Artroskopi, kelime anlamıyla eklemin içine bakmak demektir. Yapılan bu işlemde fiber optik kameralar ve teknolojik görüntüleme sistemleri kullanılarak eklemler görüntülü bir şekilde muayene edilirler. Kapalı artroskopi yöntemiyle eklemler açılmadan incelenebilirler. Bu yolla eklemlerdeki sakatlık, yaralanma ve hastalıklara yönelik uygun tedaviler doktorunuz tarafından yapılır. Günümüzde artroskopi yöntemine en fazla diz eklemiyle ilgili sorunlarda başvurulmaktadır.
Genel olarak tüm artroskopi işlemlerinde olduğu gibi diz artroskopisinde de operasyon yapılırken kullanılan aletlerin ebatı çok küçüktür. Aletlerin ebatı küçük olduğu için vücuda atılacak kesilerin boyutu da küçülür ve hasta işlem sırasında çok ağrı hissetmez. Bunun yanında atılan kesilerin boyu çok kısa olduğu için (bir santimetre civarı) bu kesiler vücutta uzun süreli bir iz bırakmazlar. Açık ameliyatlarda ise vücutta açılan kesilerin boyutları çok daha büyüktür ve bu yüzden de hastanın duyacağı ağrı daha fazladır. Hastaların artroskopi operasyonu yaptırdıktan sonra normal yaşantılarına açık cerrahi operasyonlara kıyasla çok daha hızlı bir şekilde dönmeleri mümkündür. İşlem esnasında doktora detaylı bilgiler sunan ve hata payını azaltan artroskopi (kapalı cerrahi) yöntemi, günümüzde eklemleri ilgilendiren çoğu hastalıkta standart olarak kullanılmakta olan başarılı bir yöntemdir.
Artroskopi Yöntemi Hangi Durumlarda Kullanılır?
Diz ekleminde meydana gelen problemlerin yanında artroskopi (kapalı cerrahi yöntem) vücudun başka eklemlerinde de kullanabilen ve yüksek başarı oranlarına sahip olan bir yöntemdir. Kalça ekleminde sinovyal hastalıkları, uyluk ve leğen kemiklerinde ortaya çıkan problemleri, ligamentum teres yaralanmalarını ve kalça eklemi önünde-arkasında sıkışma yaratan durumları tedavi etmek için artroskopi yöntemi kullanılabilir. Omuzda sıkışma, rotator kılıf yırtılması, biceps ile ilgili yırtıklar ve tekrar eden omuz çıkıklarında da artroskopi yöntemi kullanılmaktadır. Ayak bileğinin ön tarafında ve arka tarafındaki Eklemlerde karşılaşılan bu ve benzeri problemler teknolojinin gelişmesiyle öne çıkan artroskopi (kapalı cerrahi) yöntemiyle kolaylıkla teşhis edilip ve tedavi edilmektedir.
Diz Artroskopisi Ne Demektir?
Diz artroskopisi, kapalı diz ameliyatı olarak da adlandırılmaktadır. Önceden sadece sorunu tespit etme amaçlı kullanılan artroskopi yöntemi, ilerleyen teknoloji sayesinde artık hem bir tanı koyma hem de bir tedavi metodudur. Diz artroskopisi, dizde yaşanan sorunların tedavisi için çok etkili ve güvenli bir yöntemdir.
Diz Artroskopisi Hangi Durumlarda Yapılır?
Diz artroskopisi şu durumlarda uygulanır:
- Yırtık menisküslerin tedavisi
- Ön çapraz bağlarının yırtılması
- Kıkırdak nakli
- Hasar gören eklem kıkırdaklarının törpülenmesi
- Gergin durumdaki bağların esnetilmesi
- Eklem içinde dolaşan serbest parçaların çıkartılması (kemik parçaları vb.)
- Dizdeki sinovya dokusuyla ilgili hastalıklar
Yukarıda bahsedilen hastalıkların tespit edilip tedavi edilmesinde artroskopi yöntemiyle çok iyi neticeler alınmaktadır.
Diz Artroskopisi Nasıl Yapılır?
Öncelikle hastanın mevcut sağlık durumu ve artroskopiye uygunluğu değerlendirilir ve hastaya bazı testler yapılır. Diz artroskopisi öncesinde hastaya genelde bel altı bölgesine lokal anestezi yapılsa da kimi durumlarda genel anestezi yöntemi de uygulanabilmektedir. Lokal anestezi metodu seçildiğinde hasta uyanık durumdadır operasyonu dilerse ekrandan izleyebilir. En uygun anestezi yöntemini uzman doktorunuz seçecektir.
Diz kapağının kenarlarından iki adet kesi yapılır. Bu kesilerin boyutları yaklaşım yarım santimetredir. Yapılan kesi sayesinde içeriye yarım santimetre boyutunda bir kamera yerleştirilir. Artroskop adı verilen bu kamera sayesinde eklem içindeki yapılar operasyon odasındaki ekrana yansıtılır ve etraflıca analiz edilir. Böylelikle eklemdeki problemli, yaralanmış veya hasar görmüş yapılar isabetli şekilde saptanırlar. Teşhis edilen bu yapılar gerekirse boyutu 1 santimetreyi geçmeyen kesiler atılarak birkaç milimetreyi bulan mini aletlerle kesilebilir, düzeltilebilir veya yerine tutturulabilirler. Diz artroskopisi sonrasında operasyon bölgesinde büyüklüğü bir santimetreyi aşmayan küçük izler kalabilir. Bu izler kalıcı değillerdir ve birkaç ayda ortadan kaybolurlar.
Diz Artroskopisi Ameliyatı Riskli midir?
Her cerrahi işlemin kendine göre riskleri vardır ve çeşitli komplikasyonlara sebebiyet verebilirler. Fakat artroskopi yönteminde komplikasyonların görülme olasılığı diğer çoğu cerrahi işleme göre daha azdır (%0.001 – %4).
Kapalı Diz Ameliyatı (Diz Artroskopisi) Sonrasında Görülebilecek Olumsuz Durumlar Nelerdir?
Eğer kapalı diz ameliyatı sonrasında aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız mutlaka doktorunuza danışmanız gerekir:
- Yüksek ateş
- Diz bölgesinde uzun süre boyunca azalmayan kızarıklık ve ateş
- Sürekli devam eden ve azalmayan ağrılar
- Bacağın arka tarafına ve baldır tarafına yayılan ağrı
- Ameliyat bölgesinin rahatsız edici derecede şişmesi
- Akıntı
Diz Artroskopisi Sonrası İyileşme Süreci
Diz artroskopisi (kapalı diz ameliyatı) sonrasında iyileşme süreci uzun sürmemektedir. Artroskopi sonrası bacağa tam güç vererek yürümenin ne zaman mümkün olacağı hastadan hastaya değişebilecek bir durum olduğu için doktorunuz size gerekli bilgiyi verecektir. Bu süreçte hasta değnek, baston, yürüteç ve benzeri aletler yardımıyla ayakta durabilir. Kapalı diz ameliyatında kullanılan kesiler çok küçük olduğundan dolayı atılacak dikiş sayısı da azdır. Ancak dikişler alınana kadar duş alınmaması ve bölgeye su değdirilmemesi gerekir. Eğer hasta duş almak isterse operasyondan 5-6 gün sonra su geçirmez bantlarla çok dikkatli bir şekilde kısaca duş alabilir. Fakat bunu hekimin bilgisi ve izni dâhilinde yapmalıdır. Yara oluşan bölgeyi ıslatmamak çok önemlidir. Haftada 2-3 gün pansuman yapılmalıdır. Operasyondan yaklaşık iki hafta sonra (10-15 gün) dikişler doktor tarafından çıkartılır. Hasta, dikişler alındıktan sonra da dikkatli davranmaya devam etmelidir. Ameliyattan üç ay sonra engelsiz düzlük alanlarda koşu yapılabilir. Altıncı aydan itibaren ise hastalar genellikle futbol, basketbol, voleybol gibi bacağa tam yük bindiren sporları yapmaya tekrardan başlayabilirler. Eğer ameliyat bölgesinde ağrı oluşursa doktora danışılıp gerekli ağrı kesiciler ve antibiyotikler alınabilir. Bir diğer yardımcı tedavi olarak ise fizik tedavi yapılabilir. Fizik tedavi sayesinde diz artroskopisinden sonra bacaklardaki kaslar ve eklemler daha güçlenecektir ve iyileşme süreci hızlanacaktır.
İşlem sonrasında bacak ve diz kısmı imkânlar dâhilinde düz ve yüksekte tutulmalıdır. Eğer hasta ağrı duyuyorsa pansumanın üzerinden olmak suretiyle bölgeye buz uygulayabilir. Uygulanan buz, artroskopi sonrası oluşan şişmeyi azaltmaya yardımcı olacaktır.
Operasyondan sonra hastalar hemen araba kullanmaya çalışmamalıdır. Bacağa yük vermek riskli bir durum oluşturabilir. Ancak hastalar dizlerini hareket ettirebilirler. Yapılan operasyonun niteliğine göre yaklaşık 7-21 gün arasında hastaların araba kullanabilmesi mümkün olacaktır.
Diz Artroskopisi Sonrası Taburcu İşlemleri
Duruma göre hastalardan geceyi hastanede geçirmelerinin istenmesi mümkün olsa da, diz artroskopisi sonrasında hastalar genellikle aynı gün taburcu olmaktadırlar. Eklemde yapılan işlemin türü, eklemin içerisine dren yerleştirilmesi veya hastanın fiziksel durumundan dolayı oluşabilecek ağrılar sebebiyle hastanede yatma süresi birkaç güne de çıkabilmektedir. Diz artroskopisi (kapalı diz ameliyatı) operasyonunda iyileşme süreci konforlu ve hızlıdır. Ancak bu süreçte hastalar kesinlikle doktorlarının tavsiyelerinin dışına çıkmamalıdır.
