Türk Milliyetçiliği ve Atatürkçü düşüncenin savunucusu olan Türkçü Düşünce Derneği Bursa Şube Başkanı Gürhan Akdoğan, Merinos isim ve markalarının satışına yönelik önemli açıklamalarda bulundu. Akdoğan, “Ulusal Kurtuluş Savaşı’ndan zaferle çıkan Türk ulusu, yanmış ve yıkılmış bir ülkeyi yeniden inşa etmek için umut doluydu. Ülkemiz, tüm ekonomik kaynaklarını tüketmekle kalmamış, aynı zamanda insan kaynağı açısından da son derece yoksullaşmıştı. İyi yetişmiş elemanlar bir yana, okuryazar sayısı bile yok denecek kadar azdı. Lozan Barış Görüşmeleri zaferle sonuçlanmış olsa da, Lord Curzon’un açıkça ifade ettiği gibi, emperyalist ülkeler Türkiye’nin diz çökeceği günü bekliyorlardı.” dedi.
Akdoğan, Lozan görüşmeleri sırasında en zorlu tartışmaların ekonomik bağımsızlık ve kapitülasyonlar konusunda gerçekleştiğini belirterek, “Türkiye’nin muzaffer devrimcileri, işgalcilerin denize döküldüğü İzmir’de, kurtuluştan 160 gün sonra İzmir İktisat Kongresi’ni toplayarak ekonomiye bir yön verme çabasına girişmişlerdi.” şeklinde konuştu.
Başkan Akdoğan, “Onuncu Yıl Marşımızda da ifadesini bulan, ‘Bütüncül Kalkınma Modeli’ ile hayatın her alanında, tüm yurttaşlarını geliştiren bir sanayileşme yoluna girildi. Merinos Fabrikası da Sümerbank çatısı altında, tekstil geleneğine sahip Bursa kentimizde kurulmuş stratejik bir tesisti.” diyerek Merinos’un önemine vurgu yaptı.
Akdoğan, Merinos’un bir sembol olduğunu ifade ederek açıklamalarına şöyle devam etti: “2 Şubat 1938 tarihinde bizzat Mustafa Kemal Atatürk tarafından açılışı yapılan bu tesis, bugün ne yazık ki yok edilmiş durumda. Sümerbank deneyimi, Türkiye’ye özgü kalkınma modelinin önemli bir örneğiydi. Merinos, genç Cumhuriyetimizin bir sembolü… Bir zamanların deyimiyle Balkanlar’ın ve Ortadoğu’nun en büyük fabrikası… Merinos, bulunduğu şehre hayat veren; okul açan, kreş kuran, doktor getiren, spor kulübü, tiyatro, sinema, park, yeşil alan, itfaiye teşkilatı, spor sahası açan, çalışanlarına vazife evi, ev ve arsa sağlayan; en önemlisi binlerce aileye ekmek kapısı olan ve bulunduğu kente ilk elektrik santralını kuran bir kurumdur.”
Akdoğan, Cumhurbaşkanı Atatürk’ün, Sümerbank Genel Müdürü Nurullah Esat Sümer tarafından kendisine sunulan fabrikanın altın anahtarını aldıktan sonra içerideki incelemelerde bulunduğunu ve onur defterinin ilk sayfalarına duygu ve düşüncelerini şöyle aktardığını belirtti:
“Sümer Bank Merinos Fabrikası, çok kıymetli bir eser olarak milli sevinci arttıracaktır. Bu eser, yurdun, hususiyle Bursa bölgesinin endüstri gelişimine ve büyük milli ihtiyacın giderilmesine yardım edecektir. Eserin başarılmasından Ekonomi Bakanlığını tebrik ederim. Sümer Bank Direktörlüğüne teşekkür eder ve fabrikanın yüksek bilgi ve tam düzenli idaresinde direktörüne başarılar temenni ederim.”
Akdoğan, fabrikanın “Merinos” adının Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından verildiğini ifade ederek, Atatürk’ün İktisat Vekili Celal Bayar’a “Merinos” ismine nasıl karar verdiğini şöyle açıkladığını belirtti:
“Güneş dili araştırmalarına göre, Merinos öz Türkçe bir kelimedir ve ince, uzunca yün anlamına gelir. İspanya’ya giden İber Türkleriyle oraya intikal etmiş ve o Türklerle oraya giden koyunlar ve yünleri bu isimle anılmışlardır. Bu nedenle Merinos, bu fabrika için pek uygun bir isimdir.”
Akdoğan, Cumhuriyetin bu büyük eserini korumak için kentimizde kendisinin de içinde bulunduğu sivil inisiyatif, meslek odaları ve işçilerle birlikte büyük bir mücadele verildiğini, ancak ne yazık ki sonuç elde edilemediğini vurguladı. “Elde edilen tek şey, Bursa kent merkezindeki bu değerli arazinin yağmadan kurtarılıp şimdilik (!) kamu yararına kullanılabiliyor olmasıdır.” dedi.
Akdoğan, 12 Eylül faşist darbesi sonrası dayatılan özelleştirme politikaları ile genç Cumhuriyetimizin dişi ve tırnağı ile kazandığı bu tesislerin özelleştirme bir yana bir model olarak yok edildiğini, en yetkili ağızların ifadesi ile “tarihten kazındığını” belirtti. Bununla birlikte, Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın “Bursa Merinos (Türk Malı)” ile “Merinos” markalarının satış yöntemiyle özelleştirileceğini ilan ettiğini hatırlattı.
Akdoğan, “Atatürk’ün adını verdiği Merinos ismi ve marka hakları satılamaz. Merinos sıradan bir isim değildir. Ardında muhteşem bir Cumhuriyet tarihi ve sanayileşme hamlesini taşıyan önemli bir simgedir.” diyerek sözlerini tamamladı.
