Tibet’in ruhani lideri 14. Dalai Lama, bir çocuğu taciz ettiği haberleriyle gündeme geldi. 14. Dalay Lama Tenzin Gyatzo, bir erkek çocuğu dudağından öptü, ardından dilini çıkartarak çocuktan “diline dokunmasını” istedi. İnfial yaratan görüntüler sonrası Dalay Lama’nın hayatıyla ilgili bilgiler merak ediliyor. Peki, Dalai Lama (Dalay Lama) kimdir, kaç yaşında?
Tenzin Gyatso, 1950’den beri görevde bulunan 14. Dalay Lama’dır. Tibet’in Amdo ilinde çiftçilikle geçinen bir ailenin 16 çocuğundan 5.si olarak dünyaya geldi. 2 yaşındayken13. Dalay Lama’nın yeniden dünyaya gelmişi olarak kabul edilmiştir. 17 Kasım 1950’de, 15 yaşında, Tibet’in devlet başkanı ve en önemli politik yöneticisi olarak atanmıştır. O zamanlar Tibet, Çin’in kuşatması altındaydı.
Çinlilerin kutsal şehir Lhasa’yı kuşatmaya almaya başlamasıyla, Hindistan başbakanı Nehru’nun daveti üzerine Kutsal Dalai Lama barışçıl mücadeleyi sürdürmek üzere Himalayaları aşarak 31 Mart 1959’da Hindistan’a geçmiştir. Orada “Sürgündeki Tibet Hükümeti” adıyla Tibet’i idare eden yönetim birimini kurdu ve kendisine eşlik eden binlerce Tibetli mülteci ile birlikte Tibet kültürünü ve eğitimini korumaya çalıştı.
Dalai Lama, Budizm’in kurucusu olan Shakyamuni’nin reenkarnasyon sürecini tamamlayarak, yeniden doğduğu düşünülen kişilere verilen isimdir. Dalai-engin deniz, Lama-bilge anlamına gelmektedir. Yetkili rahipler reenkarnasyon sürecinin tamamlandığı düşünülen 66 gün boyunca beklemektedirler. Sonraki zaman zarfında ise Dalai Lama’nın mucizelerini aramak ve takip etmektedirler. İlk Dalai Lama, 1474’te ortaya çıkmıştır. budist inanışına göre zamanımıza kadar makayana tanrısının ruhu 14 Dalai Lama’nın vücudunda yaşamıştır. Tibet’in son Dalai Lama’sı Tenzin Gyatso’dur.
Bedensel ve manevi acıların aydınlanma sürecinde, bir yol olduğunu öngören Budizm felsefesi ve öğretileri, her türlü taciz ve saldırılara karşı pasif direnişin uygulanmasını salık verir.
Tenzin Gyatso, 6 Temmuz 1935 tarihinde Tibet’de doğmuştur. Tibet’in Amdo ilinde çiftçilikle geçinen bir ailenin 16 çocuğundan 5.si olarak doğmuştur.
14. Dalai Lama, Tenzin Gyatso, 2 yaşında iken rahipler tarafından bulunarak, Tibet’in başkenti Lhasa’ya getirilip yetiştirilmiştir. 15 yaşında ise ruhani liderlik görevini yerine getirmeye başlamıştır.
Tibet, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuşatması altındayken, Tenzin Gyatso 17 Kasım 1950’de, 15 yaşında, Tibet’in devlet başkanı ve en önemli politik yöneticisi olarak atandı.
1949’da yeni kurulan Çin Halk Cumhuriyeti hükümeti Tibet’i işgal etmeye başlayınca genç yaşına rağmen ulusal kabine başkanlığı görevini de üstlenmek durumunda kaldı. Kutsal Dalai Lama dokuz yıl boyunca Çinli işgalcilere karşı barışçıl, şiddet karşıtı bir politika izlemesine rağmen Çin hükümeti giderek artan bir şiddetle kendilerine direnen savunmasız onbinlerce Tibet’liyi katletti.
Hindistan başbakanı Nehru’nun daveti üzerine Kutsal Dalai Lama barışçıl mücadeleyi sürdürmek üzere Himalaya dağlarını aşarak 31 Mart 1959’da Hindistan’a geçiş yaptı. O dönem Hindistan Devlet Başkanı olan, Nehru tarafından Dharamsala’ya yerleştirildi. Coğrafi ve iklimsel anlamda Tibet’e benzeyen bu topraklar; sürgündeki Tibet halkı tarafından, ikinci vatan olarak kabul edildi. Orada “Sürgündeki Tibet Hükümeti” adıyla Tibet’i idare eden yönetim birimini kurdu ve kendisine eşlik eden binlerce Tibetli mülteci ile birlikte Tibet kültürünü ve eğitimini korumaya çalıştı.
Kutsal Dalai Lama, barışçıl politikaları ve Tibet’in özgürlüğü için şiddet karşıtı mücadelesi nedeniyle 10 Aralık 1989’da Nobel Barış Ödülü aldı. 1987’de Albert Schweitzer hayırseverlik ödülü aldı. Budizmi anlatan kitaplar yazdı.
