30 Ocak, Miladi takvime göre yılın 30. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 335 gün vardır (artık yıllarda 336).
Demiryolu
- 30 Ocak 1923 Chester Projesi denen “Şark Anadolu Demiryolları” adlı anlaşma taslağı Bakanlar Kurulu’ndan geçti ve Meclis’e sevk edildi.
- 30 Ocak 1929 1483 sayılı kanunla 23 Mayıs 1927 tarihli 1042 sayılı kanun tadil edildi. Devlet Demiryolları ve Limanlan İdare-i Umumiyesi’nin adı; “Devlet Demiryolları ve Limanları Umum Müdürlüğü” oldu. Bağdat Demiryolları Haydarpaşa Limanı ve Rıhtım Müdüriyet-i Umumiyesi ilga edildi. Haydarpaşa’da 1. İşletme Müfettişliği kuruldu.
- 30 Ocak 1941 Almanya’dan yola çıkan 24 lokomotif Türkiye’ye geldi.
Olaylar
- 1517 – Kahire Muharebesi (1517)
- 1648 – Hollanda ile İspanya arasında, Münster Antlaşması imzalandı ve Seksen Yıl Savaşı sona erdi.
- 1662 – Çinli general Koxinga, dokuz ay süren kuşatmadan sonra Tayvan adasını ele geçirdi.
- 1847 – Kaliforniya’nın Yerba Buena şehrinin adı, San Francisco olarak değiştirildi.
- 1867 – Mutsuhito, Japonya’nın İmparatoru oldu.
- 1919 – Paris Barış Konferansı’nda İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun parçalanmasını kararlaştırdılar.
- 1925 – Türk Hükûmeti, Piskopos VI. Konstantin’in İstanbul dışına çıkarılmasını kararlaştırdı.
- 1923 – Yunanistan ile Ahali Mübadelesi Antlaşması yapıldı. Aralık 1923’te başlayıp 1927 yılına kadar süren uygulamayla, 400 bin Türk ve 1 milyonu aşkın Rum yer değiştirdi.
- 1930 – Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu.
- 1931 – Boksör Küçük Kemal, Yunanistan şampiyonu Angelidis’i yendi.
- 1933 – Adolf Hitler Şansölye oldu.
- 1942 – İran’da Tudeh Partisi kuruldu.
- 1942 – Türkiye’de pasta yapımı ve ticareti yasaklandı, stokçulara uygulanacak cezalar belirlendi.
- 1943 – Churchill Adana’ya gelerek, İsmet İnönü ile “Adana Görüşmesi” olarak bilinen görüşmeyi gerçekleştirdi.
- 1946 – Macaristan’da komünist rejim ilan edildi: Macaristan Halk Cumhuriyeti
- 1948 – Kış Olimpiyat Oyunları St. Moritz’de (İsviçre) başladı.
- 1948 – Hindistan lideri Mahatma Gandi, Yeni Delhi’de öldürüldü.
- 1948 – British South American Airways’e ait bir uçak, Atlas Okyanusu’ndaki Bermuda Şeytan Üçgeni’nde kayboldu.
- 1950 – Sovyetler Birliği, Kuzey Vietnam rejimini tanıdı. Fransa, Sovyetler Birliği’ni protesto etti.
- 1951 – Sağlık Bakanı Ekrem Üstündağ, bakımsızlıktan her yıl 300 bin yurttaşın hayatını kaybettiğini açıkladı.
- 1967 – İlk resmi televizyon yayını Ankara’da yapıldı.
- 1969 – The Beatles son konserini verdi. (The Beatles Çatı Konseri)
- 1969 – Türkiye’de ilk böbrek nakli, Beyoğlu Devlet Hastanesi’nde Yusuf Özer adlı hastaya yapıldı. Ancak Yusuf Özer, kendisine takılan böbreğin bir akıl hastasından alındığını öne sürerek savcılığa başvurdu.
- 1971 – İstanbul’da Dev-Genç’liler “Özel Eğitimin Devletleştirilmesi” isteğiyle yürüyüş düzenledi.
- 1972 – İngiliz askerleri, Kuzey İrlanda’da gösteri yapanların üzerine ateş açarak, 14 insan hakları savunucusunun ölümüne neden oldu. Bugün Birleşik Krallık tarihine Kanlı Pazar olarak geçti.
- 1972 – Pakistan, İngiliz Milletler Topluluğu’ndan ayrıldı.
- 1975 – THY’nin İzmir-İstanbul seferini yapan Bursa uçağı Marmara Denizi’ne düştü: 41 kişi öldü.
- 1976 – George H. W. Bush, CIA’nin başına getirilen 11. yönetici oldu.
- 1979 – İran Hükûmeti, Fransa’da sürgünde bulunan dini lider Ayetullah Humeyni’nin ülkeye geri dönmesine izin verdiklerini açıkladı.
- 1980 – Yabancı bankaların Türkiye’de şube açmaları Yabancı Sermaye ile ilgili kanun kapsamına alındı. Banka şubelerine kârlarını transfer etme hakkı tanındı.
- 1982 – İlk PC virus kodu, Richard Skrenta tarafından yazıldı. Bu program 400 satır uzunluğundaydı ve kendisini “Elk Cloner” adlı bir Apple boot programı olarak kamufle ediyordu.
- 1983 – Nijerya Hükûmeti, 1 milyondan fazla Ganalı ve 700 bine yakın Batı Afrikalı işçiyi sınır dışı etti.
- 1983 – 12 Eylül Darbesi’nin 36. idamı: 22 Mayıs 1979’da dükkânında çalışmakta olan sol görüşlü bakkal Battal Türkaslan’ı 6-7 el ateş ederek öldüren sağ görüşlü militan Ahmet Kerse, idam edildi.
- 1985 – Ege Denizi’nde düzenlenen “Deniz Kurdu-85” tatbikatı sırasında, bir tank çıkarma gemisi fırtına yüzünden battı: 39 denizci öldü.
- 1987 – Bakanlar Kurulu, askerlik yasasındaki yeni düzenlemeyi onayladı. Çağdışı kalma yaşı 46’dan 41’e indirildi, mesleği öğretmen olanlar, askerliğini öğretmen olarak yapacak; her isteyen bedelli askerlikten yararlanacak.
- 1989 – Kabil’deki (Afganistan) Amerika Birleşik Devletleri Elçiliği kapatıldı.
- 2000 – Kenya Havayolları’na ait bir yolcu uçağı, [[Fildişi Sahili açıklarında okyanusa düştü: 169 kişi öldü.
- 2001 – TBMM’deki iç tüzük görüşmeleri sırasında çıkan arbedede DYP Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu, kalp krizi geçirerek öldü.
- 2002 – Slobodan Miloseviç, Birleşmiş Milletler örgütünün uluslararası savaş suçluları mahkemesinin kendisine karşı şeytani ve düşmanca bir tutum içinde olduğunu iddia etti.
- 2003 – Belçika’da aynı cinsiyetteki çiftlerin evliliği yasallaştı, böylece Belçika, dünyada Hollanda’dan sonra bu yasayı çıkartan ikinci ülke oldu.
- 2005 – Irak’ta 50 yıldır ilk kez çok partili seçimler yapıldı. Sünniler seçimi boykot etti. Seçimin galibi Şiiler oldu. Celal Talabani, ülkenin ilk Kürt asıllı Devlet Başkanı seçildi. Şii İbrahim el-Caferi de Başbakan oldu.
- 2020 – Dünya Sağlık Örgütü SARS-CoV-2 virüsünü bir pandemiye neden olabileceği sebebiyle “Küresel Acil Durum” ilan etti. Zaten bundan birkaç ay sonra virüs hala devam eden bir Pandemi ilan edildi.
Doğumlar
- MÖ 58 – Livia, Roma İmparatorluğunun ilk imparatoru Augustus’un karısı (ö. 29)
- 133 – Didius Julianus, Roma İmparatoru (ö. 193)
- 1621 – II. György Rákóczi, Erdel Prensi (ö. 1660)
- 1720 – Bernardo Bellotto, İtalyan veduta ressamı ve resim klişe kalıpcısı (ö. 1780)
- 1781 – Adelbert von Chamisso, Alman yazar (ö. 1838)
- 1807 – William Henry Leonard Poe, Amerikalı denizci, amatör şair (ö. 1831)
- 1828 – Rainilaiarivony, Madagaskarlı siyasetçi (ö. 1896)
- 1841 – Félix Faure, Fransa’da Üçüncü Cumhuriyet’in altıncı cumhurbaşkanı (ö. 1899)
- 1846 – Francis Bradley, İngiliz idealist filozof (ö. 1924)
- 1872 – Eduard Bloch, Avusturya’lı tıp uzmanı (ö. 1945)
- 1882 – Franklin D. Roosevelt, Amerikalı siyasetçi ve ABD’nin 32. Başkanı (ö. 1945)
- 1894 – III. Boris, Bulgaristan Çarı (ö. 1943)
- 1895 – Wilhelm Gustloff, Nasyonal Sosyalist Alman lider (ö. 1936)
- 1899 – Max Theiler, Güney Afrikalı virolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1972)
- 1912 – Barbara Tuchman, Amerikalı tarihçi, yazar ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 1989)
- 1920 – Delbert Mann, Amerikalı yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 2007)
- 1927 – Olof Palme, İsveç Başbakanı (ö. 1986)
- 1930 – Gene Hackman, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
- 1932 – Leydi Mary Colman, İngiliz soylu ve hayırsever (ö. 2021)
- 1935 – Richard Brautigan, Amerikalı yazar (ö. 1984)
- 1937 – Boris Spassky, Rus satranç oyuncusu
- 1937 – Vanessa Redgrave, İngiliz tiyatro, televizyon ve sinema oyuncusu
- 1938 – İslam Kerimov, Özbekistan Devlet Başkanı (ö. 2016)
- 1938 – Mohamed Salah Dembri, Cezayirli siyasetçi ve diplomat (ö. 2020)
- 1941 – Dick Cheney, Amerikalı siyasetçi ve ABD’nin 46. Başkan Yardımcısı
- 1956 – Feridun Sinirlioğlu, Türk diplomat ve siyasetçi
- 1962 – II. Abdullah, Ürdün Kralı
- 1963 – Thomas Brezina, Avusturyalı çocuk kitapları yazarı
- 1965 – Hazım Körmükçü, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1968 – VI. Felipe, mevcut İspanya kralı
- 1973 – Hakan Kaygusuz, Türk futbolcu
- 1973 – Jalen Rose, emekli Amerikan profesyonel basketbol oyuncusu
- 1974 – Abdüzzâhir es-Saka, Mısırlı futbolcu
- 1974 – Christian Bale, Galli sinema oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahib
- 1974 – Olivia Colman, İngiliz oyuncui
- 1975 – Juninho Pernambucano, Brezilyalı futbolcu
- 1976 – Cristian Brocchi, İtalyan futbolcu
- 1984 – Kid Cudi, Amerikalı rapçi
- 1984 – Kotoshōgiku Kazuhiro, Japon profesyonel sumo güreşçisi
- 1985 – Gisela Dulko, Arjantinli tenisçi
- 1987 – Rebecca Quin, İrlandalı profesyonel güreşçi
- 1987 – Phil Lester, İngiliz YouTuber
- 1987 – Arda Turan, Türk futbolcu
- 1989 – Yoon Bo-ra, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncudur
- 1997 – Meltem Avcı, Türk basketbolcu
Ölümler
- 970 – I. Petr, 927-969 yılları arasında hüküm süren Tuna Bulgar Devleti çarı (d. 927)
- 1181 – Takakura, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 80. imparatorudur (d. 1161)
- 1649 – I. Charles, 1625’ten 30 ocak 1649’da idam edilmesine kadar İskoçya Krallığı ve İngiltere ile İrlanda krallıkları kralı (d. 1600)
- 1730 – II. Petro, Rusya İmparatoru (d. 1715)
- 1806 – Vicente Martín y Soler, İspanyol besteci (d. 1754)
- 1838 – Osceola, Seminole yerli lideri (d. 1804)
- 1847 – Virginia Eliza Clemm Poe, Amerikalı yazar (d. 1822)
- 1858 – Coenraad Jacob Temminck, Hollandalı aristokrat, zoolog, ornitolog ve küratör (d. 1778)
- 1867 – Kōmei, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 121. imparatoru (d. 1831)
- 1872 – Francis Rawdon Chesney, İngiliz general ve kaşif (d. 1789)
- 1889 – Rudolf, Avusturya veliaht prensi (d. 1858)
- 1890 – Tunuslu Hayreddin Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. 1823)
- 1891 – Charles Joshua Chaplin, Fransız manzara, portre ressamı ve grafiker (d. 1825)
- 1893 – Grigori Gagarin, Rus ressam, Tümgeneral ve yönetici (d. 1810)
- 1923 – Arthur Kinnaird, Britanyalı futbolcu (d. 1847)
- 1928 – Johannes Fibiger, Danimarkalı doktor, akademisyen ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1867)
- 1930 – Georgi Pyatakov, Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edildi. (d. 1890)
- 1934 – Frank Nelson Doubleday, Amerikalı yayımcı (d. 1862)
- 1940 – Jules Payot, Fransız eğitimci ve pedagog (d. 1859)
- 1948 – Mahatma Gandi, Hint politikacı ve özgürlük savaşçısı (suikast) (d. 1869)
- 1948 – Orville Wright, Amerikalı öncü havacı (d. 1871)
- 1951 – Ferdinand Porsche, Avusturyalı otomotiv mühendisi (d. 1875)
- 1955 – Mim Kemal Öke, Türk tıp akademisyeni ve hekim (d. 1884)
- 1963 – Francis Poulenc, Fransız besteci (d. 1899)
- 1969 – Dominique Pire, Belçikalı Dominikan rahibi (d. 1910)
- 1970 – Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (d. 1899)
- 1991 – Hulusi Sayın, Türk asker (Ankara’da evinin önünde uğradığı silahlı saldırıda) (d. 1926)
- 1991 – John Bardeen, Amerikalı fizikçi ve Nobel Ödülü sahibi (d. 1908)
- 1991 – John McIntire, Amerikalı oyuncu (d. 1907)
- 1998 – Ali Ulvi Ersoy, Türk karikatürist (d. 1924)
- 2001 – Jean-Pierre Aumont, Fransız aktör (d. 1911)
- 2007 – Sidney Sheldon, Amerikalı yazar, oyun yazarı ve senarist (d. 1917)
- 2010 – Fatma Refet Angın, Türk eğitimci ve Türkiye’nin ilk kadın öğretmenlerinden (d. 1915)
- 2013 – Patty Andrews, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1918)
- 2015 – Hakkı Kıvanç, Türk sinema ve dizi oyuncusu (d. 1931)
- 2015 – Seyfi Doğanay, Türk halk ve arabesk müzik sanatçısı (d. 1964)
- 2016 – Frank Finlay, İngiliz sinema, dizi ve Tv oyuncusu dublör (d. 1926)
- 2017 – Dore Ashton, Amerikalı akademisyen, yazar, sanat tarihçisi ve eleştirmeni (d. 1928)
- 2017 – Marta Becket, Amerikalı dansçı, koreograf ve ressam (d. 1924)
- 2018 – Mark Salling, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1982)
- 2018 – Azeglio Vicini, emekli İtalyan futbolcu ve teknik direktör (d. 1933)
- 2019 – Per Jorsett, Norveçli spor gazetecisi, yazar, sunucu, tarihçi ve eski atıcılık sporcusudur (d. 1920)
- 2019 – Dick Miller, Amerikalı karakter oyuncusudur (d. 1928)
- 2019 – Lori Wilson, Amerikalı avukat ve siyasetçidir (d. 1937)
- 2020 – John Andretti, Amerikalı otomobil yarışçısıdır (d. 1963)
- 2020 – Miguel Arroyo, Meksikalı yol yarışı bisiklet sporcusu (d. 1966)
- 2020 – Vidya Bal, Hint yazar, yayıncı, editör ve gazeteci (d. 1937)
- 2020 – Lucien Barbarin, Amerikalı caz müzisyeni ve tromboncu (d. 1956)
- 2020 – Luboš Dobrovský, Çek gazeteci, aktivist ve siyasetçi (d. 1932)
- 2020 – Jörn Donner, Finlandiyalı yazar, film yönetmeni, aktör, eleştirmen, film yapımcısı ve siyasetçi (d. 1933)
- 2021 – Michel Le Bris, Fransız yazar (d. 1944)
- 2021 – Neelo, Pakistanlı aktris (d. 1940)
- 2021 – Pantelei Sandulache, Moldovalı siyasetçi (d. 1956)
- 2021 – Alla Yoshpe, Rus pop şarkıcısı (d. 1937)
- 2022 – Roberto Digón, Arjantinli siyasetçi ve spor yöneticisi (d. 1935)
- 2022 – Cheslie Kryst, Amerikalı manken ve sunucu (d. 1991)
- 2022 – Leonid Kuravlyov, Sovyet-Rus aktör (d. 1936)
- 2022 – Hermann Rappe, Alman Sosyal Demokrat siyasetçi ve sendikacı (d. 1929)
Tatiller ve özel günler
Fırtına: Zemherinin Sonu
