İzmit Tramvayı için fikir jimnastiği

İzmit Tramvayı için fikir jimnastiği :Büyükşehir Belediyesi’nin İzmit şehir merkezi için planladığı “Tramvay”; Yarımca-Uzuntarla arasındaki 32 kilometrelik güzergah için planladığı “Hafif raylı sistem” projelerini heyecanla destekleyenlerden biriyim.
Bu işlerin bu şehirde neden bu kadar geciktiğini, neden şimdiye kadar yapılmadığını sorgulamak ve eleştirmek hakkımızdır. Ama sırf AKP planladı diye tramvay ve hafif raylı sistem projelerini hafife almak, yanlış bulmak da en basit tabirle ahmaklıktır.
Bu şehirde toplu taşımanın tamamen lastik tekerlekli otobüs ve minibüsler üzerine bırakılması artık mümkün değildir. Metro çok büyük bir proje. Şimdiden karar verilse bile, nereden baksanız 20 yıl sonra bitebilecek bir iş. Üstelik maliyeti çok yüksek. Bu nedenle, bu şehrin
1-2 yıl içinde raylı sistemi, tramvayı kullanabilir olması gerekiyor.
Kuşkusuz bu projeler öyle paldır küldür, iyice hesap edilmeden yapılacak işler değil. Kentin geleceğini etkileyecek. Malum, Büyükşehir D-100 İzmit geçiş projesini bu şehri hiç tanımayan yandaş bir firmaya hazırlatıldı, ortaya şehir merkezinden çıkıp, Ankara yönüne gitmek isterken yeniden şehir içine girmenizi gerektirecek sapık bir proje çıktı. Halen tramvay ve hafif raylı sistem için güzergah projeleri hazırlanıyor. İster istemez bu işler de İzmit’i çok bilmeyen firmalara verildi.
Büyükşehir’in tercihi 7 kilometrelik tramvay projesini şehrin ortasından Yürüyüş Yolu’ndan; 32 kilometrelik hafif raylı sistem projesini mevcut D-100 karayolu üzerinden, refüjünden geçirmek. En kolay, en ucuz güzergahlar bunlar. Öyle sanıyorum ki, projeyi hazırlayacak firmalara da bu güzergahlar telkin edildi.
Ancak, gerek şehir içinden geçecek tramvay projesi, gerekse Yarımca-Cengiz Topel arasında kurulacak Hafif Raylı Sistem projesi, bu şehrin geleceğini etkileyecek. Şehrin yapısını değiştirecek. Hem tramvayı, hem hafif raylı sistemi en doğru güzergahtan geçirmek gerekiyor. Üstelik şimdi bir güzergaha rayları döşerseniz, sonra “Pardon burası olmadı. Başka yere alalım” deme lüksünüz de olamaz.
Biz dostlarla buluştuğumuzda İzmit üzerinde fikir jimnastiği de yaparız. İzmit’te pek çok kişi, şehir içinde çalışacak tramvayın mevcut Yürüyüş Yolu’nu işgal etmesini içine sindiremiyor. Geçenlerde bir sohbet sırasında İzmit’i çok seven ve düşünen dostlarımdan biri, “Tramvay için neden Şahabettin Bilgisu Caddesi düşünülmüyor?” dedi.
Bu fikri birkaç gündür kafamın içinde döndürüp duruyorum. Çok ciddi trafik ve ulaşım sorununun yaşandığı şehrimizde, şehir merkezindeki ana arterlerden biri olan Şahabettin Bilgisu Caddesi (Ankara Caddesi), özellikle son birkaç yıldan beri tamamen atıl hale geldi. Bu caddenin tamamı açık otopark olarak kullanılıyor. Büyükşehir’in otopark müteahhidine para kazandırıyor. Başka bir işe de yaramıyor.
İzmit için düşünülen tramvay malum eski DMO binasının oradan hareket edecek, Merkez Bankası önünden şehir merkezine girip, Yürüyüş Yolundan Otogar’a doğru gidecek. Güzergah için ana düşünce bu.
Düşünün; Merkez Bankası’nın oradan girsin, Otel Asya yanından-ki oradaki merdivenlerin boşluğu yeter- Şahabettin Bilgisi Caddesi’ne girsin. Halk Evi, Müftülük, Valilik güzergahından taa Adliye önüne kadar tramvay gidebilir. Buradan Bulvar’a çıkıp, Doğu Kışla mevkiinden Yahya Kaptan ve otogar güzergahına devam eder. Elbette Yürüyüş Yoluna göre, maliyet biraz yükselir. Ama Yürüyüş yolu kurtulur. Şehir merkezi kurtulur. Şehrin hiçbir işe yaramayan, atıl duran bir caddesi şehir içi ulaşımının içine katılmış olur.
Şahabettin Bilgisu Caddesi önerisini beğenmediniz mi?.. Bir de İstiklal Caddesi önerisi verelim. Tramvay yine Merkez Bankası önünden girer. Birinci geçitten İstiklal Caddesi’ne girer. Bu cadde de İzmit trafiğinde yok sayılan bir cadde. Üstelik boydan boya; şehrin ticari merkezinden geçiyor. Tramvay İstiklal Caddesi’nde Kuyumcular Çarşısı- Fethiye Caddesi-PTT- Soydan İşmerkezi- Belsa güzergahından Sanat Okulu önüne kadar ulaşır. Buradan Atatürk Bulvarı’na, oradan Rafet Karacan Bulvarına iner, Doğu Kışla’dan Yahya Kaptan’a girip, yine Otogar’a ulaşır.
“Tramvay Yürüyüş Yolundan geçsin. Bu şehirde başka alternatif yok” demek kolaycılıktır.
İşte Şahabettin Bilgisu Caddesi, işte İstiklal Caddesi alternatifleri. İkisi de uygulanabilir. Yürüyüş Yolu’na göre çok az maliyet artışı gelir. Ama şehir merkezi bu haliyle kalır. Şehir içi trafiğinde kullanılmayan iki büyük caddeden biri, toplu taşımanın yükünü omuzlar, hareketlenir.
Aynı şekilde Yarımca-Cengiz Topel arasında yapılması planlanan, tramvay projesine göre çok daha kapsamlı ve pahallı olan hafif raylı sistem projesi için de başka alternatifler düşünülebilir. Büyükşehir, yine en kolay ve en düşük maliyetli güzergah olduğu için D-100’ü düşünüyor. Ama D-100 mevcut trafik yükünü taşıyamıyor. Bir de hafif raylı sistemi koyduğunuzda D-100’de ciddi sıkıntılar yaşanacak. Hafif raylı sistemin durakları konusunda sıkıntılar olacak.
Taa 2004 yılında, Büyükşehir’de AKP iktidara yeni geldiğinde, İzmit’in kaderi üzerinde çok fazla söz söyleme yetkisine sahip bulunan Başkan Vekili, şimdiki milletvekili İlyas Şeker’in bu kente açıkladığı büyük bir proje vardı. Şeker, “Yarımca Atalar Mahallesi’nden İzmit şehir merkezine, Kozluk 2 nci Yola ulaşan D-100’e alternatif bir yol yapacağız” demişti. Söyledikleri pek çok şey gibi, bunu da yapamadılar. Ama bu güzergahta çok paralar ödenerek kamulaştırmalar yapıldı. Aslında Yarımca’dan İzmit’e ulaşacak D-100’e alternatif yeni yolun büyük bölümü ham olarak hazır. Hafif raylı sistemi buradan geçirelim. Yarımca’dan İzmit’e kadar bu güzergahtan gelir; Kozluk 2 nci Yol’dan İzmit’e girer, Saat Kulesi yanından D-100’ün altına, sahildeki Oramiral Salim Dervişoğlu Caddesine iner. Buradan Cengiz Topel Havaalanına kadar gider.
Özetle, hem Tramvay, hem Hafif Raylı Sistem artık bu şehir için şarttır. Gecikmiştir. Bu şehir biran önce tıkanan toplu taşıma sistemine bu çağdaş seçenekleri sokmalıdır. Ama bu büyük projeler için İzmit’i tanımayan, bilmeyen birkaç kişinin sırf maliyet düşünerek güzergah kararları alması yanlıştır. Sanılandan çok daha fazla seçenek vardır. Alternatif vardır. Bunlar masaya yatırılmalı, üzerinde çalışılmalıdır.
Hazır Yürüyüş Yolu var tramvayı buradan geçirelim; hazır D-100 var hafif raylı sistemi buradan yapalım demek kolaycılıktır. Bu şehirde artık bu şehrin bugününü, bir-iki yıl sonrasını kurtarmak için değil; bu şehrin 50 yıl sonrasını düşünüp, planlayarak iş yapılmalıdır. İyi pazarlar.