AŞTİ ve Dikimevi arasında çalışan ANKARAY Hafif Raylı İşletim Sistemi, 25 yıl önce bugün Ankaralı vatandaşların hizmetine sunuldu.
Ankaray, Ankara’daki toplu taşıma koduyla A1, Türkiye’nin başkenti Ankara’da hizmet veren 8,5 kilometrelik metro sistemidir. Açıldığı 30 Ağustos 1996 tarihi itibarıyla, Ankara’nın en eski, Türkiye’nin de İstanbul’daki M1 metro hattından sonraki ikinci en eski hızlı ulaşım hattıdır. Hattın bir ucu şehrin Yenimahalle ilçesinin güneydoğusundaki Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi (AŞTİ)’den başlayıp, Çankaya ilçesinin kuzey doğusundaki Dikimevi durağında son bulur ve 11 istasyondan oluşmaktadır. Özellikleri itibarıyla metro hattı olan Ankaray’ı, Ankara Büyükşehir Belediyesi mevcut hattı hafif raylı sistem olarak sınıflandırmaktadır. Ankaray kelimesi Ankara ile ray kelimelerinin birleştirilmiş halinden oluşmaktadır. 8.527 m. hat uzunluğu ve 11 istasyondan oluşan Ankaray Hafif Raylı Sistemi, Ankara kent merkezinin önemli bir aksında, Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi ve Dikimevi arasında hizmet vermektedir. ANKARAY, tek yönde saatte 27.000 yolcu taşıma kapasitesine sahiptir. Ankaray güzergâhının 215 m.’si hemzemin, 410 m.’i yarma, 1.757 m.’si delme tünel, 4.920 m.’si ise aç-kapa tünel şeklinde, inşa edilmiştir.
Ankara Kentsel Ulaşım Ana Planında (2015) yer alan ANKARAY, Kent merkezinin bu kesimindeki yoğun talebin çağdaş bir hizmetle karşılanması, yeni yapılan Ankara Şehirlerarası yolcu terminali ile bağlantısı düşünülerek Terminal-Beşevler-Tandoğan-Maltepe-Kızılay-Kurtuluş-Dikimevi güzergahlarında Raylı Toplutaşım Sistemi olarak projelendirilmiştir.
Ankara’nın 1990 yılına ait yatırım planında orta kapasiteli bir toplu taşıma hattı inşaatı yer aldı. Planlanan hat Hazine Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Ulaştırma Bakanlığı ve EGO’nun katıldığı ortak toplantıda incelendi ve 1991 yılının sonunda kabul edildi.
Hat Söğütözü’nden başlayıp Kızılay’dan geçerek doğuda Dikimevi’ne varacak şekilde planlandı. Kızılay’da o sırada inşaat halinde olan Batıkent’e giden M1 hattına aktarma yapmak mümkün olacaktı. Mamak tarafına doğru doğu yönüne doğru bir uzatma düşünüldü ama asla kabul edilmedi. Ankara’nın artan ulaşım talebini karşılamak amacıyla yapımına 7 Nisan 1992 tarihinde inşaata başlanıldı. Ankaray, 30 Ağustos 1996 tarihinde tamamlanarak dönemin başbakanı Necmettin Erbakan tarafından AŞTİ – Dikimevi güzergâhında hizmete açıldı. Ankaray, İstanbul’daki M1 hattından sonra açılan ilk, Ankara’daki M1 ve İzmir’deki Fahrettin Altay-Evka 3 hattından önce açılarak ülkedeki ikinci metro hattı olmuştur.
Ankaray Güzergahı
Ankaray 8,527 km’lik doğu-batı güzergahında Söğütözü’ndeki AŞTİ ile Çankaya’daki Dikimevi’ndeki 11 istasyon arasında çalışmaktadır. Hattın büyük bir çoğunluğu, hattın en batı tarafındaki AŞTİ ile Emek istasyonları arasındaki 740 metrelik (0,460mil) kısım haricinde, yer altından gitmektedir. Güzergah, Mevlana Bulvarı’nın doğu tarafında kalan , otobüs terminalinin karşısında bulunan AŞTİ durağından başlar. Daha sonra Emek istasyonuna gitmek için yeryüzüne çıkar, buradan istasyonun kuzey yönüne doğru 254 metre kuzeye doğru yol alır. Rota doğu yönüne, Bahriye Üçok Bulvarı’na döner ve bu bulvarın altından devam eder, daha sonra Anıtkabir yakınlarında Gazi Mustafa Kemal Bulvarı olur. Maltepe istasyonundan, ulaşım sisteminden çıkarak Ankara Garı’na ulaşılabilir. Hat doğu yönüne Kızılay durağına ulaşarak devam eder. Buradaki istasyondan M1, M2 ve M3 hatlarına aktarma yapılabilir. Kızılay’dan sonra Ankaray güzergahı Ziha Gökalp Bulvarı altından Kurtuluş istasyonuna kadar devam eder. Kurtuluş istasyonundan banliyö tren hattına aktarma yapmak mümkündür. Kurtuluş durağından sonra güzergah Cemal Gürsel Bulvarı altından doğu terminali olan Dikimevi istasyonunda sona erer.
Ankaray İstasyonları
- AŞTİ
- Emek
- Bahçelievler
- Beşevler
- Anadolu – Anıtkabir
- Maltepe
- Demirtepe
- Kızılay
- Kolej
- Kurtuluş
- Dikimevi
Ankaray’da Yapımı Devam Eden Hatlar
Söğütözü uzatması
AŞTİ’den Söğütözü’ne bir istasyonluk uzatma inşa edilmektedir. M2 hattındaki Söğütözü Metro İstasyonu’nun yanına inşa edilecek istasyon ile M2 hattına aktarma sağlanacaktır.
Mamak uzatması
15 Mayıs 2020 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankaray hattını Dikimevi’nden Mamak ilçesindeki Natoyolu’na uzatacak hattın ihale ilanına çıktı. Şu anki hattın Dikimevi durağından Natoyolu Caddesi ile Doğukent Caddesi’nin kesişiminde bitmesi öngörülen 7,4 kilometrelik ve 8 istasyonluk bir uzatma yapılması planlanmaktadır. Her ne kadar bu hat ayrı bir hatmış gibi A2 hattı olarak kodlansa da mevcut A1 Ankaray hattının doğu yönüne doğru uzatılması işidir.
4 Haziran 2020 tarihinde firmalardan ön yeterlilik tekliflerini alan büyükşehir belediyesi 11 Ağustos 2020 tarihinde “Ankaray (A1) Dikimevi-Natoyolu Raylı Sistem Uzatma Hattı Uygulama Projesi” olarak ihaleye çıktı. 12 Ekim 2020 tarihinde ihaleyi kazanan İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Metro İstanbul firması ile imzalar atıldı. 20 Ekim 2020 tarihinde de kazanan firmaya yer teslimi yapılmıştır. 18 Ocak 2021 tarihinde proje kapsamında zemin etüt sondaj çalışmalarına başlanılmıştır.
Ankaray’da Yapımı Planlanan Hatlar
Batı uzatması
Söğütözü’nden, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne kadar yaklaşık 5 km uzayacak olan Ankaray, Yüzüncüyıl ve ODTÜ olmak üzere iki istasyondan oluşacaktır.
Karapürçek hattı
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2018 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre, Ankara’nın en kalabalık mahallesi olan Karapürçek , Siteler Mobilya Sanayisi arasında 4-5 mahalle daha ulaşımı karşılayamayacak duruma gelmiştir. Büyükşehir Belediyesi, ihtiyaca cevap verilememesi durumunu gözönüne alıp, ilk aşama olarak, Siteler içinden geçerek, Karapürçek Mahallesi son durak olacak şekilde, raylı sistem hattı planlamıştır.
