Beton Bariyerlerin Önemi Her Geçen Gün Artıyor :Geçtiğimiz günlerde İstanbul’da yaşanan metrobüs kazasında, çelik bariyerlerin kopmasıyla karşı şeride geçen metrobüs çok sayıda insanın yaralanmasına ve maddi hasara sebep olurken, yol güvenliği sorunu tekrar gündeme geldi.
İngiltere ve İrlanda’da kullanımı zorunlu olan beton bariyerler kaza sırasında; aracın karşı şeride geçmesini engellerken, ses yalıtımı özelliğiyle de çevre ve trafik güvenliğine katkı sağlıyor. Yapılan araştırmalara göre beton bariyerler; psikolojik olarak sürücülerin daha dikkatli araç sürmesini de sağlıyor.
Metrobüs şoförü ve yolcunun tartışmasıyla yaşanan trafik kazasının sosyolojik ve insani boyutları tartışılırken; çelik bariyerle ayrılmış yolların güvenliği gündeme taşındı. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB) CEO’su İsmail Bulut çelik bariyerin kopmasıyla artan maddi hasarlı kazalarda yaralı ve can kaybı sayısının beton bariyerler ile düşürülebileceğini savundu.
Bulut; “Geçtiğimiz günlerde yaşanan metrobüs kazasında çelik bariyerlerin ne kadar yetersiz kaldığını üzülerek ülkece tekrar görmüş olduk. Bu tür kazaların yüksek oranlarda olduğu yerlerde özellikle beton bariyerlerin olması hem can güvenliği hem mal güvenliği için birer zorunluluk olması gerekliliğini birkez daha düşünmeliyiz. İngiltere ve İrlanda’da zorunlu olarak, Avrupa ülkelerinde ise yasal zorunluluk olmamasına rağmen uzun yıllardır orta refüjlerde kullanılan beton bariyerler olası kaza durumlarında kaza yapan aracın yoldan çıkmasını engelleyerek daha büyük kazaların yaşanmasına; can kayıplarının ve maddi hasarların en aza indirgenmesine yardımcı oluyor. Orta refüjdeki beton bariyerler, çarpan bir aracın takla atmasını ve ters yöne geçmesini önlerken karşı yöndeki araçların hasar görmesini çok daha etkin bir şekilde engellerler. Özellikle ağır tonajlı araçların karıştığı kazalarda karşı şeride geçmeye bağlı olarak can kayıplarında ve maddi hasarlarda artış olduğunu görüyoruz. Çarpan aracın bariyer tarafından tutulabilmesi, bariyerin yanal deformasyonu, çarpan aracın stabilitesi, çarpışmadan sonra aracın hareket doğrultusu ve yolculara gelen darbe etkileri beton bariyerler ile olumlu sonuçlar vermektedir. Ayrıca yapılan araştırmalara göre beton bariyerler psikolojik olarak sürücülerin daha dikkatli araç sürmesini sağlamaktadır.” dedi.
Takla atma, uçuruma yuvarlanma, şiddetli darbe, karşı şeride geçmeye karşı beton bariyer
Beton bariyerler; araç içindekilere gelecek darbe şiddetini azaltacak şekilde tasarlanırken aynı anda trafik gürültüsünün çevreye yayılmasını önlemek, karşı yönden gelen trafiğin ışıklarını perdelemek gibi amaçlarla da hem trafik hem de çevre güvenliğini ön planda tutmaktadır. Beton yollar trafiğin daha güvenle seyrini sağlamak amacı ile yol kenarlarındaki engellerin önüne yerleştirilirken; kaza yapan aracın yoldan çıkması durumunda oluşacak tehlikelerin yanı sıra takla atma, uçuruma yuvarlanma, şiddetli darbe, karşı şeride geçmeye karşı kullanılmaktadır.
Çelik bariyere göre beton bariyerler daha ekonomik
Betonun ana maddesi olan çimento yurt içine dağılmış fabrika ve öğütme tesislerinden kolayca temin edilebilen, tamamen yerli bir üründür. Beton bariyerler prefabrike olarak veya yerinde dökme olarak kolayca üretilir. Prefabrike beton bariyerler vinç ile yerlerine yerleştirilirler. Montaj riski yok denecek kada azdır. Beton bariyerlerin ömrü 40-50 yıldır. Yüksek dayanımı ve kütlesi dolayısı ile servis ömrü süresince çarpmalardan fazla etkilenmez ve yıpranmaz. Dolayısı ile çelik bariyerlere oranla uzun süreçte çok daha ekonomiktir. İlk yapım maliyeti çelik bariyerlerden daha fazla olması durumunda bile, uzun süreçte bakım ve işletme masraflarının düşük olmasından dolayı çelik sistemlere göre faydalı ömür bazında ekonomiktir. Ağır vasıtalar için bariyer kullanılması durumunda (ağır hizmet bariyerleri) beton bariyer çelik sisteme göre hem ilk kurulum aşamasında ve hem de uzun süreçte daha ekonomik olmaktadır. Beton bariyerler meydana gelen bir kazadan sonra aynı bölgeye çarpan ikinci bir aracı da güvenle durdurabilecek özelliktedir.
Yorumlar kapatıldı.
Her beton bariyer, ulaşım yollarına için uygun bariyer olamaz. 1950’li yıllarda ABD’de New Jersey kentinde “Stewens Institut of Technology” tarafından geliştirilen ve literatüre New-Jersey Barieri, kısaca Jersey-Bariyeri olarak giren beton bariyer tipi, 1959 yılından itibaren de tüm ileri ülkelerde kullanılmaya başlanmıştır. Sonraki yıllarda ülkemizde otoyol imalatına paralel T.C. Karayolları tarafından da Standart-Karayolu-Bariyeri adı ile standartlaşmış ve uygulamaya konmuştur. Ters bir mantar şeklini andıran bu bariyerin çeşitli ölçülerde muhtelif çeşitleri mevcuttur (tabanı 60, 81,5, 100 cm gibi). Bariyerin taban yüksekliğinden yaklaşık 20 cm sonrası yukarıya eğik şekilde daralmakta, sonrası konik bir duvar şeklindedir (yüksekliği 80, 100 cm vs.). Bu bariyer tipi, geometrisi gereği, yanal araç çarpmasında, çarpan aracın yan tarafında sürtünme hasarı oluşmasını engeller. Sadece ön/arka gibi, tekerlek ötesi karöseri kısımlarında çarpma hasarına izin verir. Asgari 1 ton üzerindeki kendi ağırlığı ve de yol zeminine ankirajlanması nedeniyle de, normal hızlarda bariyerin araç tarafından geçişine güvenle engel olur. Sistem oldukça rijittir, yani esneme katsayısı ihmal edilebilir düzeydedir.
İstanbul da, Metrobüs yollarında da; hem yolun şeritler arasında, hem de şerit dışı sağ/sol yanlarda çelik kısa direk ve aralarındaki çelik halat gergi yerine ivedi çözüm olarak bu Jersey tip beton bariyer (Karayolları standart beton bariyeri) kullanılması kaçınılmaz gerekliliktir.
Bir başka kaçınılmaz tedbir ise, metrobüs hattının pek çok kısmının bir Kılavuz-Yollu-Sisteme (ki, 1979 yılında başlayan metrobüs geliştirilmesinde yolda cebri yönlendirme kılavuzu mevcuttur) geçiş yapılması kaçınılmaz gerek şarttır!