Geçtiğimiz günlerde Ukrayna’nın dost ateşiyle düşürülen Rus S-70 Okhotnik-B (Hunter-B) silahlı insansız hava aracında (SİHA) Batı yapımı birçok parça bulunduğu iddia edildi. Ukrayna İstihbarat Müdürlüğü (GUR), S-70’in enkazında tespit edilen bu bileşenlerin, Rusya’nın Batı yaptırımlarına rağmen Batılı şirketlerden temin ettiği teknolojilerle donatıldığını açıkladı. GUR tarafından yapılan açıklamada, S-70 Hunter-B SİHA’sında, ABD’nin Analog Devices, Texas Instruments, Xilinx-AMD; Almanya’nın Infineon Technologies; İsviçre’nin STMicroelectronics gibi şirketlerine ait mikroelektronik bileşenlerin bulunduğu belirtildi.
Batı Yapımı Bileşenler
GUR, düşürülen S-70’de toplamda 30 Batı üretimi bileşenin tespit edildiğini ve bunlar arasında şunları sıraladı:
- Maxim Integrated Products tarafından üretilen dahili akım sensörlü motor sürücüsü,
- Infineon Technologies tarafından üretilen bir transistör,
- Xilinx Inc. tarafından üretilen bir mikroişlemci,
- Texas Instruments tarafından üretilen bir güç modülü,
- Analog Devices tarafından üretilen bir izolatör,
- STMicroelectronics tarafından üretilen bir mikroişlemci.
Bu bileşenler, Batılı teknoloji şirketlerinin, Rusya’nın askeri sistemleri için geliştirdiği parçalardan oluşuyor. GUR, bu ve benzeri teknolojilerin daha önce Rus silah sistemlerinde de tespit edildiğini vurguladı. GUR, şu ana kadar ele geçirilen yaklaşık 150 Rus silah sisteminde 4.000’den fazla yabancı bileşen bulmuş durumda.
Yaptırımlardan Kaçınma Yöntemleri
S-70’te tespit edilen Batı bileşenleri, Rusya’nın, Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş sırasında uygulanan Batı yaptırımlarına rağmen, bu bileşenlere nasıl eriştiği sorusunu gündeme getirdi. Rusya’ya uygulanan ambargolarla birlikte Batı, Rusya’ya askeri teknoloji akışını durdurmayı hedeflemişti. Ancak S-70’in tasarım aşamasının yaptırımlar uygulanmadan önce başladığı ve bu bileşenlerin ambargoları ihlal edip etmediği belirsizliğini koruyor. GUR, bu bileşenlerin nasıl temin edildiği konusunda detaylı bilgi sağlamamış olsa da, bunun, Rusya’nın yaptırımların etkilerini aşma yöntemlerine dair önemli bir örnek olduğu düşünülüyor.
Savaşın Teknolojik Yönü
S-70 Okhotnik-B, Rusya’nın ileri teknolojiye sahip insansız hava aracı sistemlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Bu tür teknolojiler, savaşın her iki tarafının da kullanabileceği gelişmiş sistemler ve Rusya’nın Batı teknolojilerini nasıl entegre etmeyi başardığı, savaşın teknolojik yönlerini daha da karmaşıklaştırıyor. Ancak Batı’dan alınan bileşenlerin savaşın gidişatına olan etkileri, aynı zamanda küresel tedarik zincirlerinin ve yaptırımların ne kadar etkili olduğu konusunda da tartışmalara yol açıyor.
