Çene, iki kemiğin birbiri ve diğer yüz kemikleriyle eklem yapmasıyla oluşan işlevsel bir yapıdır. Çene kemiklerinde oluşan yapısal bozuklukların tanı ve tedavisiyle ilgilenen alan ise çene cerrahisidir. Plastik ve Rekonstrüktif cerrahi alanı içerisinde yer alabilirken Diş Hekimlerinin Ağız, Diş, Çene Cerrahisi Anabilim dalında uzmanlık eğitimi alınarak da çene cerrahisi alanında hizmet verebilmektedirler.
Çene cerrahisi savaş esnasında yaralanan askerleri tedavi etmeye çalışılırken geliştirilen bir alandır. Günümüzde yaşanılan travmalar ve genetik faktörlerin etkileriyle çene cerrahisine başvuranların yanı sıra estetik açıdan da yüzün tüm görünümünü etkilediği için de çene cerrahisinden yardım alınmaktadır.
Çene Cerrahisine Hangi Durumlarda Başvurulur?
Çene cerrahisine başvurma nedenleri arasında yer alan temel sebeplerden biri; konuşma, yemek yeme, çiğneme, yutkunma gibi temel fonksiyonların yerine getirilmemesi ya da günlük hayatı etkileyecek düzeyde fonksiyon kayıplarıdır. Çene cerrahisine başvurmayı gerektiren diğer nedenler;
- Çenede bulunan tümöral yapılar ve kistlerin cerrahi işlemlerle alınması gereken durumlar olabilmektedir.
- Trafik kazaları veya farklı yaralanmalar sonucu çene kırıkları oluşabilmektedir. Çene kırıklarının tedavisinde de çene cerrahisi devreye girmektedir.
- Alt ve üst çene geriliği gibi estetik güzelliği bozan durumlar içinde çene ameliyatları yapılabilmektedir.
- Çene ucunun eğrilikleri ya da yapısal olarak çene kemiklerinden asimetrik durmaları da çene ameliyatı gerektiren durumlardan sayılabilmektedir.
- Doğuştan oluşan yapısal bozukluklar örneğin yarık damağa sahip bebekler içinde çene cerrahisine başvurulmaktadır.
Çene Cerrahisi Nasıl Uygulanır?
Yapılacak olan işleme göre farklı tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Estetik alanda çene cerrahisine başvurulacaksa; törpüleme, tel ya da vida takma işlemleri, çene kemiklerinin bir kısmının kesilerek çıkarılması gibi işlemler yapılabilmektedir. Travmatik yaralanmalar ya da kırıkların tedavisinde çene kemiklerini sabitlemek için vidalar kullanılabilir. Bu tedavi yöntemlerinin belirlenmesine, uzman hekim eşliğinde yapılan muayeneler sonucu karar verilmektedir.
Çene ameliyatı için genel olarak ağız içerisine kesi açılarak işlemler uygulanır. Bu sebeple tedavi sonrasında bir yara izi kalmaz. Sadece bir çenede uygulama yapılacaksa 1-2 saat sürebilen müdahaleye gerek duyulur. İki çeneye birden uygulanan ameliyatlarda ise bu süre 3-5 saate kadar uzayabilmektedir.
Çene Cerrahisinin Riskleri Nelerdir?
Çene ameliyatlarında tüm ameliyatlarda görülebilecek sorunlarla karşılaşılabilir. Genel anestezi altında uygulanan işlemler olduğu için ameliyat sonrasında anestezi nedeniyle bulantı, kusma, birkaç saat adaptasyon sorunu yaşanılabilmekte. Bunun yanında yüz çevresinde morarmalar ve şişlikler görülür. Günlük hayatı belirli bir süre etkileyen bu süreçte iyileşme süreci uzun sürebilmektedir. İşinde uzman hekimlerle çalışılması ameliyat esnasında gelişebilecek diğer sorunların kontrol altına alınmasında yardımcı olacaktır.
Çene Cerrahisi Sonrasında İyileşme Süreci Nasıl Olur?
Çene ameliyatlarından sonra ilk saatlerden itibaren sıvı gıda tüketimine başlanılabilmektedir. Uzman hekimin belirlemiş olduğu antibiyotik ve ağrı kesicilerle ilaç tedavisine başlanır. Bu süreçte en az ağrı ve acı duymanız için gerekli ilaç dozları verilmektedir. Hekimin gözlemleri ve muayeneleri sonucunda 3-4 gün içerisinde hastaneden taburcu olmanız mümkündür. Yüzdeki şişlikler ve morlukların giderilmesi için kullanılacak ilaçlarla iyileşme süreci hızlandırılmaktadır. Birkaç hafta içerisinde ödemin ve morlukların düzelmesi öngörülmektedir. Tam anlamıyla iyileşme için daha uzun bir süre gereklidir. İyileşme sürecinde kişiler arasında farklılık görülebilmektedir. Genel olarak 2-3 ay içerinde tam iyileşme görülür.
Çene Cerrahisini Kimler Yaptırabilir?
Acil müdahale gerektiren durumlarda bir yaş sınırı yoktur. Diğer işlemler için kadınlarda ve erkeklerde 18 yaş sınırı bulunmaktadır. Bunun nedeni çene gelişiminin tamamlanmasını beklemektir. Bu sayede yapılan işlemin kalıcılığı artarken ilerleyen dönemlerde tekrar bir sorun yaşanmasını önlemektir.
