Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Hakkında Bilgi
Çocuğunuz sık sık eşyalarını kaybediyor, sürekli hareket halinde bulunuyor, ödevlerinde basit hatalar yapıyor, başkalarını dinlemekte zorlanıyor, ayrıntıları gözden kaçırıyor ve dikkatsizlikten kaynaklanan hatalar yapıyorsa, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile karşı karşıya olabilir. DEHB, çocukluk döneminin en yaygın sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu durum, dikkat eksikliği, hiperaktivite/dürtüsellik ve bu iki durumun birleşimi olarak üç ana başlık altında toplanabilen bir davranış bozukluğudur.
DEHB Belirtilerini Ebeveynler Nasıl Anlayabilir?
DEHB belirtileri, genel olarak üç ana grupta toplanabilir:
- Hiperaktivite: Çocuğunuz aktif bir şekilde sürekli hareket halindeyse, gereğinden fazla konuşuyorsa, sakin kalması gereken durumlarda bile el ve ayaklarını oynatıyorsa, sessiz oyun oynaması gerektiğinde ses çıkarıyorsa, bu hiperaktivite belirtileri olabilir.
- Dikkat Eksikliği: Eğer çocuğunuz aktif hareketler göstermeden sessiz, çekingen ve kendi halinde kalıyorsa, sıkça dalıp gidiyorsa ve ödevlerinde basit hatalar yapıyorsa, dikkat eksikliği bozukluğu işareti olarak değerlendirilebilir.
- Dürtüsellik: Düşünmeden hareket etme, ani karar verme, konuşmayı tamamlamadan soruların cevaplarını verme ve sıra beklemekte güçlük çekme gibi durumlar, dürtüselliğin belirtileri arasında yer almaktadır.
Çocuğumda DEHB Belirtileri Olduğunu Düşünüyorum, Ne Yapmalıyım?
Eğer çocuğunuzda DEHB belirtileri olduğunu düşünüyorsanız, bir ruh sağlığı uzmanından yardım almak önemlidir. Uzman, gerekli psikolojik testler, görüşmeler ve klinik gözlemler ile durumu değerlendirecektir. DEHB’nin erken dönemde fark edilmesi ve izlenmesi, çocuğun gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır.
Kız ve Erkek Çocuklarında DEHB Aynı Belirtileri Mi Gösterir?
Kız çocuklarında DEHB genellikle daha fazla dikkatsizlik belirtileri ile kendini gösterirken, erkek çocuklarında aşırı hareketlilik ve uyumsuz davranışlar ön plana çıkmaktadır. Ancak, her iki cinsiyet için de kesin bir ayrım yapmak doğru değildir. Bazı erkek çocuklarında yalnızca dikkat eksikliği olabilirken, bazı kız çocuklarında da aşırı hareketlilik belirtileri gözlemlenebilmektedir.
Peki, DEHB Ne Sıklıkla Görülmektedir?
Uzman Psikolog Kaan Üçyıldız, toplumda DEHB’nin yaygın olarak görüldüğünü belirtmektedir. ‘Tüm toplumlarda ortalama yüzde 3-5 sıklığında görülmekte ve bu oran son yıllarda artış göstermektedir. Yani, ortalama 20-25 çocuktan birinin DEHB olduğu söylenebilir.’
