Kanada-Hindistan İlişkilerinde Gerilim: Trudeau’nun Açıklamaları
Kanada Yayın Kurumu (CBC) tarafından yayımlanan habere göre, Kanada’ya yönelik dış müdahalelerle ilgili yürütülen federal soruşturmada ifade veren Başbakan Justin Trudeau, ülkede Sih muhaliflerin hedef alınması gibi Yeni Delhi’nin suç faaliyetlerine dair her zamankinden daha net göstergeler bulunduğunu ifade etti. Trudeau, Hindistan hükümetinin Kanada topraklarında cinayet ve gasp gibi şiddet eylemlerine karıştığını belirterek, “Hindistan hükümeti, Kanada’nın güvenliği ve egemenliğine bu kadar agresif bir şekilde müdahale edebileceğini düşünerek korkunç bir hata yapmıştır.” dedi.
Trudeau, ayrıca Yeni Delhi’nin kışkırtabileceği gelecekteki şiddet eylemlerini önlemek amacıyla suçlamaların kamuoyuna açıklandığını vurguladı. Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile gerçekleştirdiği görüşmede, Yeni Delhi’nin ayrılıkçı Sih örgütü Halistan Kurtuluş Gücü’nün (KLF) lideri Hardeep Singh Nijjar’ın ölümündeki olası dahlinin endişelerini dile getirdiğini aktaran Trudeau, “Bizden istedikleri şuydu; ‘Ne kadar biliyorsunuz? Bu konuda elinizdeki kanıtları bize verin.’ Biz de, ‘Bu sizin güvenlik birimlerinizin işi. Onların ne bildiğine bakmalısınız. Bu konuyla ilgilenmelisiniz’ dedik. O noktada bizdeki şey öncelikle istihbarattı, somut kanıt değildi.” şeklinde konuştu.
Trudeau’nun bu açıklamalarının ardından Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, “Bugün duyduklarımız başından beri sürekli olarak söylediklerimizi teyit etmektedir. Kanada, Hindistan’a ve Hint diplomatlara karşı yönelttiği ciddi iddiaları destekleyecek hiçbir kanıt sunmamıştır.” ifadelerini kullandı. Jaiswal, Hindistan-Kanada ilişkilerinin zarar görmesinden sadece Trudeau’nun sorumlu olduğunu belirtti.
Olayın Arka Planı
Geçtiğimiz yıl Kanada topraklarında bir Sih ayrılıkçının öldürülmesi ile başlayan tartışmalar sonucunda, Kanada ve Hindistan 14 Ekim’de karşılıklı olarak diplomatlarını sınır dışı etmişti. Kanada Dışişleri Bakanlığı, 6 Hint diplomatın arasında Hindistan’ın Ottawa’daki diplomatik temsilcisi Sanjay Kumar Verma’nın da bulunduğu bir listeyi açıkladı. Hindistan ise misilleme olarak Kanada’dan, Yeni Delhi’deki 6 diplomatın bir hafta içinde ülkeyi terk etmesini istemişti.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı, bu konuda yaptığı yazılı açıklamada, “Hindistan, Kanada hükümetinin Hint diplomatlara karşı iddialar uydurmaya yönelik bu son çabalarına karşılık olarak daha ileri adımlar atma hakkını saklı tutmaktadır.” ifadelerini kullanmıştı.
KLF, “Sih ülkesi” anlamına gelen “Halistan” fikrini benimseyen bir ayrılıkçı örgüttür ve Hindistan’ın Pencap eyaletinin yanı sıra Pakistan’ın Pencap, Hayber Pahtunhva, Sindh, Belucistan ve Keşmir bölgelerinin tamamını veya bir kısmını Halistan olarak görmektedir. Hindistan, KLF’nin yöneticisi Nijjar’ı, yayımladığı 40 teröristin isminin yer aldığı listede göstermekteydi. Nijjar, 18 Haziran 2023’te Kanada’da öldürülmüştü. Trudeau’nun, Nijjar’ın öldürülmesinin arkasında Yeni Delhi hükümetinin olduğunu iddia etmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da gerilmesine neden olmuştu.
Son olarak, Kanada Dışişleri Bakanı Melanie Joly, Hindistan’ın diplomatik dokunulmazlıklarını kaldıracağını beyan etmesinin ardından 41 diplomatını geri çektiğini açıklamıştı. Ayrıca Kanada’nın, yaşanan olayların ardından Hindistan’daki konsolosluk hizmetlerini “geçici olarak” durdurduğu bildirilmiştir.
