Banliyö hattı 2017’de tamam :Sirkeci-Halkalı ve Söğütlüçeşme- Gebze arasındaki banliyö hatları, Marmaray’a entegrasyon kapsamında iki yıl önce kapatılmıştı. Gebze-Halkalı arasında kesintisiz raylı sistem kurulmasını hedefleyen entegrasyon çalışmalarının 2015’in son aylarında tamamlanması planlanmıştı. Ne var ki böyle olmadı. Her iki yakada banliyö hatlarının iyileştirilmesinde ciddi bir ilerleme sağlanamadı. Anadolu Yakası’nda eski banliyo trenleri TCDD tarafından Haydarpaşa Tren Garı’na çekildi. İstasyonlar grafiticilerin ve film ekiplerinin çalışma alanı oldu. İstanbulluların onlarca yıl sabah-akşam okula işe giderken kullandığı tren setlerinin, vagonların üzerinde ot bitti. Peki banliyö hattındaki çalışmalar neden uzadı? Hat ne zaman tamamlanacak? İşte bu soruların yanıtlarını Ulaştırma Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Fatih Turan’a sorduk. Turan, projenin detaylarını, şimdiye kadar nelerin yapıldığını, nelerin yapılmadığını ve gecikmenin nedenlerini ve proje sürecini şöyle anlattı:
‘AĞUSTOS 2014’TE ÇALIŞMA DURDU’
“ İspanyol yüklenici OHL firması, tasarla-yap modeliyle hayata geçecek olan proje için 1 milyar 42 milyon Euro’luk teklif verdi. Proje, Gebze’den başlayıp Halkalı’ya hat boyunca bütün banliyo istasyonlarının yenilenmesini, iki hattan üç hata çıkarılmasını, Gebze’de ve Halkalı’da depo sahası yapılmasını, tren bakım onarımını kapsıyor. İhaleyi alınca Gebze’den Pendik’e olan kesimi YHT hattı için yaptılar. Bu kısmın açılışını 25 Temmuz 2015’te yaptık. Banliyö hattının işletileceği diğer hat da yüzde 90-95 oranında bitti, çalışmalar devam ediyor. Ayrılık Çeşmesi’nden Kazlıçeşme’ye kadar olan Marmaray içindeki sinyalizasyon, elektrifikasyon ve haberleşme gibi elektromekanik sistemler de tamamlandı.
Pendik’ten Ayrılık Çeşmesi’ne kadar bütün banliyo istasyonlarının altüst geçişlerini tamamlamaları gerekiyor. Kazlıçeşme’den Halkalı’ya kadar olan kesimi bitirmeleri gerekiyor. Bu arada Küçükçekmece’de ve İdealtepe’de arkeolojik kalıntı bulundu. Onlarla ilgili çalışma da sürüyor. Yüklenici OHL firması, Ağustos 2014’te, ‘Bitiremeyeceğiz, 400 milyon Euro daha verin tamamlarız’ diyerek işi durdurdu. Ancak verdikleri teklif anahtar teslimdi ve fiyatın artırılması mümkün değil. Firmanın lehine olan süre uzatım hakkı yaratacak hakları da var. Burada iki temel konu var. Biri Bakırköy’de istasyonun olduğu bölgede TCDD’nin kiracısı işyerleri var. Tahliye edilmesi, yıkılması gerekiyor. TCDD’nin kiracısı mahkemeye gittiği için süre uzamış, tahliye etmemişler. Bu nedenle İspanyollara süre uzatım hakkı doğuyor. Bunun için rahat davranmışlar. Ancak Bakırköy’deki kiracıların tahliyesi bugünlerde sonuçlanmak üzere. Bir de Göztepe’deki tarihi istasyonun yıkılmadan askıda tutularak altından üç hat geçirilmesi gerekiyor. Anıtlar Kurulu kararı için süre uzadığından firmaya da süre uzatma hakkı doğuyor.”
‘MAYIS’TA TEKRAR BAŞLADI’
Turan, İspanyol OHL firmasının yeni bir ortak aradığını anlattı: “Gelinen noktada İspanyol OHL firmasına ‘Türkiye’deki çalışma şartlarında yanınıza yerli ortak bulun’ dendi. Bunun üzerine büyük firmalarla görüşmelere başladılar. Tam sonuç alınabilmiş değil, görüşmeler devam ediyor.
Biz bir an önce işin bitirilmesi derdindeyiz. Tahkime giderse yeni bir ihale yapmak gerekecek, yine en az 2 sene gidecek. Biz firmaya tamamlatmak niyetindeyiz. Mayıs 2015’te çalışmaya tekrar başladılar. Arazide 500’e yakın eleman var. Farklı farklı taşeronlarla çalışıyorlar. Kolay değil, zorlanıyorlar. Biz de destek oluyoruz, Biz şimdi ‘Kısım kısım bitirin’ dedik.”
ETAP ETAP İLERLEYECEK
Yüklenici firmanın yeni bir iş takvimi hazırladığını açıklayan Turan, çalışmaların etap etap ilerleyeceğini belirtti: “Şöyle bir önceliklendirme yaptık. Bu hattı, İstanbul şehir içi ulaşımına katkı sağlayacak şekilde tamamlatalım. Anadolu Yakası’nda Ayrılıkçeşme hattını Sögütlüçeme’ye kadar 2 kilometre uzatalım. Marmaray’ı kullanacak insan sayısını artıralım. Avrupa Yakası’nda Kazlıçeşme’de biten Marmaray hattını Bakırköy’e kadar uzatmayı planlıyoruz. Birinci önceliğimiz Marmaray’ın şu anda çalışan hattını uzatmak. İkinci önceliğimiz ise, şu anda Pendik’e kadar gelen YHT hattını mümkün olduğu kadar Marmaray’a birleştirmek, önce Kartal’a getirmek, Kadıköy- Kartal metrosuyla entegre etmek, sonra Bostancı’ya Söğütlüçeşme hattını getirmek Marmaray’a getirip geçişi tamamlamak. Avrupa Yakası’nda da Bakırköy’den Halkalı’ya kadar hattı tamamlamak.
Pazartesi ve salı günü yeni iş programını getirecekler. 10 Eylül’de şirketin CEO’su gelecek. Mayıs ayında, ‘İspanya yönetimi kararı doğrultusunda zarar da etsek biz bu işi bitireceğiz’ dediler. Kamu menfaati neyse İstanbulluların menfaati neyse ona göre hareket edeceğiz. Bizim üst limitimiz belli, 1 milyar 42 milyon Euro. Firmaya ödenen para, yaklaşık 450 milyon lira. 600 milyon para ve iş duruyor. Bir kısmı yapıldı ama ödenmedi. Hedefimiz, 2016’da Marmaray’ı Avrupa Yakası’nda Bakırköy’e, Anadolu Yakası’nda da Söğütlüçeşme’ye getirmek, 2016 sonunda Kartal’a doğru getirmek. Etap etap bitirme yapacağız. 2017’nin ikinci yarısında tamamı bitmiş olur. Hedefimiz 2016 sonuna kadar açabildiğimiz kadar kesimi hizmete almak. Bu arada şu anda çürüyen, grafitilerin yapıldığı trenler daha önce çalışan TCDD’nin eski araçlarıdır. Marmaray hattının yeni araçları koruma altındadır.”
GEBZE-HALKALI 105 DAKİKAYA İNECEK
Proje tamamlandığında, banliyö hatları ile metro hatları Marmaray’a entegre edilmiş olacak. GebzeHalkalı arasında kesintisiz işletmeciliğe geçilecek. Çalışmalar sonunda Gebze’den Halkalı’ya 105 dakika içerisinde konforlu bir seyahat yapılacak.
75 BİN YOLCU TAŞINACAK
Marmaray Projesi’nin her aşamasıyla hayata geçmesiyle toplam hat uzunluğu 76 kilometre olacak. Gebze-Halkalı arasında 2-10 dakikada bir sefer yapılacak. Bir yönde saatte 75 bin yolcu taşınması planlanıyor. Banliyö hatlarının iyileştirilmesi ihalesini İspanyol OHL, 1 milyar 42 milyon 79 bin 84 Euro teklifle kazandı. Şirket, GebzeHalkalı banliyö hatlarının iyileştirilmesine yönelik inşaat işlerini yapacak, elektrik ve mekanik sistemleri kuracak.
