Akciğer Kanseri ve Erken Teşhis
Dr. Hayri, özellikle risk faktörlerine sahip bireylerin düzenli sağlık kontrollerinden geçmesinin, akciğer kanserinin erken evrede tespit edilmesi açısından son derece kritik olduğunu vurguladı. Gelişmiş tanı ve tedavi yöntemleriyle akciğer kanseriyle mücadelede önemli başarılar elde edildiğini dile getirerek, erken teşhis durumunda cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi gibi tedavi seçeneklerinin hastaların sağkalım oranlarını artırmada büyük avantaj sağladığını belirtti.
İnsan vücudundaki sağlıklı hücreler, bölünebilme yeteneğine sahiptir. Yaşamın ilk yıllarında daha hızlı bir şekilde bölünebilen hücrelerin bölünme hızı, yaş ilerledikçe azalır. Hücre bölünmesi sırasında hasarlı bir şekilde bölünen hücreler, vücut tarafından kendiliğinden yok edilir ve bölünmeye devam etmelerine izin verilmez. Ancak bazı durumlarda hücreler gereğinden fazla bölünebilir veya hasarlı hücrelerin bölünmesi vücut tarafından engellenemeyebilir. Bu tür hücrelere “kanserli hücre” denir.
Akciğer kanseri, normal akciğer hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde çoğalarak akciğer içinde tümör oluşturması sonucunda meydana gelir. Bu hastalığın en önemli ve ispatlanmış risk faktörü sigaradır. Uzun süre sigara içen bireylerin yaklaşık 1/7’sinde akciğer kanseri gelişimi gözlemlenmektedir.
Kimin Risk Altında Olduğu?
Akciğer kanseri riskini artıran başlıca faktörler şunlardır:
- Sigaraya Bağlı Risk: Akciğer kanserlerinin %90’ından sorumludur. Günde içilen sigara miktarı, içilen yıl sayısı ve sigaraya başlama yaşı bu riskin belirleyicilerindendir.
- Pasif İçicilik: Başkalarının içtiği sigara, sizde veya sevdiklerinizde akciğer kanseri riskini artırabilir. Kadın hastaların %65’i pasif içicilik nedeniyle bu hastalığa yakalanmaktadır.
- Hava Kirliliği: Uzun süreli hava kirliliğine maruz kalmak, akciğer kanserine neden olabilir.
- Aile Öyküsü: Ailede erken yaşta (50 yaşından önce) akciğer kanseri öyküsü bulunan bireylerde risk iki katına çıkmaktadır.
- Diğer Hastalıklar: Kronik bronşit, daha önce geçirilmiş tüberküloz ve bazı akciğer hastalıkları, akciğer kanseri riskini artıran diğer faktörlerdir.
Erken Tanı İçin Tarama Yöntemleri Var mı?
Günümüzde akciğer kanseri ile ilgili birçok çalışma yürütülmektedir. Ancak bugüne kadar kesin olarak yararı kanıtlanmış ve yaşam süresini uzattığı gösterilmiş bir tarama yöntemi bulunmamaktadır. Akciğer kanserinin belirtilerini bilmek ve bu belirtiler ortaya çıktığında hemen bir doktora başvurmak oldukça önemlidir. Ne yazık ki, akciğer kanserinin çoğu erken evrede belirti vermemektedir; bu nedenle en kritik unsur, risk faktörlerinden, özellikle sigaradan kaçınmaktır.
Akciğer kanseri belirtilerinin olduğu veya akciğer röntgenlerinde şüpheli bir durum görülen bireylerin, zaman kaybetmeden Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurması gerekmektedir.
Günde 1-2 Adet Sigara İçmek Kanser Yapar mı?
Sigara içme süresi, başlangıç yaşı ve içilen miktar ne kadar yüksekse, akciğer kanseri riski o kadar artmaktadır. Ancak “az içiyorum” düşüncesi yanlıştır; günde bir adet sigara içen bireyler de tıbben sigara bağımlısı kabul edilmekte ve sigaranın tüm zararlarına maruz kalmaktadır. Ayrıca pipo, puro, nargile gibi tütün ürünlerini kullananlar ve “light” sigara içenler de benzer risklerle karşı karşıyadır.
Akciğer Kanseri Belirtileri
Akciğer kanserinin belirti verme şekli ve zamanı, kanserin bulunduğu bölgeye göre değişiklik gösterebilir. Eğer kanser, ana hava yollarında değil de akciğerin daha derin bölgelerinde yer alıyorsa, büyük boyutlara ulaşmadan hiçbir belirti vermeyebilir. En sık görülen belirtiler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Uzun süre devam eden, sıklığı ve şekli değişkenlik gösteren öksürük
- Kanlı balgam
- Nefes darlığı
- Ses kısıklığı
- Hırıltılı solunum
- Yutma güçlüğü
- Kilo kaybı, iştahsızlık veya halsizlik
