2019 yılının Aralık ayında Çin’in Wuhan bölgesinde ortaya çıkan COVID-19 küresel ölçekte bir sağlık krizine dönüşmüş haldedir. Ortaya çıktığı andan itibaren bugün itibariyle 155 ülkeye yayılmış olan koronavirüs, Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak nitelendirilmiştir. Hastalığın yayılmasının temel sebebinin fiziki temas olması sebebiyle salgının önlenmesi amacıyla hükümetler ülkelerine girişleri ve ülkelerinden çıkışları kontrol altına almakta ve hatta sınırlardan insan ve eşya geçişlerini tamamen engelleyici önlemler uygulamaktadır.
Gerek ülkeler ve gerekse ülkeler üstü kuruluşlar tarafından küresel ticareti kolaylaştırıcı önlemlerin uygulamaya alındığı, ticari eşyaların alışverişine ilişkin mevcut uygulamaların ise geliştirilmeye çalışıldığı bir süreçte siyasi, sosyal, kültürel ve iktisadi faaliyetlerin kendilerine has süregelen düzenleri COVID-19 salgını kaynaklı bir krizle karşı karşıyadır. Ülkeler bu krizi sınır kapılarındaki yoğunlaştırılmış önlemler ile aşmaya çalışırken tedbir amaçlı engellenen sınır geçişleri küresel boyuttaki tedarik zincirini ve hizmet sektörünü başka bir kriz ile karşı karşıya bırakmaktadır.
• İptal edilen yolcu uçağı seferleri sebebiyle yolcu uçaklarında taşınan kargo hacmi için kargo uçaklarına olan talep artış göstermektedir.
• Çin’in ihracat hacmindeki daralma sebebiyle Çin merkezli konteyner gemileri iptal edilmekte olup bu durum Çin ile ticaret yapan ülkelerin kapasite sıkıntısı ile karşılaşmalarına sebep olmaktadır.
• Demiryolu taşımacılığındaki kısıtlamalar sebebiyle konteynerler limanlarda bekletilmektedir.
• Karayolu sınır geçişlerinde uygulanan kontroller ve sınırlamalar, karayolu taşımacılığında gecikmelere sebep olmaktadır. Bazı ülkelerde sınırlar hem insan hem de yük taşımacılığına kapatılmıştır.
TAŞIMA MODU BAZINDA ALINAN TEDBİRLER
DEMİRYOLU
• Türkiye
Koronavirüs sebebiyle Kapıköy geçişi üzerindeki tren trafiği askıya alınmış durumdadır. Kapıköy geçişi ilk olarak sınırlı sayıda vagon tahsis edilmesi kaydıyla İran yönüne taşımalara açılacak, İran yönünden Türkiye’ye gelecek boş/dolu vagon taşımalarının ise tampon bölgede kurulacak olan vagon dezenfektasyon sisteminin devreye alınması ve dezenfekte edilen vagonların en az 4 saat süre ile havalandırılmasına müteakip başlayacaktır.
KARAYOLU
• Azerbaycan
İran ve Azerbaycan arası yük taşımacılığı yapılabilmektedir. Sınırdan refakatli geçişe (sürücüsü ile birlikte kamyon) izin verilmektedir. Yolcu taşımacılığına izin verilmemektedir.
• Bulgaristan
Bulgar makamları 13 Mart’ta ülkede “olağanüstü hal” ilan ettiler. Korona virüsün yayılımını sınırlayan önleyici tedbirlere henüz uluslararası yolcu ve eşya taşımacılığının kısıtlanması dahil değildir.
• Gürcistan
26 Şubat 2020 tarihi itibarıyla TIR şoförlerinden Gürcistan’a giriş esnasında pasaport ibrazı uygulamasına geçildi. Son 21 gün içerisinde Çin, İran, Güney Kore ve İtalya’ya seyahate dair pasaportlarında vize/kaşe bulunan TIR şoförlerinin Gürcistan’a girişine (Gürcistan vatandaşları hariç) izin verilmemektedir. 15 Mart 2020 tarihinde Sarp Sınır Kapısı yolcu trafiğine kapatıldı ancak yük trafiğine yönelik herhangi bir kısıtlama yoktur.
• İtalya
Taşımacılık araçlarını kullanan personelin İtalya topraklarına giriş ve çıkışını engelleyen bir düzenleme bulunmamakla beraber İtalya’ya giriş, İtalya’dan çıkış ve transit taşımacılık devam etmektedir.
• Yunanistan
Yunan Hükümeti 15 Mart 2020’de korona virüsün yayılmasını sınırlandırmak için yeni uygulamalara başladı.
Güncelleme tarihi: 16.03.2020
Yolcu taşımacılığı:
• Yunanistan, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya ile sınırlarını kapatmaya karar verdi. İspanya’dan ve İspanya’ya uçuşları durdurdu. İtalya’dan ve İtalya’ya yolcu gemisi hizmetini sonlandırdı. Yunan vatandaşlarının ve daimi oturma hakkı olanların Arnavutluk ve Kuzey Makedonya’dan geçmelerine izin verilecek.
• Yunan limanları artık yolcu gemileri kabul etmeyecek.
Eşya taşımacılığı:
• Eşya taşımacılığı bu tedbirlerden muaftır.
• İtalya’ya ve İtalya’dan feribotlar yük taşımacılığı için normal işleyişini sürdürmektedir.
Buna ek olarak, Yunan Hükümeti 16 Mart’ta başka herhangi bir ülkeden Yunanistan’a giren kişilerin zorunlu karantinada 14 gün geçirmesini zorunlu tutmuştur. Uluslararası yük taşımacılığı yapan kamyon şoförleri 14 günlük karantina hükmünden muaftır.
HAVAYOLU
• THY
Yapılan seferlerde kargo taşınabilmektedir.
Güncelleme tarihi: 16.03.2020
| 17 Nisan’a kadar | Tüm İtalya, İran, Irak Seferleri iptal edilmiştir. |
| 17 Nisan’a kadar | 1 Nisan’a kadar tüm Çin seferleri iptal edilmiştir. 1-17 Nisan tarihlerinde Guangzhou, Pekin ve Şanghay haftalık 3 frk. Olarak devam edecek ve tüm Xi’an seferleri iptal edilecektir. |
| 17 Nisan’a kadar | Güney Kore seferlerinin 1 Nisan’a kadar tamamı iptal edilmiştir. 1-17 Nisan tarihlerinde ise haftalık 3 frk. Olarak icra edilecektir. |
| 1 Nisan’a kadar | Hong Kong (HKG) seferleri haftalık 2 frk. iptal edilerek haftalık 4 frk. olarak icra edilmektedir. |
| 17 Nisan’a kadar | Azerbaycan’da Nahçıvan-Gence (NAJ-KVD) seferleri Gence (KVD) olarak icra edilecektir. |
| 1 Nisan’a kadar | Haftalık 2 frk. Bahreyn (BAH) seferi iptal edilmiştir (Haftalık 7 frk. olarak icra edilmektedir). |
| 17 Nisan’a kadar | Türkmenistan’da haftalık 7 frk. Aşkabat (ASB) seferi iptal edilmiş, yerine haftalık 2 frk. Türkmenabat (CRZ) seferi planlanmıştır. |
| 17 Nisan’a kadar | İsrail’de Tel Aviv (TLV) seferleri günde 2 frk. olarak icra edilecektir. |
| 17 Nisan’a kadar | Suudi Arabistan’da tüm Riyad (RUH) ve Dammam (DMM) seferleri iptal edilmiştir. |
| 17 Nisan’a kadar | Kazakistan’da Almatı (ALA) ve Nur-Sultan (TSE) seferleri haftalık 3 frk. olarak icra edilecektir. |
| 17 Nisan’a kadar | Moğolistan’da Ulan Batur (ULN) seferleri ve tüm Kuveyt (KWI) seferleri iptal edilmiştir. |
| 17 Nisan’a kadar | Tüm Almanya, Fransa, İspanya, Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika, Avusturya ve İsveç seferleri Türkiye çıkışlı olarak yolcu taşıyacak, boş dönecektir. |
| 1 Nisan’a kadar | Tüm Dubai (DXB), Abu Dabi (AUH), Şarjah (SHJ), Amman (AMM) ve Akabe (AQJ) seferleri iptal edilmiştir. |
Güncelleme tarihi: 17.03.2020
| Bölge | Ülke | İptal Son Tarih | İptal Durumu |
| O.DOGU-KIBRIS | Lübnan | 31.Mar | İptal Yapıldı |
| D.AVR-BALKANLAR | Azerbaycan | 1.Nis | İptal Yapıldı |
| ASYA-UZAKDOGU | Özbekistan | 1.Nis | İptal Yapıldı |
| D.AVR-BALKANLAR | Gürcistan | 1.Nis | İptal Yapıldı |
| D.AVR-BALKANLAR | Moldova | 1.Nis | İptal Yapıldı |
| K.AFRIKA | Fas | 1.Nis | İptal Yapıldı |
| K.AVRUPA | Letonya | 15.Nis | İptal Yapıldı |
| O.AVRUPA | Polonya | 28.Mar | İptal Yapıldı |
| ASYA-UZAKDOGU | Taipei | 1.Nis | İptal Yapıldı |
• Türkiye
Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu kararlarına göre; 17 Mart 2020 saat 08:00 itibariyle İngiltere, İsviçre, Suudi Arabistan, Mısır, İrlanda ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne uçuşlar durdurulmuştur.
Güncelleme tarihi: 16.03.2020
• Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, Norveç ve Danimarka ülkelerinden Türkiye’ye uçuş yasağı 15 Mart 2020 tarihi itibarı ile getirilmiştir.
• Gürcistan ile havayolu ulaşımı karşılıklı olarak 20 Mart 2020 saat 24.00 itibarı ile durdurulacaktır.
DENİZYOLU
• Türkiye
Türkiye limanlarına gelen gemilerin limana gelmeden 24 saat önce yapması gereken gemi geliş bildirim yükümlüğünü 48 saate çıkarılmıştır.
