İstanbul için 21 ile 41 saniye ortasında değişen müddetlerde erken ikaz verdiğini belirten Erişen, 2016 yılında Yıldız Teknopark içinde kurulan ve Türkiye’nin önde gelen zelzele uzmanları ve yazılımcıları ile geliştirilen EDİS Sarsıntı Erken İkaz Sistemi’nin 2022 yılda yaşanan İzmir zelzelesinden bu yana oluşan tüm sarsıntıları yanlışsız olarak bildirmeyi başardığını da kaydetti.
Bireysel kullanıcılara yönelik aygıtın testlerini yapıyoruz, eş vakitli olarak cep telefonu uygulamasının da testlerini yaptıklarını anlatan Erişen, bilim insanlarının Marmara Bölgesi’nde en az 7 büyüklüğünde bir sarsıntının olma mümkünlüğü üzerinde durduğuna vurgu yaparak, bunun çok önemli bir tehlike olduğunu kaydetti.
Erişen, bahisle ilgili yaptığı değerlendirmelerde şunları kaydetti:
“Sadece İstanbul’da 1 milyon 200 bin konutun dönüşmesi gerekiyor. Şu ana kadar yapılan dönüşüm bilgileri göz önüne alındığında tüm konutların dönüşümü için daha uzun yıllara gereksinim var. Meğer bizim kaybedecek vaktimiz yok. Zelzele erken ihtar sistemi bu açıdan çok değerli. EDİS Erken İhtar Sistemi’ni Marmara Bölgesi’nde kullanılabilir hale getirdik. Ülkemizin tümünde faal olması için ise 5 yıllık bir planımız var. Altyapı çalışmalarımız bütün süratiyle sürüyor. Marmara Sarsıntısı demek yaklaşık 34 milyon insanımızın risk altında olması demek. Bu nedenle adeta vakitle yarışıyoruz. Bizim geliştirdiğimiz sistem klâsik zelzele erken ihtar sistemlerinin dışında daha az maliyet ile sarsıntının yıkıcı sarsıntılarından evvel saniyeler hatta bulunduğunuz pozisyona nazaran dakikalara kadar uzanan bir müddet kazanarak önlem alma ve zelzeleye hazırlıklı olma imkanı veriyor. Böylece insanların uğrayabileceği ziyanı en aza indirmeyi hedefliyoruz.”
EDİS NASIL ÇALIŞIYOR?
EDİS, yapay zekaya dayalı bir sistem ve sarsıntısı yerinde tespit ediyor. Fay sınırlarına yerleştirilmiş yüksek teknolojili sistem, sarsıntı istasyonları ile çalışıyor. Zelzelenin P dalgasını alıyor ve bu sayede zelzelenin büyüklüğünü ve merkez üssünü anında belirliyor. Daha sonra S dalgasının (yıkıcı dalga) ne vakit size ulaşacağını hesaplayarak size ikaz gönderiyor. İkaz; EDİSBOX, cep telefonu, siren, üzere farklı kanallardan yapılabiliyor.
