Elektrokardiyografi (elektro-kardiyo-grafi = EKG) kalbin elektriksel aktivitesinin ve ritminin kaydedilmesini sağlayan bir testtir. Bu test için kullanılan tıbbi cihaz ise EKG cihazıdır. Bu cihazlar elektriksel sinyalleri grafiksel hale dönüştürerek hekim muayenesini kolaylaştırır. Hem aile sağlığı merkezlerinde hem de hastanelerde kullanılabildiği gibi iş yeri hekimliğinde de kullanılabilir. Son dönemde artık evlerde dahi EKG cihazlarından faydalanılmaktadır. EKG holter adı verilen özel cihazlar hastaya 24 saat bağlı kalarak kalbin elektriksel aktivitesini kayıt altına alır. Genellikle kardiyoloji hekimleri tarafından sıkça kullanılır. Ayrıca, hastanelerde ve kardiyoloji merkezlerinde bulunan, kalp stres testi olarak bilinen, bir koşu bandı üzerinde hastanın EKG testinin yapıldığı cihazlar da vardır. Bunlara eforlu EKG denir. Test sonucunda ortaya çıkan grafiklerin doğru yorumlanabilmesi için testte parazit bulunmaması oldukça önemlidir. EKG cihazları elektromanyetik alanlara çok duyarlıdır. Bu nedenle marka model fark etmeksizin cihazların çıktılarında parazit oluşma ihtimali vardır. Cihazları olumsuz etkileyen faktörler, alınacak bazı önlemler ile engellenebilir. EKG cihazlarını olumsuz etkileyen faktörler temel olarak beş ana başlıkta incelenebilir.
Elektrotların Hatalı Yerleşimi Yanlış Ölçüme Sebep Olabilir Mi?
EKG elektrotlarının hatalı yerleştirilmesi nedeniyle test grafiğinin yönü ters gözükebilir ve bu nedenle sonuçlar yanlış yorumlanabilir. Özellikle kollara ve bacaklara yerleştirilen elektrotların ters bağlanması, bu duruma yol açabilir. Elektrotlar bağlandıktan sonra kontrol edilmesi gerekir. Ayrıca göğüs duvarına yerleştirilen elektrotların da doğru konumlandırılması gerekir. Aksi halde hatalı veya parazitli sonuçlar söz konusu olabilir. Hatalı elektrot yerleşimi sık karşılaşılan bir durumdur. Hem göğüs (göğüs kafesine yerleştirilen V1-V6 elektrotları) hem de ekstremitelere yerleştirilen elektrotların hata fark edilir edilmez doğru konuma getirilmesi ile kolayca giderilebilen bir sorundur.
Elektriksel Aktiviteyi Etkileyen Durumlar Nelerdir?
Kalbin elektriksel aktivitesini ölçme temeline dayanan EKG cihazları, elektromanyetik alanlardan olumsuz şekilde etkilenir. Özellikle EKG çekilen odadaki diğer ekipmanlar ve duvarın içindeki elektrik kabloları, EKG sinyallerini bozabilir. Elektrotların doğru şekilde bağlanmasına rağmen normalde düz olması beklenen grafikteki izoelektrik hattın kalın ve titreşimli olması, sinyallerin etkilendiğini gösterir. İzoelektrik hat, EKG grafiğindeki dalgaların arasında yer alan ve normalde düz çizgi şeklindeki hattır. Bu sorun, duvardaki elektrik prizlerine bağlı diğer cihazlar nedeniyle oluşabileceği için sorunun çözümü için sürekli kullanım gerektirmeyen cihazların fişi prizden çekilmelidir. Ayrıca hastanın ve EKG cihazının diğer cihazlardan uzak bir konuma yerleştirilerek testin yapılması parazit oluşumunu önleyebilir. Bunun dışında EKG testi yapılan kişinin üzerinde bulunan metal aksesuarlar da parazit oluşumuna neden olabilir. Kemer tokası, yüzük, kolye, küpe ve saat gibi aksesuarların test esnasında çıkarılmasında fayda vardır.
İskelet Kaslarının Aktivitesi EKG Sonucunu Nasıl Etkiler?
Test yapılan kişinin kendini rahat hissetmediği, kas geriliminin olduğu, hareket ettiği ya da konuştuğu durumlarda elektriksel sinyaller daha yoğun olabilir. Hareketli iskelet kasları elektriksel sinyaller oluşturabilir ve bu sinyaller EKG cihazları tarafından algılanabilir. Ayrıca, Parkinson hastalığı, anksiyete ve titremeye bağlı kas titreşimleri de parazit oluşumuna neden olabilir. Vücuttaki kas aktiviteleri, izoelektrik hatta oluşan diken benzeri ya da tümsekli dalgalanmalar ile fark edilebilir. İzoelektrik hatta oluşan kaymalar ise göğüs duvarının nefes alışverişi sırasında hareket etmesine bağlı meydana gelebilir. Hastanın hareket etmemesi ve konuşmaması test sonucunun daha doğru olmasını sağlar.
Sinyal İletiminin Zayıf Olması EKG Testini Etkiler Mi?
Elektrotların konumunun doğruluğu kadar cilde temasının da yeterli olması gerekir. Aksi halde test sonucunda parazitlenmeye neden olabilir. Elektrotların yerleşim alanındaki kir, yağ, ter, kıl ya da cildin ölü hücrelerinin bulunması teması olumsuz etkiler. Sinyal iletiminin daha iyi sağlanabilmesi için cildin temizlenmesi ve elektrotlara yeterli jel uygulanması gerekir. Sinyal iletiminin zayıf olmasının bir diğer sebebi ise kablolardır. EKG cihazlarında kullanılan kablolarda ya da elektrot kablolarındaki çatlak ve kırılmalar, sinyal iletimini olumsuz etkiler. Ayrıca kablolardaki gerginlik de zayıf sinyal iletimine neden olabilir. Kabloya bağlı olarak sinyal iletiminin olmadığı durumlarda elektrotların kaydettiği elektriksel aktivite, test sonucunda noktalı çizgi şeklinde görülür. Bu durumda kabloların ve elektrotların kontrol edilmesi, gerekli ise değişimin yapılması sorunu çözecektir.
EKG Cihazının Kalitesi ve Sağlamlığı Test Sonucunu Nasıl Etkiler?
Cihazlar üzerinde bulunan elektronik kartlar, sensörler ve aksesuarlar ölçüm sonuçlarını etkileyebilir. Cihazların donanımları kadar yazılımlarının kalitesi de önemlidir. Bazı cihazlar yazılımsal olarak geliştirilen algoritmalar sayesinde parazitlerin önlenmesini sağlar. Kaliteli ve kendini ispat etmiş markaları tercih etmek yaşanabilecek birçok sorunu önler. Özellikle ikinci el EKG cihazlarında sinyal iletimi ile ilgili sorunlar görülebilir. Bu cihazlardaki parazitlerin sebebi cihazla ve kablolarla ilişkili olabilir. Özellikle kabloların zamanla yıpranması ölçüm sonuçlarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle ikinci el EKG cihazı alırken cihaz ve aksesuar kalitesine dikkat etmek gerekir. Bu konuda güvenilir satıcıları tercih etmek yaşanabilecek potansiyel sorunların önüne geçer.
