Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2011 yılında ‘Çılgın Proje’ adıyla tanıttığı Kanal İstanbul’un ÇED Başvuru Dosyası uygun bulundu ve projeye ilişkin ÇED süreci başladı. Daha önce sunulan 5 güzergâh 1’e indi. Buna göre proje Küçükçekmece Gölü Sazlıdere Barajı Terkos Gölü’nün doğusunu takip eden güzergâhta inşa edilecek. Projenin inşasına başlamak için bakanlığın onayı gerekiyor.
İstanbul Boğazı’na alternatif olarak planlanan proje alanı Avcılar, Küçükçekmece, Başakşehir ve Arnavutköy ilçeleri sınırları içerisinde yer alacak. Proje kapsamında tesis edilecek olan alt ve üst yapıların tamamı bu ilçelerin sınırları içerisinde kalacak.
Tamamlanan rapora göre, Kanal İstanbul’un güzergahının uzunluğu 45 kilometre. Kanal, Avcılar, Küçükçekmece, Başakşehir ve Arnavutköy ilçelerinden geçecek. Güzergah Marmara Denizi’ni Küçükçekmece Gölü’nden ayıran kıstaktan başlayarak, Sazlıdere Baraj Havzası boyunca devam edecek. Ardından Sazlıbosna Köyü’nü geçerek Dursunköy’ün doğusuna ulaşıp Baklalı Köyü’nü geçtikten sonra Terkos Gölü’nün batısında Karadeniz’e ulaşacak. 7 km’si Küçükçekmece, 3 bin 100 metresi Avcılar, 6 bin 500 metresi Başakşehir kalan yaklaşık 29 kilometre ise Arnavutköy sınırları içinde olacak.
Kanal İstanbul Tarihçesi
İstanbul Boğazı’na alternatif su yolu projesinin tarihi Roma İmparatorluğuna kadar gider. Bitinya Valisi Plinius ile İmparator Trajan arasındaki yazışmalarda Sakarya Nehir Taşımacılığı Projesinden ilk defa bahsedilmiştir.
Karadeniz ve Marmara’yı yapay bir boğazla birbirine bağlama fikri 16. yüzyıldan bu yana 6 kez gündeme gelmiştir. 1500’lü yılların ortalarında Osmanlı Devleti’nin hayata geçirmeyi planladığı 3 büyük projeden biri Sakarya Nehri ve Sapanca Gölü’nü Karadeniz ve Marmara’ya bağlamaktı. 1550 yılında Kanuni Sultan Süleyman döneminde gündeme geldi. Dönemin iki büyük mimarı Mimar Sinan ve Nicola Parisi hazırlıklara başlanmasına rağmen savaşlardan dolayı bu projenin hayata geçmesi iptal edildi.
Kanal İstanbul Teknik Detaylar
Şehrin Avrupa Yakası’nda hayata geçirilecek. Hâli-hazırda Karadeniz ile Akdeniz arasında alternatifsiz bir geçit olan İstanbul Boğazı’ndaki gemi trafiğini rahatlatmak adına Karadeniz ile Marmara Denizi arasında yapay bir suyolu açılacak. Kanalın Marmara Denizi ile birleştiği noktada 2023 yılına değin kurulması öngörülen iki yeni kentten biri kurulacak. Bu kanalla birlikte İstanbul Boğazı tanker trafiğine tümüyle kapanacak, İstanbul’da iki yeni yarımada, yeni bir de ada oluşacaktır.
- Uzunluk 40–45 km
- Genişliği (yüzey): 145–150 m
- Genişlik (taban): 125 m
- Derinlik: 25 m
453 milyon metrekareye kurulması planlanan Yeni Şehir’in 30 milyon metrekaresini Kanal İstanbul oluşturmaktadır. Diğer alanlar 78 milyon metrekare ile havaalanı, 33 milyon metrekare ile Ispartakule ve Bahçeşehir, 108 milyon metrekare ile yollar, 167 milyon metrekare ile imar parselleri ve 37 milyon metrekaresi ise ortak yeşil alanlara ayrılmıştır.
Projenin etüt çalışması iki yıl sürecek. Çıkartılan topraklar, büyük bir havalimanı ve liman yapımında kullanılacak, taş ocaklarının ve kapatılan madenlerin doldurulması için yararlanılacak. Projenin maliyetinin 10 milyar doların üzerinde olabileceği belirtiliyor.
15 Ocak 2018 tarihinde projenin güzergahı belli olmuştur. Ulaştırma Bakanlığı tarafından projenin Küçükçekmece Gölü, Sazlısu Barajı ve Terkos Barajı güzergahlarından geçeceği kamuoyuna duyurulmuştur.
Kanal İstanbul Maliyeti
Projenin toplam maliyetinin 20 milyar olması beklenmektedir. Köprü ve havalimanları gibi yatırımlar da hesaba katıldığında toplam maliyetin 100 milyar USD olacağı tahmin edilmektedir.
Proje 5 Yılda Tamamlamlanacak
İnşaat aşamasında ise yaklaşık 5 bin işçi çalışacak. Proje tamamlandığında ise bin kişiye istihdam sağlayacak. 1,350 DTW büyüklüğündeki gemilerin bile geçişi için uygun olacak. Kanal derinliğine bağlı olarak yaklaşık 1,5 milyar metreküp hafriyat çıkması bekleniyor. Deniz ve dip taramasından da 115 milyon metreküp malzemenin çıkacağı tahmin ediliyor.
Çıkan Hafriyat Ne Olacak?
ÇED raporunda yer alan ifadelere göre birinci grup ada 3 bölümden oluşacak ve toplam alanı 186 hektar olacak. İkinci grup ada ise 4 adadan oluşacak ve toplam alanı 155 hektar olacak. Üçüncü grup ada 3 adadan oluşup 104 hektar alanı kaplayacak. Çıkan hafriyat ada dışında, Karadeniz kıyısının doldurulmasında ve Terkos Gölü’nün olduğu bölgeye yeni kıyı yapımında kullanılacak.
Kanal İstanbul Köprüleri
Yapılacak köprülerin güzergahları da belli oldu. Köprüler dışında kanal içerisinde acil durum rıhtımları yapılacak. Gemi trafiğinin sağlanması, güvenli trafik ve kaza ya da arıza anında müdahale için 6 kilometrede bir olmak üzere 8 tane acil durumda yanaşmak için cep yapılacak. Bu ceplerin uzunluğu en az 750 metre olacak. Bunun dışında projede kanalın işletilmesine yönelik acil müdahale merkezleri, kanal giriş ve çıkış yapıları, gemi trafik sistemleri gibi alt ve üst yapılar, dalgakıranlar, fenerler ve Karadeniz ile Marmara Denizi’nde bekleme alanları yapılacak.
Büyük Kamulaştırma Yapılacak
En fazla etkilenecek alanlar ise 35 bin kişinin yaşadığı Şahintepesi ile 14 bin kişinin yaşadığı Altınşehir.
Kanal İstanbul ile ilgili en çok konuşulan konulardan biri de kamulaştırma alanlarıydı. Rapora göre 45 kilometrelik güzergahın 8’si Küçükçekmece Gölü, 12’si ise Sazlıdere’den geçiyor. Bir kilometrelik alan ise orman. Geri alan yerler kamulaştırılacak ve bu alan yaklaşık 23 kilometre kare. Nüfus yoğunluğunun en çok olduğu yerler ise Küçükçekmece Avcılar hattı ise Baklalı Terkos arasında bulunuyor. Projeden en fazla etkilenecek alanlar arasında ise 35 bin kişinin yaşadığı Şahintepesi ile 14 bin kişinin yaşadığı Altınşehir geliyor.
Kanal İstanbul Projesi Hakkında
İstanbul ili, Avcılar, Küçükçekmece, Başakşehir ve Arnavutköy ilçeleri sınırları içerisinde planlan “Kanal İstanbul” Projesinin hayata geçirilmesiyle; İstanbul Boğazındaki aşırı baskının azaltılması, muhtemel bir deniz kazası sonrasında yaşanabilecek olayların önlenmesi ve dolayısıyla İstanbul Boğazının seyir, can, mal ve çevre güvenliğinin sağlanması Türkiye için olduğu kadar Türk Boğazlarını kullanan tüm ülkeler için de büyük önem arz etmektedir. Planlanan proje ile İstanbul Boğazındaki yaşam ve kültürel varlıkları tehdit eden gemi trafiğinin minimize edilerek, boğazın her iki girişinde yoğun trafiğe maruz kalan gemilere alternatif geçiş imkanının sağlanması hedefleniyor.
Mevcut durumda detay mühendislik çalışmaları devam eden yaklaşık 45 kilometre uzunluğundaki Küçükçekmece Gölü – Sazlıdere Barajı – Terkos Doğusunu takip eden koridorun inşaat çalışmalarının 5 yıl içeresinde tamamlanması ve gerekli bakımların yapılması kaydıyla 100 yıl İstanbul’a dolayısıyla Türkiye’ye hizmet etmesi öngörülüyor.
Kanal İstanbul ÇED Raporu
Kanal İstanbul Çevresel Etki Değerlendirme Raporu’nun tamamı BURADAN indirilebilir. (Dosya 141 MB büyüklüğündedir)
