Kayıt parası yasal mı ? Eğitim ve Bilim İşçileri Sendikası (EĞİTİM SEN) Kayıt Parası gerçeğini bir defa daha gündeme getirdi.
Her Bireyin Eşit Haklara Sahip Olması En Temel İnsan Hakkıdır
2024-2025 Eğitim ve Öğretim devrinin başlamasına günler kala, birtakım devlet okullarında yüksek kayıt fiyatı talepleri velilerin yansısını çekiyor. Mevzu hakkında açıklama yapan Eğitim Sen yetkilileri, “Türkiye’de 2024-2025 eğitim-öğretim yılına başlarken kimi devlet okullarında kayıt sırasında yüksek fiyat talepleri, veliler ortasında büyük reaksiyon toplamaktadır. Bilhassa anaokulları ve ilkokullarda, kayıt sırasında velilerden çeşitli isimler altında yüksek ölçülerde kayıt fiyatı talep edilmektedir. Halbuki devlet okulları, isminden da anlaşılacağı üzere, halkın vergileriyle finanse edilen ve fiyatsız eğitim vermesi gereken kurumlardır. Bu okulların velilerden kayıtlarda ek fiyat talep etmesi, eğitim hakkını hiçe sayan bir uygulamadır. Eğitim, toplumun her kesitinden bireylerin eşit fırsatlara sahip olması gereken en temel insan haklarından biridir. Lakin son yıllarda devlet okullarında dahi alınan yüksek kayıt fiyatları, bu hakkın giderek daha da erişilmez hâle gelmesine neden olmaya başlamıştır. Türkiye’nin dört bir yanında aileler, çocuklarını devlet okullarına kaydettirmek için fahiş fiyatlar ödemek zorunda bırakılmakta ve bu durum toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirmektedir” dedi.
Maddi İmkanları Sonlu Ailelerin Çocukları Nitelikli Eğitimden Mahrum Bırakılıyor
“Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), her eğitim-öğretim yılı başında kayıt fiyatlarının yasadışı olduğunu belirtse de uygulamada birçok okulda bu cins taleplerin devam ettiği bilinmektedir. Bu durum, bilhassa ekonomik açıdan güç durumda olan aileler için büyük bir yük oluşturmakta ve çocukların eğitim hayatını daha baştan olumsuz etkilemektedir. Eğitim, herkesin eşit erişime sahip olması gereken kamusal bir hizmettir. Anayasa’da da belirtildiği üzere, devletin vazifesi her vatandaşa nitelikli eğitim sunmaktır. Lakin okul ya da öğretmen tercihi gibi bir kriter üzerinden velilere ek mali yükümlülükler getirilmesi, eğitimde eşitlik prensibine temelden terstir. Bu durum, maddi imkânları hudutlu olan ailelerin çocuklarını nitelikli bir eğitimden yoksun bırakırken, eğitimdeki eşitsizliği derinleştirmektedir. Devlet okullarının maksadı, tüm öğrencilere eşit koşullarda eğitim sunmaktır. Velilerden alınan yüksek kayıt fiyatları, yalnızca eğitimin özelleşmesine ve paralı hâle gelmesine yol açmakla kalmamakta, birebir vakitte devletin eğitimdeki kamusal rolünü zayıflatan bir tesir yaratmaktadır. Bu uygulama, eğitimi bir hak olarak gören anlayışın yerine, eğitimi bir meta hâline getiren piyasa odaklı eğitim anlayışının sonucudur”
Kayıt Fiyatı Adalet ve Eşitlik Prensiplerine Aykırıdır
Eğitim Sen’in açıklamasında şu sözlere yer verildi, “Devlet okullarında velilerin okul ve öğretmen tercihlerine göre yüksek kayıt fiyatı talep edilmesi, eğitimdeki adalet ve eşitlik unsurlarına muhalif bir durumdur. Bu uygulamanın derhâl sonlandırılması, tüm öğrencilerin eşit kurallarda ve fiyatsız olarak nitelikli eğitime erişim hakkının korunması açısından kıymetlidir. Eğitimde yaşanan eşitsizliklerin önüne geçmek için piyasacı eğitim anlayışı terk edilmeli ve kamusal eğitim anlayışı benimsenmelidir” (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)
