TUSAŞ Kurumsal Pazarlama ve İletişim Başkanı Serdar Demir, “Yıldız Teknik Üniversitesi Savunma Sanayii Günleri” etkinliğine konuk oldu. Defence Turk’ün basın sponsorlarından olduğu etkinlikte Serdar Demir, konuşması sırasında geliştirilen sistemlerin durumlarıyla ilgili bilgiler verdi. Demir, T129 ATAK Helikopterinin ihracatı ile ilgili önemli bilgilere değindi.
Serdar Demir, TUSAŞ tarafından geliştirilen T129 ATAK Helikopterinin Filipinler’e ve Pakistan’a ihracatı ile ilgili son duruma değindi. Pakistan’a ihraç edilmesi planlanan ATAK helikopterlerinin izinleri için ABD’deki Kongre onay sürecinin halen devam ettiğini belirten Serdar Demir, Filipinler’e yapılması planlanan ihraç için gereken izinlerin alındığını bildirdi.
Bahse konu gelişme ilk olarak Nisan 2021’de, CNN Türk’ün “Ne Oluyor” programına konuk olan TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil tarafından dile getirilmişti. Kotil, ATAK helikopterinin Filipinler’e ihracatına yönelik ABD’den onay geldiğini söyleyerek ilerleyen aylarda Filipinler’e ihraç edilecek T129’ların üretimine başlanacağını belirtmişti.
Filipinler Hava Kuvvetleri (PAF) teknik çalışma grubu, ilk olarak 2018’in sonlarında saldırı helikopteri programı için T129 ATAK helikopterini seçmişti. O zamandan beri, T129 ATAK’ın ABD yapımı LHTEC CTS800-400A motorunun ihracat kısıtlamaları nedeniyle platformun Filipinler Hava Kuvvetleri’ne satışı ertelendi.
Temmuz 2020’de Filipinler Millî Savunma Bakanlığı (DND) tarafından yapılan açıklamada, Filipinler’in, Türkiye’nin helikopteri ihraç etme konusunda yaşadığı sorunlara rağmen T129 ATAK platformunu satın alma niyetini koruduğu belirtilmişti. DND Halkla İlişkiler Şefi Arsenio Andolong “DND, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii tarafından sunulan T129 ATAK’ın devralınmasıyla ilerleyecek. Türkiye’nin devralımdan önce belirli garantileri taahhüt etmesini talep edeceğiz.” şeklinde konuşmuştu.
Maliyet ve Performans Bakımından Önde
Amerika Birleşik Devletleri’nde Boeing üretimi AH-64 Apache veya AH-1Z Viper saldırı helikopterlerinin Filipinler’e satışına yönelik onay çıkmıştı. Bir süredir TUSAŞ ürünü T129 ATAK helikopteriyle ilgilendikleri ve tedarik etmeleri yönünde talepleri olduğu Filipinler’de ABD tarafından gelen yeni gelişme bir çok soru işaretine neden olmuştu. ABD Dışişleri Bakanlığı, Filipinler Hükûmetine olası 6 adet AH-64E Apache ve 6 adet AH-1Z Viper saldırı helikopteri satışını onaylamıştı.
Filipinler Savunma Bakanı Delfin Lorenzana, Malacanang’da düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada Filipinler Hava Kuvvetleri’nin ABD yapımı helikopterlerin tedarikinden vazgeçmelerinin nedenini de açıklamıştı. Bakan Lorenzana, ABD ile Filipinler arasındaki siyasi ilişkilerin sorunlu olmadığını ancak Türk firmasının sunduğu saldırı helikopteri T129 ATAK’ın aynı verimi daha uygun maliyete sunacağını ifade etmişti.
T129 Atak helikopterinde motor olarak Rolls–Royce ve Honeywell ortaklığıyla geliştirilen, 2 adet 1014 kW gücünde, LHTEC-CTS800-400A kullanılmakta. Birleşik Krallık merkezli Rolls–Royce ve ABD merkezli Honeywell ortaklığıyla geliştirilen motorun ihracat için tedarikinde sorun yaşandığı bir süredir ifade edilmekte. Türkiye bu bağlamda dışa bağımlılığı ortadan kaldırmak için TEI ana yükleniciliğinde TS1400 turboşaft motoru üzerinde çalışmaya devam ediyor. ABD’nin bu noktada Türkiye’ye karşı örtülü bir ambargosu olduğu yetkililerce ifade edilmekte ve yerli çözüm vurgusu yapılmaya devam edilmekte.
