20 Mayıs 1933’te Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı “Devlet Hava Yolları İşletmesi” olarak kurulan ve bugün 88’nci kuruluş yıl dönümünü kutlayan Türk Hava Yolları (THY) bu sürede dünyanın en çok ülkesine uçuş yapan havayolu şirketi oldu.
20 Mayıs 1933 tarihli 2186 sayılı kanunla kurulan ve ilk adı Havayolları Devlet İşletme İdaresi olan Türk Hava Yolları, 1935 yılına kadar Millî Savunma Bakanlığı’na bağlı kaldıktan sonra 2744 sayılı kanunla, Bayındırlık Bakanlığı’na bağlanmıştır. 5 uçak ve 23 koltuk kapasitesi ile Ağustos 1933 tarihinde operasyona başlamıştır. İlk uçağı Amerikan Curtiss imalatı 208 seri numaralı Kelebek adı verilen King Bird D-2 uçağı idi. Tanesi 25.555 dolara satın alınan çift motorlu uçak, sadece beş yolcu taşıyabiliyordu. Uçağın ilk seferi 3 Şubat 1933’te İstanbul’dan Eskişehir aktarmalı Ankara uçuşu olmuştur. King Bird D-2’ler yerini İngiliz de Havilland imalatı DH.89A Dragon Rapide (1936) ve DH.86B Dragon Express’lere (1937) bırakmıştır.
1933 yılındaki filo:
- 2 adet Curtiss King Bird (5 koltuklu)
- 2 adet Junkers F-13 Limozin (4 koltuklu)
- 1 adet Tupolev ANT-9 (10 koltuklu)
1935 yılında Bayındırlık Bakanlığı’na, 03.06.1938 tarih ve 3424 sayılı kanunla, Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü’ne çevrilmiş ve katma bütçeli bir idare olarak Ulaştırma Bakanlığı’na bağlanmıştır. 21 Mayıs 1955 tarihli ve 6623 sayılı kanunla Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü kaldırılmış, Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı adı ile “her nevî hava nakliyatı ve buna müteferri yapmak ve hususî hukuk hükümlerine göre idare edilmek üzere Hükûmete bir Anonim Ortaklık kurma” yetkisi verilmiştir. 20 Şubat 1956 tarihinde Esas Mukavelenâmesi’nin Bakanlar Kurulu’nca tasdik edilmesi, Ticaret Sicili’ne kayıt ve ilan olunması ile Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı kurulmuş ve 1 Mart 1956 tarihinde faaliyete geçmiştir. Kuruluşundaki sermayesi 60 Milyon TL idi.
Türk Hava Yolları bugün 365 uçaklık modern bir filoya ve 127 ülkeyi kapsayan bir uçuş ağına sahip. Operasyonlarına ilk olarak, “Devlet Hava Yolları İşletmesi” adıyla İstanbul Atatürk Havalimanı’nda (eski adıyla Yeşilköy Havalimanı) başlayan Türk Hava Yolları 1943- 1945 yılları arasında filosuna kattığı yeni uçaklar ile bugünkü başarının temellerini attı.
Koronavirüs salgını nedeniyle zor günler yaşayan havacılık sektöründe yaptığı yatırımlar ve doğru stratejilere THY, 2020 yılında Avrupa’nın zirvesinde yer aldı. Türk Hava Yolları, açıklanan rakamlara göre 2020 yılını Avrupa’da en çok uçan (44 iç hat, 165 dış hat noktaya) network taşıyıcı olarak geride bıraktı. Pandemi nedeniyle 2020 yılında 2019’un yüzde 40’ı kadar kapasite arz edebilen şirket yolcu sayısında en az düşüş yaşayan (eksi yüzde 62), network taşıyıcılar arasında doluluk oranı en yüksek (yüzde 71) şirket olmayı başardı.
THY’nin kuruluşunun 88’nci yıl dönümü ile ilgili açıklamalarda bulunan Yönetim Kurulu Başkanı İlker Avcı, “Başarı yolculuğumuzun 88. yılında, bayrağımızı ilk günkü heyecanla taşımaya devam ediyoruz. Bu yolculukta gökyüzünde kimi zaman güzel günlerle kimi zaman fırtınalarla karşılaşan şirketimiz, atılan doğru adımlar sayesinde şu an dünyanın en saygın havayolu şirketlerinden biri konumunda. Havacılık sektörünün üzerine kara bulut gibi çöken pandemi sürecini atlattığımızda, milletimizden ve ülkemizden aldığımız enerjiyle endüstrideki payımızı artırmaya devam edeceğiz. Şirketimizin bugünlere gelmesinde emeği geçen herkese minnet duyuyoruz” dedi.
Konuyla ilgili olarak sosyal medya hesabından bir paylaşımda bulunan THY Basın Müşaviri Yahya Üstün ise şunları söyledi: “Bundan tam 88 yıl önceydi. Aradan geçen zamanda çok şey değişti belki ama heyecanımız ve bayrağımızı dalgalandırmaktan duyduğumuz gurur hala ilk günkü gibi… İyi ki gökyüzündeyiz”
