Kronik böbrek hastalığının son aşaması olan böbrek yetmezliği özellikle böbrek hastalıklarının sık görüldüğü ülkemiz açısından önemli bir sorun. Hastalığın ortaya çıkmasında diyabetten, romatolojik hastalıklara kadar birçok etkenin bulunduğunu hatırlatan İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Süheyla Apaydın, erken evrede tanı konmasıyla birlikte önemli ölçüde tedavi edilebildiğini söyledi.
Zor bulgu veren böbrek yetmezliği hastalığının giderek yaygınlaştığına dikkat İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Süheyla Apaydın, doğrudan böbreği etkileyen nefritler, böbrek ve idrar yolu taşlarının da böbrek yetmezliğine yol açabildiğini söyledi ancak çoğu zaman tanının geç konması nedeniyle hastalığın doğası gereği ilerlemeye eğilim gösterebileceği uyarısında da bulunan Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Süheyla Apaydın, “Böbreğin yapısal bozukluklarının yanı sıra şeker hastalığı, yüksek tansiyon, ateroskleroz, romatolojik hastalıklar, enfeksiyonlar ile doğumsal ve genetik sendromlar pek çok organ ve sistemin yanı sıra böbreği de etkileyerek böbrek yetmezliğine neden olabiliyor. Bu sorunların ülkemizde de oldukça yaygın olduğu ve giderek da yaygınlığının arttığı düşünüldüğünde kronik böbrek yetmezliğinin öneminin giderek arttığını söyleyebiliriz” diye konuştu.
Başlangıç belirtilerine dikkat!
Eğer altta yatan hastalık biliniyor ve hasta yakından takip ediliyorsa hastalığın tanınmasının daha kolay olacağını hatırlatan Prof. Dr. Süheyla Apaydın, sözlerine şöyle devam etti: “Sinsi seyirli olanlarda ise böbrekteki hasarın özelliği ve miktarına bağlı olarak tansiyon yükselmesi, kronik yorgunluk, halsizlik, gece idrara çıkma, ağız kokusu, su içme ihtiyacının artması, bacaklarda başlayan ödem gibi belirtiler görülebiliyor. Maalesef, özellikle gençlerde, belirtiler ancak ileri evreye geldikten sonra ortaya çıkabiliyor” dedi.
Diyabet ve hipertansiyon kontrolü önemli
Ülkemizde kronik böbrek yetmezliğinin en sık görülen iki nedeninin diyabet ve hipertansiyon olduğu bilgisini veren Prof. Dr. Süheyla Apaydın, “Diyabet, hipertansiyon gibi böbreğin tutan sistemik hastalıklarda esas hastalığın tedavisi ihmal edilmemelidir. Ne kadar iyi kontrol altında olursa, böbreğin hastalanma ihtimali o kadar azalır keza altta yatan neden ne olursa olsun, kan basıncını kontrol altına almak, nereden gelen tuz olursa olsun tuzu azaltmak, hayvansal proteinleri öğünlerde azaltmak, kilo vermek, sigarayı bırakmak, kontrolsüz ağrı kesici, iltihap azaltıcı ilaç kullanmamak, acil koşullar hariç nefroloji veya iç hastalıkları uzmanına danışmadan kontrast madde (boya) verilen tomografi, anjiografi grafi çektirmemek gerekir. Belirli aralıkla düzenli takibe gelmek gerekir ayrıca kan şekerinin kontrolü, alkali tedavisi, ürik asitin azaltılması gibi diğer ilaç tedavileri de verilebilir” diye konuştu.
“Tek bir tedaviyle sonuç almak mümkün değil!”
Kronik böbrek yetmezliğinde pek çok faktörün etkili olduğu ve bütün bu faktörlerin beraber kontrol edilmesi gerektiği bilgisini paylaşan Prof. Dr. Apaydın, sözlerine şöyle devam etti. “Örneğin tuzu azaltmadan ilaçlara rağmen kan basıncını kontrol edemezsiniz. Uygun tansiyon ilacı kullanmadan idrarda protein kaybı azalmaz. Kilo veremezseniz tansiyon, şeker kontrolü zor olur. Alkali tedavisi verseniz de hayvansal proteini azaltmadan böbreğin bozulmasını yavaşlatmazsınız. Maalesef tek bir tedaviyle her şey düzelir, kesin sonuç alınır diye bir yaklaşım söz konusu değil” dedi.
“Sihirli formüllere itibar göstermeyin!”
“Hastaların bir nevi umutlarını sömüren, internette bol bol tavsiye edilen gilaburu, yaban mersini, biberiye, kantaron, kudret narı (acı kavun) ile Çin kaynaklı bitkisel tedavilerin hiçbir yararı olmadığı gibi özellikle Çin kaynaklı bitkisel tedaviler hastalığın ilerlemesini arttırabiliyor” uyarısı yapan Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Süheyla Apaydın, “Gilaburu ve yaban mersinin içerdikleri bir maddeden dolayı sık sistit gibi idrar yolu enfeksiyonlarının sıklığını azaltıcı etkileri olabilir ancak bilimsel çalışmalarla kanıtlanmamıştır” diye konuştu.
