İsviçre’de bir start-up olan Sun-Ways, dünyada ilk kez demiryolu hatlarına güneş panelleri döşemek için bir projeye başlıyor. Neuchâtel’in batı kantonunda 2025 baharında başlayacak olan bu üç yıllık pilot proje, İsviçre’deki enerji dönüşümüne yeni bir boyut kazandıracak. Geliştiriciler, Avrupa’nın iklim krizine çözüm arayışında, alışılmadık yüzeyleri enerji üretimi için değerlendirme eğilimindeler. Bu proje, barajlar, yol kenarları ve tarım arazileri gibi yerlerde güneş enerjisi kullanımına yeni bir perspektif getiriyor.
Çıkarılabilir Güneş Paneli Sistemi
Sun-Ways, Lozan’daki İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (EPFL) ile birlikte, demiryolu hatlarına çıkarılabilir güneş panelleri döşemek için bir sistem geliştirdi. Bu sistemin en büyük avantajı, demiryolu hatlarının bakım çalışmaları sırasında kolayca çıkarılabilmesidir. Şirket, İsviçreli ray bakım şirketi Scheuchzer tarafından geliştirilen özel bir trenle bu panelleri döşemeyi planlıyor. Bu tren, raylar boyunca ilerlerken bir metre genişliğindeki fotovoltaik panelleri, adeta “açılan bir halı” gibi döşeyecek.
Proje, zorlu onay süreçlerinden geçtikten sonra Federal Ulaştırma Ofisi’nden izin aldı. İlk aşamada, kantonun toplu taşıma şirketi transN tarafından işletilen 100 metrelik bir demiryolu hattına 585.000 CHF (623.000 €) maliyetle 48 panel yerleştirilecek. Üretilen elektrik, elektrik şebekesine aktarılacak ve evlere güç sağlanacak.
Enerji Potansiyeli ve Gelecek Planları
Sun-Ways, bu projenin İsviçre genelindeki 5.317 kilometrelik demiryolu ağında uygulanabileceğini ve güneş panellerinin 760 futbol sahası büyüklüğünde bir alanı kaplayabileceğini öngörüyor. Şirket, ulusal demiryolu ağının yılda yaklaşık bir Terawatt-saat (TWh) enerji üretebileceğini, bunun da İsviçre’nin toplam enerji tüketiminin %2’sine denk geldiğini belirtiyor. Ayrıca, şirketin İspanya, Romanya ve Güney Kore gibi ülkelerde de benzer projeleri başlatmayı planladığı biliniyor.
Karşılaşılan Zorluklar ve Çözümler
Uluslararası Demiryolları Birliği, bu yenilikçi projeye bazı endişelerle yaklaşıyor. Güneş panellerinin mikro çatlaklara maruz kalabileceği, yangın riskini artırabileceği ve yansımaların tren makinistlerinin dikkatini dağıtabileceği dile getirildi. Ancak Sun-Ways, bu sorunlara karşı dayanıklı paneller ve yansımaları önleyen filtreler kullanarak çözüm geliştirdi. Ayrıca, panellerin temizliği için trenlerin uçlarına takılan fırçalar ve karla mücadele için bir ısıtma sistemi de geliştirilme aşamasında.
Bu pilot proje, İsviçre’nin enerji dönüşümüne katkı sağlamayı hedeflerken, diğer ülkelerde de benzer projelerin hayata geçirilmesine zemin hazırlayabilir.
